Կարեն Կարապետյանի խորհրդավոր այցը. Թուրքմենստանը կրկին կանչում է

Երկու օր առաջ ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանը պաշտոնական այցով մեկնել էր Թուրքմենստան: Շատերը` շատ-շատերը դա նույնիսկ չնկատեցին, ինչը բնական է:

Հանրության շրջանում Թուրքմենստանը չի դիտարկվում Հայաստանի համար կարեւոր երկիր, ու հենց այդ է պատճառը, որ վարչապետի այցը մնաց աննկատ: Աննկատ մնալու մյուս պատճառն այն է, որ Թուրքմենստան կատարած այցի ժամանակ ոչ հայկական, եւ ոչ էլ թուրքմենական կողմից չի հնչել գոնե մի քիչ հիշարժան կամ ուշագրավ հայտարարություն:

Ու թերեւս բնական հարց է առաջանում, թե ինչո՞ւ ՀՀ վարչապետ, ՀՀԿ փոխնախագահ Կարեն Կարապետյանը քարոզարշավի ամենաթեժ շրջանում գնաց Թուրքմենստան այն դեպքում, երբ նախընտրական այս օրերին նա ՀՀԿ-ի ամենագլխավոր անձն է, այսպես ասած՝ «շոգեքարշը»: Կարեն Կարապետյանին ճանաչողները կփաստեն, որ առանց անհրաժեշտության կամ լուրջ պատճառի նա նույնիսկ սեղանի աջ կողմում դրած գրիչը չի տեղափոխի ձախ կողմ: Նրա գործողությունները պետք է ունենան նպատակ, ցանկալի հետեւանք եւ պետք է հնարավորինս մանրակրկիտ հաշվարկված լինեն: Այլ կերպ ասած, Կարեն Կարապետյանը պրագմատիզմի բարձունքներում է: Այս տեսանկյունից Թուրքմենստան կատարած նրա այցը, մեղմ ասած, ուշագրավ է:

Այցը ավելի ուշագրավ է դառնում, երբ ուսումնասիրում ենք այդ այցը նկարագրող պաշտոնական հաղորդագրությունները, որոնց միջով մի շատ կարեւոր «կարմիր թել է» անցնում` դրանք ըստ էության անբովանդակ են` այնտեղ ասելիք չկա ընդհանրապես: 

Օրինակ. «Թուրքմենստանի նախագահը ողջունելով ՀՀ կառավարական պատվիրակությանն Աշխաբադում՝ նշել է, որ վերջին տարիներին հայ-թուրքմենական փոխհարաբերություններն աչքի են ընկնում առաջընթացով եւ ավելացրել, որ նման պաշտոնական փոխայցերը նպաստում են հարաբերությունների զարգացմանը տարբեր ուղղություններով»: Կամ` ««Մեր ժողովուրդներն ունեն պատմական ջերմ հարաբերություններ ու կապեր: Վստահ եմ, որ Ձեր պաշտոնական այցը կարող է լավագույնս նպաստել մեր եղբայրական հարաբերությունների հետագա զարգացմանը տնտեսության տարբեր ոլորտներում՝ էներգետիկա, տրանսպորտ, գյուղատնտեսություն, մեքենաշինություն, արդյունաբերություն: Ունենք փոխգործակցության մեծ ներուժ եւ պատրաստ ենք քննարկել Ձեր առաջարկներն ու գաղափարները», - ասել է Թուրքմենստանի նախագահը»:

Եվս մի մեջբերում. «Այցի նպատակն է հանգամանորեն քննարկել տնտեսական համագործակցության տարբեր հարցեր ու նախագծեր, որոնք թույլ կտան ակտիվացնել տնտեսական փոխգործակցությունը, ավելացնել առեւտրաշրջանառության ծավալները՝ օգտագործելով առկա մեծ ներուժը»,- նշել է ՀՀ վարչապետը»: Հաղորդագրությունները ծայրից ծայր այս ոճով են` չկա  կոնկրետություն: Սրան էլ ավելացնենք այն, որ ներկայումս Թուրքմենստանը  տնտեսական լուրջ գործընկեր չէ Հայաստանի համար: Ներդրումներ Թուրքմենստանից ակնկալելն իսկ միամտություն է հաշվի առնելով այս երկրի առանձնահատկությունները` այնտեղ պարզապես չկա մասնավոր կապիտալ եւ միակ «կապիտալիստը» այդ երկրի նախագահն է` Գուրբանգուլի Բերդիմուհամեդովը: 

Հիմա փորձենք գտնել այն հարցի պատասխանը, թե, այնուամենայնիվ, ինչու Կարեն Կարապետյանը մեկնեց Թուրքմենստան: Կամ գոնե փորձենք գտնել պատասխանի ուրվագծերը: Որքան էլ տարօրինակ հնչի, Կարեն Կարապետյանը շատ նուրբ զգացմունքներ է տածում Թուրքմենստանի նկատմամբ: Երբ նա «Հայռուսգազարդ» ընկերության ղեկավարն էր, այդ ընկերությունը իր միջոցներով թարգմանեց Թուրքմենստանի նախկին` հանգուցյալ նախագահ Սափարմուրադ Նիյազովի (Թուրքմենբաշի) գրած գիրքը: Գիրքը ակնհայտորեն չուներ պահանջարկ, ու այն թերեւս կարդացել են միայն թարգմանիչը եւ սրբագրիչը: Դե, գրքի բովանդակության մասին ավելի լավ է չխոսենք: Բայց հենց Կարեն Կարապետյանի անձնական նախաձեռնությամբ թարգմանվեց այդ «էկզոտիկ» ստեղծագործությունը: Իսկ ինչպես նշեցինք վերեւում, Կարեն Կարապետյանը ոչինչ չի անում հենց այնպես` հավեսի համար: Անում է կոնկրետ նպատակով: Նպատակն էլ միայն այն էր, որ ավելի ջերմանան իր եւ Թուրքմենստանի հարաբերությունները: Իսկ նա, ով թարգմանում է այդ երկրի միանձնյա ու հավերժ նախագահի գրած գիրքը, դառնում է այդ երկրի հավերժ բարեկամը:  

Ինչպես տեսնում ենք, ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի համար շատ թանկ են Թուրքմենստանի հետ իր ջերմ հարաբերությունները: Արդյոք սա ընդամենը զգացմունքայի՞ն հարթության վրա է: Ասենք, Կարեն Կարապետյանը անչափ սիրում է Թուրքմենստանի բնությունը, կամ այդ երկրի մշակույթը, պատմությունը: Հավանականությունը կա, բայց քիչ է:  

Այցի իրական նպատակները փորձենք գտնել հայ-թուրքմենական հարաբերություններին վերաբերող վիճակագրության մեջ: Ասել, որ դրանք հիմա չափազանց ակտիվ են, չենք կարող: Վերջին տարիներին ապրանքաշրջանառությունը Հայաստանի եւ Թուրքմենստանի միջեւ տատանվում է 10-20 միլիոն դոլարի սահմաններում, որը մեր ընդհանուր արտաքին առեւտրի նույնիսկ 0.2 տոկոսն էլ չի կազմում: Անցած տարի կտրուկ, մոտ 12 անգամ աճել է Թուրքմենստանից նավթամթերքների ներկրումը Հայաստան: Ինչ նավթամթերք է դա, դժվար է ասել, բայց հայտնի է, որ դրա մեկ լիտրի մաքսային արժեքը մեր սահմանին կազմել է կես դոլար: Եթե դա բենզին է, ապա բավականին էժան բենզին է: Բայց սա չի բացահայտում Կարեն Կարապետյանի եւ Թուրքմենստանի կապերի էությունը, քանի որ այդ նավթամթերքի մեծագույն մասը ներկրվել է տարվա առաջին կիսամյակում, երբ Կարեն Կարապետյանը վարչապետ չէր:

Սակայն մի ուշագրավ տվյալ կա արխիվներում: 2004-2005 թվականներին, երբ «Հայռուսգազարդի» ղեկավարը հենց Կարեն Կարապետյանն էր, Թուրքմենստանից Հայաստան ներկրվել է տարեկան ավելի քան 100 միլիոն դոլարի գազ, եւ այդ երկիրը մեր գազի հիմնական մատակարարն էր: Ընդ որում, գազը բավական էժան էր: 2006-ից այդ մատակարարումները դադարեցին: Եվ ուրեմն, որոշակի կասկածներ կարելի է ունենալ, որ Կարեն Կարապետյանի այցի նպատակը կարող է լինել համեմատաբար էժան գազի մատակարարումների վերականգնումը: Այստեղ կարող է առաջանալ «Գազպրոմի» հետ պայմանավորվելու հարցը, իսկ դա Կարապետյանի մոտ լավ է ստացվում: Դժվար է միանշանակ պնդել, որ սա է այցի նպատակը, բայց այլ վարկածներ գոնե առայժմ չկան:

Տպել
10440 դիտում

«Հայփոստը» եռակի թանկացրել է միջազգային առաքման սակագները․ ընկերությունից պարզաբանում են՝ նախկինում վնասով են աշխատել

Մարտահրավերներին դիմագրավելու համար պետք է հզորանալ, ինչն անհնար է պատկերացնել առանց մրցունակ կրթական համակարգի

Տարեկան ավելի քան 39 միլիոն դրամի խնայողություն. Կադաստրի կոմիտեն հրաժարվում է վարձակալած տարածքներից

Թող ձեռ քաշեն աստղադիտարանից. Բյուրականի աստղադիտարանի  շուրջ տարաձայնությունները շարունակվում են

Շրջակա միջավայրի նախարարը Անդրեա Վիկտորինին ներկայացրել է առաջնային լուծում պահանջող 3 կարևոր հիմնախնդիրները

Զորամասերից մեկի մարտական հերթապահության նախապատրաստական ավանում անցկացվել է ցուցադրական գործնական պարապմունք

Անցած գիշերվա նման ցուրտ գիշեր վերջին անգամ եղել է երեք տարի առաջ

Տիխանովսկայան կոչ է արել Բելառուսի հարցն ընդգրկել ՄԱԿ-ի օրակարգ

Հայաստանի և Վրաստանի արտգործնախարարները քննարկել են երկկողմ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի լայն շրջանակ

Սպառնացել են կտրել մատները, վնասել ընտանիքի անդամներին. 1մլն 500 հազար դրամ պահանջած անձինք ձերբակալվել են (տեսանյութ)

Փետրվարի 1-ից Վրաստանում կվերականգնվեն կանոնավոր չվերթները․ Ալիք մեդիա

Կոտայքի ծննդատներում 2020 թվականին գրանցված ծնունդների թիվը 115-ով ավելացել է

Ադրբեջանի հետ սահմանների որոշման գործընթացն իրականացվում է ՀՀ ողջ բնակչությանն ուղղված պատերազմի սպառնալիքով. ՄԻՊ

Ջերմուկ քաղաքի համալիր սոցիալական ծառայությունների տարածքային կենտրոնի վերանորոգման աշխատանքները շարունակվում են

«Բաճկոնս ամբողջությամբ թրջված էր, քնապարկ, սնունդ չկար». 6 օր անտառում թաքնված ոստիկանը մանրամասներ է պատմում

Հին ծանոթները. ինչ հնարավորություններ ունի Հայաստանի հավաքականը ԱԱ-2022-ի ընտրական փուլում

Շիրակի մարզպետարանի պաշտոնյան պարգևատրվել է «Բացառիկ ծառայությունների համար» և «Վարազդատ Արշակունի» մեդալներով

«ՖԻՆՔԱ» ՈւՎԿ-ն տուգանվել է 500.000 դրամով

Օնիկ Գասպարյանը և Լին Թրեյսիին քննարկել են հայ-ամերիկյան երկկողմ համագործակցությանն առնչվող հարցեր

Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամը մեկնարկել է «Կամուրջ» ֆինանսավորման ծրագիրը

Դպրոցներից և մանկապարտեզներից բողոքների դեպքում կիրականացվի վարչարարություն. ԱԱՏՄ

Գյումրիում ավտոմեքենա է այրվել

Գագիկ Ջհանգիրյանը և Դավիթ Խաչատուրյանը երդվեցին

Արցախի ԱԳՆ-ն միանում է Եվրախորհրդարանի կողմից Թուրքիայի ապակայունացնող դերի դատապարտմանը

63 տարեկանից բարձր անձանց համար կանցկացվեն «Տարեցների հանրապետական խաղեր» մրցույթը․ ԿԳՄՍՆ

Գագիկ Ջհանգիրյանը և Դավիթ Խաչատուրյանը ընտրվեցին ԲԴԽ անդամներ

Օքսֆորդի համալսարանում դասական հայագիտական հետազոտությունների համար նոր կրթաթոշակներ են սահմանվել

Կոռուպցիայի կանխարգելման հանձնաժողովի եզրակացության մեջբերումը իրականությանը չի համապատասխանում․ Գրիգորյան

ՀՀ տարածքում կան փակ ավտոճանապարհներ․ որոշ մարզերի ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ մերկասառուց է

Փրկարարները «Երևանյան» լճի հարակից տարածքից քաղաքացու դին են դուրս բերել

ՀՀ սահմանների մոտ իրականացվող թուրք-ադրբեջանական զորավարժությունները խաղաղ մտադրությունների մասին չեն վկայում. Նաղդալյան

Հինգերորդ զորամիավորումում անցկացվել է եռօրյա հավաք-պարապմունք

Խորհրդարանում մեկնարկել է ԲԴԽ անդամների թեկնածուների ընտրության քվեարկությունը

Հայտնի են շաքարավազի գների բարձրացման պատճառները․ ՏՄՊՊՀ

«Երեւանից արտիստները գալիս, Վանաձորի ու Գյումրու օր են նշում». Լոռու մարզպետը հանդիպել է մշակույթի գործիչների հետ

Հաղարծին բնակավայրում մեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և գլխիվայր ընկել Աղստև գետը․ վարորդը մահացել է

Ոչինչ ինձ չի կաշկանդում. ԲԴԽ անդամի թեկնածու

էկոնոմիկայի նախարարն Իրանում է․ կքննարկվեն երկկողմ առևտրատնտեսական համագործակցության զարգացման հեռանկարները

Հայաստանը կարևորում է Բելառուսի հետ քաղաքական, տնտեսական համագործակցության զարգացումը․ վարչապետն ընդունել է դեսպանին

Արտերկրում հայագիտության ցանցի ընդլայնման ուղղությամբ 2021 թվականին կհատկացվի 120 մլն դրամ