Միջազգային կազմակերպությունն առաջարկում է փակել մանկատները, գումարն ուղղել դեպի ընտանիքներ

Հայաստանում հազարավոր երեխաներ անհարկի առանձնացվում են իրենց ծնողներից եւ տեղավորվում խնամքի հաստատություններում աղքատության կամ հաշմանդամության պատճառով:

Նման եզրահանգման է եկել «Human rights watch» միջազգային կազմակերպությունը` մեր երկրում իրականացրած ուսումնասիրության արդյունքում: Հայաստանի մանկատներում եւ այլ հաստատություններում երեխաների իրավունքների խախտումների վերաբերյալ զեկույցը կազմակերպության ներկայացուցիչները երեկ հրապարակեցին լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ:   

Ըստ այդմ, արձանագրվեց, որ հայաստանյան խնամքի հաստատություններում ապրող երեխաների ավելի քան 90 տոկոսն ունի առնվազն մեկ ծնող: Միջազգային կազմակերպության դիրքորոշումն է, որ պետությունը պետք է ջանքեր գործադրի այդ երեխաներին ընտանիք վերադարձնելու ուղղությամբ, իսկ եթե դա հնարավոր չէ, հարկավոր է նրանց պահել խնամատար ընտանիքներում: Այդպիսին է մոտեցումը զարգացած երկրներում:

«Ռեսուրսները պետք է հաստատություններից հանել եւ ուղղել համայնքներ: Կա հիմնարար սկզբունք` գումարը պետք է գնա երեխայի հետեւից, ոչ թե շենքի պահպանման վրա ծախսվի»,- ասաց կազմակերպության Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Ասիայի մասով փոխտնօրեն, նշված զեկույցի հեղինակ Ջեյն Բրուխանան:

«Human rights watch»-ի ներկայացուցիչներն ընդգծում են, որ բոլոր երեխաներն ունեն ընտանիքներում մեծանալու, առանց անհրաժեշտության ծնողներից չբաժանվելու իրավունք ու որ ո´չ աղքատությունը, ո´չ հաշմանդամությունը չեն կարող արդարացում կամ հիմք լինել երեխային հաստատություն տեղափոխելու համար: Նրանք համոզված են, որ կառավարության եւ դոնորների ռեսուրսները պետք է աջակցեն ընտանիքներին ու երեխաներին, այլ ոչ խոշոր հաստատություններին:

Նշվում է, որ ծառայություններն ու մասնագետները հաստատություններում կենտրոնացված լինելու փոխարեն անհրաժեշտ է, որ դրանք հասանելի եւ մատչելի դառնան համայնքներում: Միջազգային նշված կազմակերպության Հարավային Կովկասի մասով տնօրեն Գիորգի Գոգիան նկատեց, որ հաստատություններում մեծ մասամբ խմբերը բազմամարդ են` 12-17 երեխա, իսկ նրանց հետ աշխատում է մեկ-երկու մասնագետ: Ու այս պարագայում, նույնիսկ ամենամեծ ցանկության դեպքում անգամ հնարավոր չէ աշխատանքի լավ արդյունք ունենալ:

«Human rights watch» միջազգային կազմակերպությունում չեն կարծում, թե մեր պետությունն այդ ամենի համար չունի բավարար ֆինանսական միջոցներ: Ջեյն Բրուխանան, հղում անելով ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամի` ՅՈՒՆԻՍԵՖԻ տրամադրած տեղեկություններին, ասաց, որ Հայաստանի հաստատություններում գտնվող երեխաներին ուղղվող ֆինասնական աջակցությունը մեկ երեխայի համար տարեկան կազմում է 3-5 հազար ԱՄՆ դոլար: Մի փոքր թվաբանության արդյունքում ստացվում է, որ խոսքը տարեկան միջինը 2 միլիոն կամ ամսական ավելի քան 165 հազար դրամի մասին է:

Ու թեպետ Հայաստանի կառավարությունը ստանձնել է խնամքի հաստատությունները բեռնաթափելու պարտավորություն, իրավիճակի փոփոխություն առանձնապես չի նկատվում: Ըստ «Human rights watch»-ի տվյալների, ներկայումս պետական բյուջեից աջակցություն է հատկացվում ընդամենը 25 խնամատար ընտանիքի:

Իհարկե, երեխաների խնամքն ընտանիքներում կազմակերպելուն զուգընթաց պետք է նրանց համար ներառական կրթություն ստանալու հնարավորություն ստեղծվի: Կազմակերպությունն այստեղ նույնպես խնդիր է տեսնում: Ջեյն Բրուխանան նկատեց, որ հաճախ կա´մ դպրոցները ֆիզիկապես հարմարեցված չեն, կա´մ հաշմանդամություն ունեցող երեխաները լիարժեք չեն ներգրավվում դասապրոցեսում, եւ ուսուցիչները նրանց այլ զբաղմունք են առաջարկում, կա´մ էլ առանձնահատուկ կարիքներ ունեցող երեխաների ուսուցումը կազմակերպվում է տնային պայմաններում` շաբաթական շատ քիչ ժամաքանակով, ինչի դեպքում արդյունքը բավական հեռու է բավարար լինելուց:

Ի դեպ, լրագրողների հետ հանդիպմանը մասնակցում էր նաեւ 12-ամյա Մարի Մինասյանը: Հաշմանդամություն ունեցող այս երեխան սովորում է Գորիսի Սերո Խանզադյանի անվան դպրոցում: Երրորդ հարկում գտնվող դասասենյակ է հասնում քրոջ օգնությամբ: Հաստատությունում ո´չ թեքահարթակ կա, ո´չ վերելակ: Եվ քանի որ գիտի` առաջին հարկում գտնվող զուգարան գալու հնարավորություն չի ունենալու, դպրոցում գտնվելու ողջ ընթացքում ոչինչ չի ուտում եւ խմում:

ՀՀ աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարությունից տեղեկացանք, որ համակարգում գործում է երեխաների խնամք եւ պաշտպանություն իրականացնող 16 հաստատություն: Այդ թվում` մանկատներ, գիշերօթիկներ, երեխաների սոցիալական հոգածության ցերեկային կենտրոններ եւ այլն: Իսկ թե որքան է այդ կենտրոններում խնամվող երեխաների ընդհանուր թիվը` գերատեսչությունից չհայտնեցին` պատճառաբանելով, թե դա անընդհատ փոփոխվում է:

Ինչ վերաբերում է ընտանիքներում խնամվող երեխաներին ու դրա համար վճարվող գումարի չափին, ապա, ըստ նախարարության, 2016 թվականի տվյալներով՝ միջինը 20 երեխա խնամվել է 17 ընտանիքում: Ներկայում 23 երեխա խնամվում է 19 ընտանիքում: Մեկ երեխայի խնամքի համար խնամատար ընտանիքին տրամադրվում է 137 հազար դրամ՝  74 հազար դրամը՝ աշխատավարձի ձեւով, 63 հազար դրամը՝ երեխայի ծախսերը հոգալու համար:

Ընթացիկ 2017 թվականի պետական բյուջեով «Երեխաների շուրջօրյա խնամքի ծառայություններ» ծրագրով հատկացվել է ավելի քան 2 միլիարդ դրամ, որից ավելի քան 1.5 միլիարդը` անձնակազմի աշխատավարձի համար, 3.7 միլիոն դրամը` շինությունների ընթացիկ նորոգման եւ պահպանման: Իսկ մեկ երեխայի մեկ օրվա միջին ծախսի համար նախատեսված է ավելի քան 8 հազար 500 դրամ:   

Նույն 2017 թվականի պետական բյուջեով, «Սոցիալական հոգածության ցերեկային կենտրոնների երեխաներին սոցիալական ծառայությունների տրամադրում» ծրագրով նախատեսվել է ավելի քան 238 միլիոն դրամ, որից շենքերի պահպանման ծախս` 600 հազար դրամ, անձնակազմի աշխատավարձ` ավելի քան 149  միլիոն, իսկ մեկ երեխայի մեկ օրվա միջին ծախսի համար այս հաստատություններում նախատեսված է շուրջ 3 հազար 200 դրամ:

Տպել
2924 դիտում

Հայաստանի և Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները ԼՂ հակամարտության հարցով կհանդիպեն հունվարի 20-ին

Բանաձեւի ընդունումը հարգանքի տուրք է զոհերի հիշատակին և նրանց արժանապատվությանը. Զոհրաբ Մնացականյան

Ցեղասպանության բանաձեւի հեղինակ Մենենդեսը հուզվել է դրա ընդունումից հետո իր խոսքի ավարտին (տեսանյութ)

Մենք ոչ բանակ ունենք, ոչ զենք, ոչ գումար՝ այն գնելու համար. վրաց նախագահի սկանդալային հայտարարությունն ու արձագանքները

Քիմ Քարդաշյանն իր բոլոր հետեւորդներին կոչ էր արել զանգել սենատորներին, խնդրել կողմ քվեարկել Ցեղասպանության բանաձեւին

Պիտակների առկայությունը կփաստի, որ տնտեսվարողը սպառում է միայն անվտանգ մսամթերք

Խորը երախտագիտություն եմ հայտնում Սենատին այս նշանակալի օրենքի համար. Նիկոլ Փաշինյան

Նոր Հայաստանում կանայք և երիտասարդներն ազատ ու անկաշկանդ են ակտիվ ներգրավվելու թե՛ քաղաքականության և թե՛ այլ ոլորտներում

Նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանը դարձել է ՌԴ Փորձագիտական խորհրդի նախագահության անդամ. ԻՆՏԵՐՖԱՔՍ

ԱՄՆ Սենատն ընդունեց Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող և դատապարտող բանաձևը

Մարզպետ Գնել Սանոսյանը բաց դաս է վարել Գեղարքունիք գյուղի միջնակարգ դպրոցում

Մանվել Գրիգորյանի կալանքի հարցով արդեն 10 միջնորդություն է ներկայացվել. Վերաքննիչում սկսվեց բողոքի քննությունը

Ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթեւեկելի հատվածից և գլորվել ձորը. վարորդի վիճակը գնահատվել է ծանր

Էրեբունու ոստիկանները բացահայտել են ատամնաբուժական խանութից արված գողությունը (տեսանյութ)

«Արմավիր» ՔԿՀ-ում կանխվել է 3 գրամ մետամֆետամին տեսակի թմրամիջոցի փոխանցումը

Ֆինլանդիայի բանտում գտնվող հայ երկրպագուն արդարացվել է. 1-2 օրվա ընթացքում նա կլինի Հայաստանում

Բացահայտվել է Կարմիր բլուրում բնակարանային գողությունը. հեղինակը Մաուգլին է (տեսանյութ)

Շովրոյան փողոցի տան հրդեհը մեկուսացվել է. ԱԻՆ

ՃՏՊ Առինջ գյուղում. վնասվել է գազատարը

«SOAR աչքի շարժական կլինիկա»-ն կայցելի ՀՀ խնամքի հաստատություններ, կհետազոտվեն երեխաները