Կառավարության հավանությանն արժանացած ներդրումային ծրագերի ճակատագիրը մշուշոտ է

ՀՀ տարածքային կառավարման եւ զարգացման նախարարությունը վերջապես հրապարակեց ներդրումային ծրագրերի մի ցանկ, որը արժանացել է կառավարության դրական եզրակացությանը:

Ցանկում ներառված է 44 ծրագիր 5 մարզերից:  Սրանք հենց այն ծրագրերն են, որոնք ներկայացվել են ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի գլխավորությամբ իրականացված աշխատանքային այցերի ժամանակ:  Ներկայացված ծրագրերը իրականություն դառնալու համար անհրաժեշտ է մոտ 350 միլիոն դոլար: Բայց խնդիրը ոչ այնքան փողն է, որքան այն մեխանիզմները, թե ինչպես պետք է տվյալ ծրագրերը ներկայացրած գործարարները ստանան այդ փողը, ով պետք է գնահատի ծրագրերի ռիսկայնությունը եւ այլն:

Նախ մի քանի խոսք ներկայացված ծրագրերի մասին:  Ծրագրերը բազմազան են, տնտեսության գրեթե բոլոր ճյուղերից: Արագածոտնի մարզում հավանության են արժանացել, օրինակ, չորանոցային տնտեսություն հիմնելու ծրագիր, էկոթաղամաս Սաղմոսավանում, Տեղեր գյուղում քոթեջային հանգստյան տուն, Ոսկեվազում` գինու գործարանի ընդլայնում:   

Շիրակի մարզում հավանության արժանացած ծրագրերից են կտավատի ձեթի արտադրությունը, «Բասեն» հյուրանոցային համալիրի կառուցումը, Բանդիվանում սպանդանոցի ստեղծումը: Գեղարքունիքի մարզում հավանության է արժանացել պանրի գործարանի կառուցումը Վարդենիսում, Լճաշենում՝ կաթի վերամշակման գործարանը, շինշիլաբուծական ֆերման եւ այլն: Տավուշի մարզում հավանության են արժանացել մասնավորապես արեւածաղկի ձեթի արտադրությունը, չորանոցի կառուցումը, դեղաբույսերի հավաքման կոոպերատիվի ստեղծումը, պտղի տնկարանը, պահածոների մի քանի գործարանների կառուցումը...: Վայոց ձորում կառավարությունը հավանություն է տվել այծի կաթի վերամշակման ծրագրերին, արեւային ջերմատան կառուցմանը, զբոսաշրջային հնարավորությունների ընդլայնման ներդրումային ծրագրին եւ այլն:

Ինչ ծրագրեր են դրանք, ովքեր են ներկայացրել, բնականաբար՝ ցանկը այդքան մանրամասնեցված չէ: Այդուհանդերձ բոլորովին պարզ չէ, թե ինչպես պետք է իրականացվեն այդ ծրագրերը: Այնպես չէ, որ փող չկա: Փող շատ կա: Կա բանկերում, կա պետական բյուջեում, ի վերջո կա օտարերկրյա պոտենցիալ ներդրողների մոտ եւ այլն: Խնդիրը այդ եղած փողը ծրագրի մեջ ներդնելու մեխանիզմի մասին է: Տեսականորեն մեխանիզմը հետեւյալն է: Կան ինչ-որ նախնական պայմաններ, որոնց բավարարելու դեպքում ծրագիրը ուղարկվում է ճյուղային նախարարություններ եւ կենտրոնական բանկ, քննարկվում է վարչապետին կից հարթակում: Հավանության արժանանալու դեպքում հանձնարարվում է ճյուղային գերատեսչություններին դրանք ավելի մանրամասն ու գործնական քննարկել ու դարձնել այնպիսին, որ բանկերը դրանց իջեցված տոկոսադրույքով վարկեր տան:

Սա՝ տեսականորեն: Ինչ կլինի գործնականում: Եթե գործը հասնելու է բանկերին, ապա այստեղ ամեն ինչ հասկանալի է: Բանկը իր ռիսկը ապահովագրելու է գրավով ու վարկ տա: Առավելությունը կարող է լինել միայն ցածր տոկոսադրույքը: Իսկ եթե գրավ չկա, ապա վարկն էլ չի լինի: Բանկերի համար բոլորովին նշանակություն չունի, թե տվյալ ծրագրին կառավարությո՞ւնն է հավանություն տվել, թե՞ Միացյալ ազգերի կազմակերպությունը: Բանկի համար կարեւոր է, որ ինքը իր վրա ռիսկ չվերցնի, եւ դա բնական է: Թե որքանով հավանության արժանացած ծրագիր ունեցող գործարարին կբավարարեն իրեն առաջարկվող վարկի ցածր տոկոսները, դժվար է ասել: Բայց տվյալ գործարարը կարող է այդ ծրագիրը իրականացնել միայն այն դեպքում, եթե ունի գրավ, բայց նախկինում իրեն առաջարկվող վարկը բարձր տոկոսով էր: Եթե նախկինում իրեն առաջարկում էին, ասենք, 14 տոկոսով ու իրեն ձեռնտու չէր, եւ հիմա կառաջարկեն 12 տոկոսով ու ձեռնտու կլինի, ապա կարող ենք ասել, որ ծրագիրը կիրականանա: Ինչ- որ բան հուշում է, որ կառավարության հավանությանը արժանացած այս ծրագրերը նման խնդիր չունեն եւ վարկի 1-2 տոկոսով էժան լինելը չի բերելու այդ ծրագրերի իրականացմանը:

Մյուս տարբերակն այն է, որ պետությունը ֆինանսավորի կամ համաֆինանսավորի այս ծրագրերը: Բայց սա կոռուպցիայի մի անհատակ հոր է: Ինչ-որ մի չինովնիկ պետական բյուջեից պետք է հատկացում անի ինչ-որ գործարարի: Թերեւս հասկանալի է, թե դա ինչով կավարտվի: Եթե ոչ սկզբնական փուլում, ապա հետո այդտեղ մեծ փողեր «կկորչեն»:

Հաջորդ տարբերակն այն է, որ պոտենցիալ ներդրողները՝ թե՛ ներքին, թե՛ օտարերկրյա, հետաքրքրվեն կառավարության հավանությանը արժանացած ծրագրերով ու իրենց ռիսկի հաշվին ներդրումներ անեն դրանցում: Այդ դեպքում հարց է առաջանում, թե ինչու են Հայաստանում վերջին տարիներին սահուն նվազում ներդրումները: Ի՞նչ է պատահել, ներդրողները ծրագրերի տեղը չգիտեի՞ն: Իհարկե գիտեին, եւ ներդրողներին պետք են ոչ թե հավանություններ, այլ բիզնեսի համար շահավետ միջավայր: Եթե այդ միջավայրը չկա, կառավարությունը կարող է ծրագրերը եռակի հավանության արժանացնել:  Դա արդյունք չի տալու: Եթե կառավարությունը կարողանա բարելավել բիզնես միջավայրը, ապա առանձին ծրագրեր հավանության արժանացնելը կարող է պարզապես լրացուցիչ խթան հանդիսանալ եւ ընդամենը:  

Ներկայացված ծրագրերը, պարզվում է, նոր չեն: Նման եզրահանգման կարելի գալ ՓՄՁ ՁԱԿ նախկին տնօրեն Վարազդատ Կարապետյանի` երեկ սոցիալական ցանցում արված մի գրառումից: «Չանդրադառնամ այս ծրագրերի ծեծված ու անհաջողակ լինելուն (սրանց մասին արդեն խոսում են տասը տարի, բայց որ գործողություն չկա, ուրեմն դրանք սնանկ են ի սկզբանե...»,- նշել է Կարապետյանը, որը ի պաշտոնե ժամանակին զբաղված էր հենց նմանատիպ ծրագրեր ուսումնասիրելով:

Ինչեւէ, առաջիկայում պարզ կդառնա, թե կառավարությունը բացի ծրագրերը հավանության արժանացնելուց՝ ինչ գործուն մեխանիզմներ է մշակել այդ ծրագրերը գործնականում կյանքի կոչելու համար: Պետք է նկատել, որ առնվազն այն էներգետիկան, որ կա այս ծրագրերի շուրջ, կարող է որոշակիորեն մթնոլորտ փոխել:

Տպել
4185 դիտում

Թուրքիայում ահաբեկիչների վնասազերծման ժամանակ նրանցից մեկը պայթեցրել է իրեն (տեսանյութ)

Մեղադրանքներ, բոյկոտ ու վիրավորանք. Ֆրանս-թուրքական հեռակա հակամարտությունը

Սկզբում 5.000, հետո 40․000. Վանաձորում երեխաները էջանշաններ ու օրացույցեր են վաճառում, գումարը փոխանցում հիմնադրամին

Ադրբեջանի սպառնալիքներից չենք վախենում․ Հովհաննիսյանը՝ թուրքական F-16-երը կիրառելու Ալիևի հայտարարության մասին

Հաղթելու ենք նաեւ կրթությամբ ու գիտությամբ․ մեդալակիր հայ երիտասարդները մտադիր են իրենց գիտելիքով հզորացնել հայրենիքը

Հումանիտար ուղեբեռն առաջնահերթության կարգով ուղարկվում է Արցախ. ԱԻ փոխնախարար

Սյունիքի դարպասները հյուսիսից հարավ ամուր փակ են. դուխներդ տեղը, գլուխներդ բարձր. Արայիկ Հարությունյան

Թշնամական երկու ԱԹՍ քիչ առաջ ցած ընկավ. Վահրամ Պողոսյան

Ադրբեջանի կողմից հայկական էջերին ուղարկվող պատերազմական դաժանություններով տեսանյութերը կուղարկվեն միջազգային մարմիններին

Դարբնիկ գյուղում այրվել է մոտ 800 քմ խոտածածկույթ, փայտե շինություն, վառելափայտ և կենցաղային իրեր. ԱԻՆ

Հակառակորդը, այո, մոտեցել է Սյունիքի դարպասներին, բայց իրավիճակը ծայրահեղ չէ․ Արծրուն Հովհաննիսյան

Հայ գեներալի ու ժամկետայինի հակագրոհից փախուստի դիմեցին աշխարհի հզորներից համարվող հատուկջոկատայինները. Հովհաննիսյան

Երեկ երեկոյան հակառակորդին հաջողվեց գրավել Կուբաթլուն և որոշ ուղղություններով առաջանալ․ Արծրուն Հովհաննիսյան

Տեսանյութ է տարածվել, որտեղ ոստիկանության ծառայողը դժգոհում է կացության պայմաններից ու կենցաղային վիճակից. պարզաբանում

Առ այսօր հայտնի է գերեվարված 15 հայ զինծառայողի, 1 բնակչի մասին․ Կառավարությունն ու փաստաբանները դիմել են ՄԻԵԴ

Ամեն տղամարդ պետք է հենց հիմա ոտքի կանգնի ու գնա իր զինկոմիսարիատ, սա իմ հրամանն է. վարչապետ (տեսանյութ)

Աներկբա խոստովանեմ, որ մեր հայրենիքի պաշտպանները մարդու իրավունքների գլխավոր պաշտպաններն են մեզ համար. Արցախի ՄԻՊ

Արցախն ու պատերազմական օրերի պատկերը Դիլաքյան եղբայրների վրձնած նկարներում ու գույներով (լուսանկարներ)

Շարունակվում են հակահամավարակային անվտանգության կանոնների վերահսկման բոլոր գործառույթները. ոստիկանություն

Տիգրան Բարսեղյանը դուբլի հեղինակ դարձավ