Կառավարության հավանությանն արժանացած ներդրումային ծրագերի ճակատագիրը մշուշոտ է

ՀՀ տարածքային կառավարման եւ զարգացման նախարարությունը վերջապես հրապարակեց ներդրումային ծրագրերի մի ցանկ, որը արժանացել է կառավարության դրական եզրակացությանը:

Ցանկում ներառված է 44 ծրագիր 5 մարզերից:  Սրանք հենց այն ծրագրերն են, որոնք ներկայացվել են ՀՀ վարչապետ Կարեն Կարապետյանի գլխավորությամբ իրականացված աշխատանքային այցերի ժամանակ:  Ներկայացված ծրագրերը իրականություն դառնալու համար անհրաժեշտ է մոտ 350 միլիոն դոլար: Բայց խնդիրը ոչ այնքան փողն է, որքան այն մեխանիզմները, թե ինչպես պետք է տվյալ ծրագրերը ներկայացրած գործարարները ստանան այդ փողը, ով պետք է գնահատի ծրագրերի ռիսկայնությունը եւ այլն:

Նախ մի քանի խոսք ներկայացված ծրագրերի մասին:  Ծրագրերը բազմազան են, տնտեսության գրեթե բոլոր ճյուղերից: Արագածոտնի մարզում հավանության են արժանացել, օրինակ, չորանոցային տնտեսություն հիմնելու ծրագիր, էկոթաղամաս Սաղմոսավանում, Տեղեր գյուղում քոթեջային հանգստյան տուն, Ոսկեվազում` գինու գործարանի ընդլայնում:   

Շիրակի մարզում հավանության արժանացած ծրագրերից են կտավատի ձեթի արտադրությունը, «Բասեն» հյուրանոցային համալիրի կառուցումը, Բանդիվանում սպանդանոցի ստեղծումը: Գեղարքունիքի մարզում հավանության է արժանացել պանրի գործարանի կառուցումը Վարդենիսում, Լճաշենում՝ կաթի վերամշակման գործարանը, շինշիլաբուծական ֆերման եւ այլն: Տավուշի մարզում հավանության են արժանացել մասնավորապես արեւածաղկի ձեթի արտադրությունը, չորանոցի կառուցումը, դեղաբույսերի հավաքման կոոպերատիվի ստեղծումը, պտղի տնկարանը, պահածոների մի քանի գործարանների կառուցումը...: Վայոց ձորում կառավարությունը հավանություն է տվել այծի կաթի վերամշակման ծրագրերին, արեւային ջերմատան կառուցմանը, զբոսաշրջային հնարավորությունների ընդլայնման ներդրումային ծրագրին եւ այլն:

Ինչ ծրագրեր են դրանք, ովքեր են ներկայացրել, բնականաբար՝ ցանկը այդքան մանրամասնեցված չէ: Այդուհանդերձ բոլորովին պարզ չէ, թե ինչպես պետք է իրականացվեն այդ ծրագրերը: Այնպես չէ, որ փող չկա: Փող շատ կա: Կա բանկերում, կա պետական բյուջեում, ի վերջո կա օտարերկրյա պոտենցիալ ներդրողների մոտ եւ այլն: Խնդիրը այդ եղած փողը ծրագրի մեջ ներդնելու մեխանիզմի մասին է: Տեսականորեն մեխանիզմը հետեւյալն է: Կան ինչ-որ նախնական պայմաններ, որոնց բավարարելու դեպքում ծրագիրը ուղարկվում է ճյուղային նախարարություններ եւ կենտրոնական բանկ, քննարկվում է վարչապետին կից հարթակում: Հավանության արժանանալու դեպքում հանձնարարվում է ճյուղային գերատեսչություններին դրանք ավելի մանրամասն ու գործնական քննարկել ու դարձնել այնպիսին, որ բանկերը դրանց իջեցված տոկոսադրույքով վարկեր տան:

Սա՝ տեսականորեն: Ինչ կլինի գործնականում: Եթե գործը հասնելու է բանկերին, ապա այստեղ ամեն ինչ հասկանալի է: Բանկը իր ռիսկը ապահովագրելու է գրավով ու վարկ տա: Առավելությունը կարող է լինել միայն ցածր տոկոսադրույքը: Իսկ եթե գրավ չկա, ապա վարկն էլ չի լինի: Բանկերի համար բոլորովին նշանակություն չունի, թե տվյալ ծրագրին կառավարությո՞ւնն է հավանություն տվել, թե՞ Միացյալ ազգերի կազմակերպությունը: Բանկի համար կարեւոր է, որ ինքը իր վրա ռիսկ չվերցնի, եւ դա բնական է: Թե որքանով հավանության արժանացած ծրագիր ունեցող գործարարին կբավարարեն իրեն առաջարկվող վարկի ցածր տոկոսները, դժվար է ասել: Բայց տվյալ գործարարը կարող է այդ ծրագիրը իրականացնել միայն այն դեպքում, եթե ունի գրավ, բայց նախկինում իրեն առաջարկվող վարկը բարձր տոկոսով էր: Եթե նախկինում իրեն առաջարկում էին, ասենք, 14 տոկոսով ու իրեն ձեռնտու չէր, եւ հիմա կառաջարկեն 12 տոկոսով ու ձեռնտու կլինի, ապա կարող ենք ասել, որ ծրագիրը կիրականանա: Ինչ- որ բան հուշում է, որ կառավարության հավանությանը արժանացած այս ծրագրերը նման խնդիր չունեն եւ վարկի 1-2 տոկոսով էժան լինելը չի բերելու այդ ծրագրերի իրականացմանը:

Մյուս տարբերակն այն է, որ պետությունը ֆինանսավորի կամ համաֆինանսավորի այս ծրագրերը: Բայց սա կոռուպցիայի մի անհատակ հոր է: Ինչ-որ մի չինովնիկ պետական բյուջեից պետք է հատկացում անի ինչ-որ գործարարի: Թերեւս հասկանալի է, թե դա ինչով կավարտվի: Եթե ոչ սկզբնական փուլում, ապա հետո այդտեղ մեծ փողեր «կկորչեն»:

Հաջորդ տարբերակն այն է, որ պոտենցիալ ներդրողները՝ թե՛ ներքին, թե՛ օտարերկրյա, հետաքրքրվեն կառավարության հավանությանը արժանացած ծրագրերով ու իրենց ռիսկի հաշվին ներդրումներ անեն դրանցում: Այդ դեպքում հարց է առաջանում, թե ինչու են Հայաստանում վերջին տարիներին սահուն նվազում ներդրումները: Ի՞նչ է պատահել, ներդրողները ծրագրերի տեղը չգիտեի՞ն: Իհարկե գիտեին, եւ ներդրողներին պետք են ոչ թե հավանություններ, այլ բիզնեսի համար շահավետ միջավայր: Եթե այդ միջավայրը չկա, կառավարությունը կարող է ծրագրերը եռակի հավանության արժանացնել:  Դա արդյունք չի տալու: Եթե կառավարությունը կարողանա բարելավել բիզնես միջավայրը, ապա առանձին ծրագրեր հավանության արժանացնելը կարող է պարզապես լրացուցիչ խթան հանդիսանալ եւ ընդամենը:  

Ներկայացված ծրագրերը, պարզվում է, նոր չեն: Նման եզրահանգման կարելի գալ ՓՄՁ ՁԱԿ նախկին տնօրեն Վարազդատ Կարապետյանի` երեկ սոցիալական ցանցում արված մի գրառումից: «Չանդրադառնամ այս ծրագրերի ծեծված ու անհաջողակ լինելուն (սրանց մասին արդեն խոսում են տասը տարի, բայց որ գործողություն չկա, ուրեմն դրանք սնանկ են ի սկզբանե...»,- նշել է Կարապետյանը, որը ի պաշտոնե ժամանակին զբաղված էր հենց նմանատիպ ծրագրեր ուսումնասիրելով:

Ինչեւէ, առաջիկայում պարզ կդառնա, թե կառավարությունը բացի ծրագրերը հավանության արժանացնելուց՝ ինչ գործուն մեխանիզմներ է մշակել այդ ծրագրերը գործնականում կյանքի կոչելու համար: Պետք է նկատել, որ առնվազն այն էներգետիկան, որ կա այս ծրագրերի շուրջ, կարող է որոշակիորեն մթնոլորտ փոխել:

Տպել
4306 դիտում

Ընտրողի կատարած քվեարկության կոնկրետ արդյունքը, ինչպես ընտրախցիկում գտնվելիս, այնպես էլ դրանից հետո, հնարավոր չէ պարզել

Պետությունը հաստատակամ է՝ ապահովելու քաղաքացիների ընտրական իրավունքի ազատ, արդար եւ թափանցիկ իրացումը. Արարատ Միրզոյան

Անթույլատրելի է գերիների հարցը սակարկության առարկա դարձնելը. Արմեն Սարգսյանն ընդունել է Իտալիայի Սենատի փոխնախագահին

Արարատ Միրզոյանն ընդունել է Իտալիայի Սենատի փոխնախագահ Պաոլա Տավերնային

Նիկոլ Փաշինյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Իրանի Իսլամական Հանրապետության նորընտիր նախագահին

Երթևեկության փոփոխություն Գայի պողոտայում

Որոշ երկրներում կորոնավիրուսը գլուխ է բարձրացնում

Արարատ Միրզոյանը հանդիպեց ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ դիտորդական առաքելության ղեկավարի հետ

Անտոնիո Գուտերեշը վերընտրվել է ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում

Դաշինքի թեկնածուն, ՃՈ ծառայողն ու ևս 1 անձ ձերբակալվել է կաշառք բաժանելու և կաշառքի միջնորդություն կատարելու կասկածանքով

Ընտրական գործընթացները չպետք է որևէ կերպ ազդեն սահմանների անվտանգության վրա. նախագահի հեռախոսազրույցը Հարությունյանի հետ

Հայաստանը «Սպուտնիկ Վի»-ի նոր խմբաքանակ է ձեռք բերել

Կանայք ԴԱՀԿ-ի աշխատակիցների կողմից ծեծի չեն ենթարկվել. ծառայությունը հերքում է տարածված տեղեկությունը

Իրանում վթարվել է քվեատուփերով ուղղաթիռը. մեկ մարդ զոհվել է

Եվս 1 զինծառայողի աճյուն է հայտնաբերվել է Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանի որոնողական աշխատանքների արդյունքում

Ձերբակալվել է «Պատիվ Ունեմ» դաշինքի պատգամավորության թեկնածու Գոռ Սեդրակյանը. Արսեն Բաբայան

Իբրահիմ Ռաիսին հաղթում է Իրանի նախագահի ընտրություններում

Արգելվում է զենքով ընտրատեղամաս մուտք գործելը. այս և այլ հիշեցումներ ՀՀ դատախազությունից

Նիգերիայի իսլամիստ զինյալների թիրախում դարձյալ դպրոցականներն են

ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանն ընդունել է ՀԱՊԿ ԽՎ դիտորդական առաքելության անդամներին

Նախագահ Արմեն Սարգսյանն հեռախոսազրույցներ է ունեցել ԱԱԾ պետ Արմեն Աբազյանի և ոստիկանության պետ Վահե Ղազարյանի հետ

Պենտագոնը դուրս է բերում իր զինուժի մեծ մասը Մերձավոր Արևելքից

Միրզոյանը ԱՊՀ միջխորհրդարանական վեհաժողովի պատվիրակությանն է ներկայացրել ռազմագերիների վերադարձի ձգձգման խնդիրը

ՀՀ գլխավոր դատախազությունը վաղն ակնկալում է քաղաքացիական բարձր գիտակցության դրսևորում և իրավահպատակ վարքագիծ

Յալթայում ջրհեղեղի հետևաքով 18 մարդ տուժել է, 1-ը՝ մահացել

Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 2 դեպք

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը պետական պարգև է հանձնել սրտային վիրաբույժ Միհիր Սուսանիին

Կոչ եմ անում անպայման գնալ ընտրատեղամասեր, կատարել ձեր ընտրությունը. Նիկոլ Փաշինյանը դիմել է ժողովրդին (տեսանյութ)

Մեր հայրենիքի համար վճռական օրվա շեմին ենք. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը դիմել է ժողովրդին (տեսանյութ)

Բայդեն-Պուտին հանդիպումը կնպաստի ԵՄ-Ռուսաստան երկխոսությանը

Պացիենտներին հարկադրաբար հավաքի տանելու մասին տեսանյութի կապակցությամբ ստուգողական գործողություն կիրականացվի

Ընտրական իրավունքի իրականացմանը խոչընդոտելու առերևույթ հանցագործության դեպքերի վերաբերյալ ստացվել է 18 նյութ. ՔԿ

Ավիավթար Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզում

ՀՀ դատախազությունը ընտրությունների օրը հնարավոր հանցավոր գործողություններից զերծ պահելու նպատակով տեսանյութ է հրապարակել

Ոստիկանությունը հրապարակել է ՀՀ ընտրողների ռեգիստրում ընդգրկված ընտրողների ընդհանուր թիվը

Ոչ պաշտոնապես հայտնի է Իրանի նախագահի ընտրություններում հաղթած թեկնածուն

Զինծառայողների աճյունների որոնումներն այսօր շարունակվում է Վարանդայի (Ֆիզուլի) շրջանում

Հաստատվել է կորոնավիրուսի 81 նոր դեպք. փաստացի բուժում է ստանում 2.578 պացիենտ

Գորիսի «Գուսան Աշոտ» մշակույթի կենտրոնի տնօրենը կալանավորվել է. Քննչական կոմիտե

Քվեարկե՛ք արդար ու ազատ, հաշվետու եղեք միա՛յն ձեր խղճին. ՀՀ նախագահ (տեսանյութ)