Ո՞վ է թաքուն կերել 700 հազար տոննա կարտոֆիլը. տնտեսական աճի առեղծվածը

Մեր ազգային վիճակագրական ծառայությունը միշտ էլ փայլել է իր «հրաշագործություններով»: Հենց թվում է, թե այդ կառույցը այլեւս չի կարող զարմացնել, հայտնվում է մի նոր սենսացիոն ցուցանիշ: Անցած տարվա ամենաուշագրավ ցուցանիշները ԱՎԾ-ն արձանագրեց  գյուղատնտեսության ոլորտում:

2016 թ. սեպտեմբերին գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալը նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ, ըստ ԱՎԾ-ի, նվազել էր 20 տոկոսով: Հոկտեմբերին ԱՎԾ-ն արձանագրեց արդեն մոտ 30 տոկոսի անկում նախորդ տարվա նույն ամսվա նկատմամբ: Իսկ նոյեմբերին ոչ միայն անկում չեղավ, այլ նույնիսկ աճ գրանցվեց` մոտ 6.5 տոկոս:

Ենթադրվում էր, որ Կարեն Կարապետյանի` ՀՀ վարչապետ նշանակվելուց հետո որոշում է կայացվել փոքր-ինչ կարգի բերել վիճակագրությունը, այն մի որոշ չափով ազատել հավելագրումներից: Բայց հետո, երբ նոյեմբերին կրկին արձանագրվեց աճ, հասկանալի դարձավ, որ առանց հավելագրումների Հայաստանի տնտեսությունում աճ արձանագրել հնարավոր չէ:

Հիմա այս ամենին նայենք թվերի տեսանկյունից: 2016-ը, ինչպես հայտարարեց ՀՀ վարչապետը իր վերջին ասուլիսում, մեր տնտեսությունում արձանագրվել է մոտ 0.5 տոկոս աճ: Եթե տոկոսը վերածենք «փողի», կստացվի հետեւյալ պատկերը: 2015 թ. մեր ՀՆԱ-ն եղել է մոտ 5 տրիլիոն 32 միլիարդ դրամ, ապա 2016-ին այն կազմել է 5 տրիլիոն 57 միլիարդ դրամ: Այսինքն, 2016 թ. մեր տնտեսությունը աճել է 25 միլիարդ դրամով կամ մոտ 50 միլիոն դոլարով: Հիշենք այս թիվը եւ վերադառնանք գյուղատնտեսությանը:

Անցած տարվա սեպտեմբերին գյուղարտադրանքի ծավալը, ըստ պաշտոնական վիճակագրության, կազմել է 113 միլիարդ դրամ, որը ավելի քան 61 միլիարդ դրամով քիչ է, քան նախորդ` 2016 թ. սեպտեմբերին էր: Անցած տարվա հոկտեմբերին գյուղատնտեսական արտադրանքի ընդհանուր ծավալը կազմել է 105 միլիարդ դրամ, որն էլ իր հերթին 45 միլիարդ դրամով պակաս է 2015 թ. նույն ամսվա ցուցանիշից:

Այսինքն, երկու ամսվա ընթացքում մեր գյուղատնտեսության ոլորտի արտադրանքի ծավալը նախորդ տարվա նույն երկու ամիսների համեմատ նվազել է 106 միլիարդ դրամով: Ինչո՞վ է սա պայմանավորված, եթե ոչ հավելագրումների նվազեցմամբ: Կարող է տպավորություն ստեղծվել, թե այսպիսի նվազումը, օրինակ, բնակլիմայական ոչ նպաստավոր պայմանների արդյունք է` ասենք ցրտահարություն, երաշտ, կարկուտ...: Անցած տարվա այդ ամիսներին չեն եղել հաղորդագրություններ նման աղետների մասին: Բայց եթե նույնիսկ լինեին, 106 միլիարդ դրամի վնաս հասցնել չէին կարող:

Սրանում համոզվելու համար այդ գումարը վերածենք գյուղմթերքի: Սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին կատարվում է, օրինակ, կարտոֆիլի բերքահավաք: Եթե ՀՆԱ-ում մեկ կգ կարտոֆիլի գինը հաշվարկվում է, ասենք, 150 դրամ, ապա 106 միլիարդ դրամի վնասը նշանակում է, որ մենք կորցրել ենք 700 հազար տոննա կարտոֆիլ: Նույն պաշտոնական վիճակագրության տվյալներով՝ տարեկան ՀՀ-ում արտադրվում է մոտ 760 հազար տոննա կարտոֆիլ: Այլ կերպ ասած, եթե 106 միլիարդ դրամի թերարտադրությունը դիտարկենք մեկ առանձին վերցրած մշակաբույսի կտրվածքով, ապա նշված երկու ամիսներին կորել է ամբողջ կարտոֆիլի բերքի ավելի քան 90 տոկոսը: Կամ մեկ այլ համեմատություն: Ըստ ԱՎԾ-ի՝ Հայաստանում տարեկան արտադրվում է մոտ 80 հազար տոննա միս: Եթե մսի (տավարի, ոչխարի, խոզի, թռչնի) մեկ կիլոգրամի գինը ՀՆԱ-ում «նստած է», ասենք, 2000 դրամով, ապա կնշանակի, որ մենք կորցրել ենք 106 միլիարդ դրամի կամ ավելի քան 50 հազար տոննա միս:

Այլ կերպ ասած, գյուղատնտեսության ոլորտում 106 միլիարդ դրամի անկումը կարող էր լինել կամ համատարած տարերային աղետի հետեւանք, ինչը չի եղել, կամ  հավելագրումները կտրուկ նվազեցնելու արդյունք: Երրորդ տարբերակը պարզապես չկա: Կամ եթե կա, դա հակասում է թվաբանությանը, վիճակագրական կանոններին, գիտությանը, տրամաբանությանը: Վարչապետը իր վերջին ասուլիսի ժամանակ այս դիտարկմանը բավական կտրուկ արձագանքեց: Մեր այն պնդմանը, թե գիտականորեն չի կարող 20-30 տոկոսի անկում լինել գյուղատնտեսությունում, եթե չեն եղել տարերային աղետներ, վարչապետը զարմացավ եւ մի քիչ էլ զայրացավ. «Ո՞վ է ասել, ո՞վ է ասել»,- արձագանքեց նա: Միաժամանակ հայտարարեց, թե կխնդրի ՀՀ ԱՎԾ ղեկավարին ասուլիս հրավիրել եւ պարզաբանել այդ հարցը: Խնդրանքը դեռ չի կատարվել` ԱՎԾ ղեկավար Ստեփան Մնացականյանը դեռ ասուլիս չի հրավիրել: Սակայն օրերս նրա խորհրդական Գուրգեն Մարտիրոսյանը «Ազատություն» ռ/կ-ի հարցին ի պատասխան ասել է, թե հաշվառման կամ հավելագրումների խնդիր չկա «...Համեմատած մյուս տարիների հետ, սեզոնայնության ինչ-որ տեղափոխության խնդիր է եղել, այսինքն՝ բերքի հավաքման շուտ կամ ուշ սկսելու արդյունքում է եղել որոշակի: Բայց ընդհանուր արտադրության անկում կա»,- ասել է:

Այսինքն, եթե նորից հետ գնանք ու 106 միլիարդ դրամը վերածենք կարտոֆիլի, ապա կստացվի, որ 106 միլիարդ դրամի կարտոֆիլը կամ 700 հազար տոննան հավաքվել է ոչ թե հոկտեմբերին, ինչպես 2015 թ., այլ նոյեմբերին: Այդ դեպքում 106 միլիարդի կարտոֆիլը պետք է երեւա 2016 թ. նոյեմբերի տվյալներում: Բայց նոյեմբերին ամբողջ գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալը կազմել է 81 միլիարդ դրամ, որը 2015 թ. նույն ցուցանիշից ավելի է ընդամենը 5 միլիարդ դրամով: Ո՞ւր կորավ 700 հազար տոննա կարտոֆիլը:  Ո՞վ է ԱՎԾ-ից թաքուն կերել այդ կարտոֆիլը:

Իսկ մինչ փնտրենք ու գտնենք կորած կամ կերած կարտոֆիլը, պետք է արձանագրենք, որ գյուղատնտեսության արտադրանքի կտրուկ անկումը մնում է անցած տարվա մեծագույն վիճակագրական առեղծվածը: Հավելագրումներ չեն եղել, տարերային աղետներ չեն եղել, բայց 106 միլիարդ դրամի գյուղմթերք է անհետացել: Իսկ հիմա հիշենք, թե որքանով է աճել ՀՆԱ-ն 2016 թ: 25 միլիարդ դրամով: Այսինքն, եթե կառավարությունը շարունակեր «մաքրել» միայն գյուղատնտեսության ոլորտի վիճակագրական հավելագրումների թեկուզ մի մասը, ապա տարեվերջին այդ 25 միլիարդ դրամի «աճը» չէր ստացվի, ու նույնիսկ անկում կգրանցվեր: Ահա թե ինչպես է արձանագրվել 0.5 տոկոսի տնտեսական «աճը»:

Տպել
16982 դիտում

«Գյումրի» ԲԿ-ի 29 աշխատակիցներ մեկուսացված են, կորոնավիրուսով հիվանդ որսորդի հետ շփված մարալիկցիները՝ ևս

Արցախում կառավարությունն ամրագրել է հյուրանոցային ավելի քան 80 համարներ, առանձնացվել են մեկուսացման տարածքներ

Վարակի տարածման ինտենսիվության գործակիցը գնահատված մոտ 2 արժեքից հաջողվել է նվազեցնել մինչև 1.4-ի

Չունեմ կորոնավիրուսային հիվանդություն, հիվանդանոցում կամ հյուրանոցում չեմ բնակվում. փոխնախարարի պարզաբանումը

Նոր Նորքի բազմաբնակարանները երեկվանից ախտահանվում են նոր, ավելի արդյունավետ սարքերով

Կոչ եմ անում չմասնակցել ընտրությունների երկրորդ փուլի քվեարկությանը․ Մասիս Մայիլյան

Ստեփանակերտի համեմատաբար խոշոր առևտրային սրահների տարածքներն ու մարդաշատ վայրերը ախտահանվել են

Տնտեսական բլոկի եւ կենտրոնական բանկի մասնագետների հետ քննարկում՝ վարչապետի գլխավորությամբ

Արցախ ներկրված նոր տեխնիկան ժամանակավորապես փոխանցվել է ՊԲ-ին՝ լրացուցիչ ախտահանման համար

Փլուզվել է ջրամբարի արտաքին պատը

Կորոնավիրուսի տարածման 7-օրյա կրկնապատկման տեմպը պահպանվում է. Արսեն Թորոսյան

Միասին ընթերցում ենք «Փոքրիկ իշխանը», Օր 2.ԿԳՄՍ նախարարն ուղիղ եթերում է

Քաղաքական խաղերի ժամանակը չէ

Թուրքիայի ԶՈՒ-ն 4 քուրդ զինյալի է սպանել Սիրիայի հյուսիս-արևելքում

Առողջապահության նախարարն այցելել է կորոնավիրուսի բուժմամբ զբաղվող բժշկական կազմակերպություններ

Վեհափառ Հայրապետն աղոթել է մխիթարության եւ բժշկության համար. դուրս է բերվել Աստվածամուխ Սուրբ Գեղարդը

Վրաերթ Արարատի մարզում․ 30 գառ տեղում սատկել է

Առաջիկա օրերին սպասվում է ձյան եւ անձրեւի տեսքով տեղումներ. կցրտի մինչեւ 10-12 աստիճանով

AC19 հավելվածն այլևս չի գործելու․ տվյալների բազաները տեղափոխվել են Covid-19 Armenia հավելված․ ՀՀ պարետ

Ուկրաինայի հայերը ֆինանսավորել են վիրուսաբանության լաբորատորիայի վերակառուցումը