Սոցիալական

Մայիսի 6-ին տեղի ունեցած ընտրություններից առաջ երեւանյան փողոցները լեփ-լեցուն էին շինարարական տեխնիկայով: Մի կողմից ասֆալտը քերում էին, մյուս կողմից` նոր ասֆալտ փռում: Ընտրություններից հետո տեխնիկան չքացավ, իսկ այն փողոցները, որոնց ասֆալտի շերտն արդեն քերել էին, այդպես էլ մնացին: Նման բախտի արժանացավ նաեւ Երեւանի ամենածանրաբեռնված փողոցներից մեկը` Նոր Նորքի զանգվածներով անցնող Գայի պողոտան, որը «մաշկազերծվեց» մի 20 օր առաջ: Տեղացած անձրեւների ու ինտենսիվ երթեւեկության հետեւանքով առաջացած փոսորակները ժամ առ ժամ ավելի խորացան, եւ հիմա դրանցից մի քանիսը արդեն իրական վտանգ են ներկայացնում երթեւեկության անվտանգության տեսակետից: Ինչու՞ են դադարեցվել մայրաքաղաքի փողոցների ասֆալտապատման աշխատանքները: Մեր թղթակցին այս հարցին ի պատասխան` Երեւանի քաղաքապետարանի տեղեկատվության եւ հասարակայնության հետ կապերի վարչության պետ Արթուր Գեւորգյանը ասաց. «Պաշտոնապես հայտարարում եմ, որ աշխատանքները դադարեցված չեն»: Ստացվում է, որ դադարեցված չեն, բայց չեն էլ շարունակվում: Կամ էլ` 20 օր Երեւանի ամենածանրաբեռնված փողոցներից մեկը այս վիճակում թողնելը եւ բացարձակապես ոչ մի աշխատանք չիրականացնելը` դադարեցնել չի նշանակում: Իրականում խնդիրը հետեւյալն է` ընտրություններից առաջ քարոզչական նպատակներով մեծածավալ աշխատանքներ էին սկսել փողոցներում, ասֆալտը փռում էին նույնիսկ անձրեւի տարափի տակ: Քարոզչության անհրաժեշտությունը ավարտվեց մայիսի 6-ին, ու հիմա այլեւս շտապելու տեղ չկա` ասֆալտ ա, կփռենք, էլի: Մի խոսքով` հավատանք, որ աշխատանքները չեն դադարեցվել, եւ ասֆալտը արդեն փոխված է:

Տեղեկացրել էինք, որ երեխան նախ տեղափոխվել էր Աշտարակի հիվանդանոց, այնուհետեւ` Երեւանի «Մուրացան» մանկական հիվանդանոց: Գյուղի բնակիչները երեկ մեզ պատմեցին, որ ինչպես ամեն տարի, այս տարի եւս գարնան տաք եղանակի հետ ակտիվացել են օձերը, եւ իրենք արդեն սովոր են դրան: «Մենք զգույշ ենք, արդեն գիտենք, որ էս ժամանակ ցանկացած անզգույշ շարժումից հետո կարող ա հայտնվենք հիվանդանոցում: Մեր տարածքում օձերը շատ են, բայց հիմա դեռ այդքան էլ տաք չի, ա՛յ ամառային ամիսներին է իսկական վտանգը սկսելու»,- ասաց գյուղի բնակիչներից մեկը ու պատմեց, որ 3-ամյա Ասպրամին օձը խայթել էր տան շեմին` երեխայի խաղալու ժամանակ: Ամենայն հավանականությամբ, օձը եղել է իժ տեսակի:

Օրերս ահազանգ ստացանք, որ փլվում են Մակարավանքի որոշ հատվածներ: Քարեր են թափվել գավիթի վերեւի աջ անկյունից, եւ ոչ միայն: Ըստ մասնագետներից մեկի, ջերմաստիճանի փոփոխությունների հետեւանքով` ձմռան եւ գարնան անցումային շրջանում շարվածքը փլվել է: Աշխատանքային շրջայց կատարելիս այս մասին իմացել է Տավուշի մարզի Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների պահպանության ծառայության (ՊՄՊ ծառայություն) գիտական աշխատող Վարդան Ասիլբեկյանը: Նա մեզ հետ զրույցում ասաց, որ փլվել է նաեւ վանքի նախկին նշխարատան պատից մի հատված: «Եթե այդպես մնա, փլումը կշարունակվի օրեցօր»,- ահազանգեց Ասիլբեկյանը: Փորձեցինք ՊՄՊ ծառայության գիտական աշխատողից լսել  Մակարավանքի ընդհանուր վիճակի գնահատականը,  ինչը, նրա բնութագրմամբ, այսպես է.  «Ահավոր»:

Փակ շուկան, ինչպես բազմիցս նշվել է, պետության կողմից պահպանվող հուշարձան շենք է, չնայած սեփականության իրավունքով պատկանում է  ԱԺ պատգամավոր Սամվել Ալեքսանյանին: Իսկ շուկան քանդելու եւ վերակառուցելու հարցը ինժեներական հանձնաժողովի քննարկմանն է ներկայացրել Երեւանի քաղաքապետ, քաղաքաշինության խորհրդի նախագահ Տարոն Մարգարյանը: Եւ ահա, այդ մերժումը շատերի համար սենսացիային հավասար բան է դարձել, քանի որ նշված հանձնաժողովը, փաստորեն, իր անկաշկանդ վերաբերմունքն է արտահայտել` անկախ այն բանից, որ գործ ունի Տարոն Մարգարյանի ու Սամվել Ալեքսանյանի հետ: Ինչեւէ: Քաղաքաշինության խորհրդի ինժեներական հանձնաժողովի նախագահ Գրիգոր Ազիզյանը մեր զրույցում երեկ մանրամասներ ներկայացրեց խնդրի վերաբերյալ: «Կա 2 եզրակացություն` 2 կազմակերպությունների կողմից, որոնք առաջարկում են, քանի որ շենքի վիճակը կոնստրուկտիվ իմաստով ծանր է, այսինքն` չի համապատասխանում այսօրվա գործող նորմերին` անվտանգության, սեյսմիկ եւ այլն, քանդել ու վերականգնել նույն ձեւով, բայց այսօրվա նյութերով, որպեսզի լինի պինդ, ամուր:

Հին տնօրենի կենսաթոշակի անցնելու պատճառով, նոր տնօրեն նշանակվեց Մարիամ Խաչատրյանը, որի կարգախոսն էր. «Աշխատում եմ օրենքով»: 22 տարի աշխատելով թիվ 92 դպրոցում (որից` մի քանի տարի կազմակերպիչ), նա չկարողացավ ընտրվել նույն դպրոցում, որպես տնօրեն: Եւ իր բախտը փորձեց թիվ 191 հիմնական դպրոցում, որը ձախողվեց: Երկու ամիս աշխատեց 116 դպրոցում տնօրենի ժ/պ, որը եւս ձախողեց: Վերջապես, իրեն հայտնի ճանապարհներով, հայտնվեց թիվ 176 հիմնական դպրոցում (ըստ Խաչատրյանի հայտարարության` տնօրենի աթոռի արժեքն է 25000 ԱՄՆ դոլար), որին ես չեմ հավատում:  «Փորձառու, վաստակաշատ» տնօրենը սկսեց իր «փայլուն» մանկավարժական գործունեությունը:

Ըստ օրենքի` համայնքի ավագանու լիազորությունները դադարեցվում են, եթե նա մեկ տարվա ընթացքում անհարգելի պատճառով բացակայել է ավագանու նիստերի կամ քվեարկությունների ավելի քան կեսից: Ավագանու անդամի լիազորությունները դադարեցվում են համայնքի ավագանու հերթական նիստը սկսվելու պահից: Դրա վերաբերյալ համայնքի ավագանին կազմում է արձանագրություն, որը ստորագրում են մյուս անդամները կամ համայնքի ղեկավարը:

Իջեւանի ավագանու համար նախատեսված է 15 մանդատ: 2011թ. վերջին կայացած քաղաքապետի ընտրություններում հաղթել է արդեն նախկին ավագանու անդամ Վարդան Ղալումյանը, եւ համայնքի ավագանու կազմում մնացել է 14 հոգի: Արդեն գրել ենք, որ ընթացիկ տարում հրավիրված նիստերին առայժմ չի հաջողվում քվորում ապահովել, որովհետեւ 14-ից գոնե յոթը բացակա են լինում: Ներկայումս համայնքի բյուջեն հաստատված չէ: Հիշեցնենք, որ այս «բոյկոտող» կազմը Իջեւանի նախկին քաղաքապետ Վարուժան Ներսիսյանի կողմնակիցներն են:

Բանն այն է, որ, ինչպես պատմեց տիկին Ալիտան, արդեն 15 օր իրեն խաղացնում են մատների վրա. նախարարությունից ուղարկում են պոլիկլինիկա, պոլիկլինիկայից` հիվանդանոց եւ այսպես շարունակ: Նա  երբեմն կորցնում էր ինքնատիրապետումն ու ափերից դուրս գալիս, քանի որ այդ ընթացքում միայն անտարբերության պատին էր բախվել: Ասում էր` որդին, որ մասնավորապես տուբերկուլոզային մենինգիտի դեմ 1.5 տարի բուժվել է Հանրապետական հակատուբերկուլոզային դիսպանսերում, այլեւս չի կարողանում քայլել: 

«Եկել եմ այստեղ, որ մի ճանապարհով վերականգնողական աշխատանք տարվի իր հետ, քայլի, սայլակի վրայից վեր կենա: Հիվանդանոցում տարբեր մասնագետներ են եկել, տարբեր նյարդաբաններ, բոլորը ասել են, որ ինքը երկար ժամանակ պառկած է մնացել, իր մոտ մկանային թուլություններ են, վերականգնողական աշխատանք է պետք, որ քայլի»,- բացատրեց նա: Մանրամասնեց, որ տղան ավելի քան 3 ամիս գտնվել է կոմայի մեջ, եւ չնայած բժիշկների հոռետեսությանը, հաղթահարել ու դուրս է եկել այդ վիճակից, սակայն քայլել այլեւս չի կարողացել: Ու հիմա մահվան ճիրաններից վերադարձված որդու համար մայրը փորձում է կրկին քայլելու հնարավորություն ապահովել: Նա, ի դեպ, նկատում էր, որ հիվանդանոցում շատ բաների է հասել միմիայն իր պահանջկոտության շնորհիվ. «Իմ աղմուկով, իմ պահանջելով, իմ ճչալով, խելագարության էին հասցնում ինձ, նոր ես կարողանում էի ինչ-որ արդյունքի հասնել»:

Մայիսի 8-ին Երեւանում` Փարպեցի 14/11 հասցեում գտնվող DIY ակումբի պայթյունն իրականացնող երիտասարդները ինչպես ձերբակալվել էին, այնպես էլ ազատ են արձակվել, իսկ նրանց ազատ արձակման դիմաց 1 մլն դրամ գրավը վճարել են ՀՅԴ անդամները: Այս մասին երեկ հայտնել է ակումբի սեփականատեր Արմինե Օգանեզովան` Ծոմակը: Պատմել է նաեւ, որ երիտասարդների խափանման միջոցն ընտրելու վերաբերյալ  դատավարությունը տեղի է ունեցել նախօրեին, որի ժամանակ երիտասարդների փաստաբան Մելանյա Առուստամյանը հայտարարել է, որ 1 միլիոն գրավը վճարել են ՀՅԴ-ական պատգամավորներ Արծվիկ Մինասյանը եւ Հրայր Կարապետյանը: Երիտասարդներն ակումբը հրկիզել էին դռան ապակիները կոտրելով եւ վառելիքով լի այրված շիշը ակումբի տարածք նետելով, ինչի հետեւանքով հրդեհվել էր ակումբի գույքը:

Երիտասարդների հեռանալու պատճառն այն է, որ իրենց ապահով չեն զգում, քանի որ սպանության համար կասկածվում ու կալանավորված է մի երիտասարդ, որի մեղքն իրենք ուղղակի բացառում են, հետեւաբար համարում են, որ իրական մարդասպանը ազատության մեջ է:

Աղմկոտ սպանության գործով կալանավորվել էր Անիի տարածաշրջանի նախկին ոստիկանապետի որդին` Հարություն Սարգսյանը, նրան մեղադրանք էր առաջադրվել սպանության եւ ապօրինի զենք-զինամթերք կրելու հոդվածներով, նա այժմ գտնվում է «Երեւան Կենտրոն» ՔԿՀ-ում: Մեղադրանքի հաստատման դեպքում երիտասարդը կարող է դատապարտվել մինչեւ ցմահ ազատազրկման:

Գրում եմ` ակնկալիքով, որ կարդալով իմ նամակը` Ձեր անմիջական հսկողության տակ կվերցնեք իմ տղայի գործը, որը դատապարտվել է ՔՕ 175  հոդվածով (ավազակային հարձակում): Իմ որդուն մեղադրանք է առաջադրվել բացառապես գործով անցնող Ս. Գասպարյանի եւ Խ. Մակարյանի հակասական ցուցմունքների հիման վրա, որոնցից ցուցմունքները կորզվել են առանց փաստաբանի ներկայության, դաժան խոշտանգումների հետեւանքով: Ս. Գասպարյանի մարմնական վնասվածքները արձանագրված են ՔԿՀ-ի կողմից: Որպես առաջացման պատճառ նշվել են մեկ օր առաջ աստիճաններից ընկնելը: Դատարանը ոչ մի կերպ չի արձագանքել խոշտանգումների վերաբերյալ հայտարարությանը:

Քանի որ իմ տղայի բջջային հեռախոսը Ս. Գասպարյանը վերցրած է եղել ժամանակավոր օգտագործման համար, այդ հեռախոսի վրա եղել է իմ տղայի նկարը, որը նախաքննական մարմիններին հիմք է տվել կասկածել նրան: Խոշտանգումներով Գասպարյանին եւ Մակարյանին ստիպել են տալ իմ որդու անունը, ընդ որում` նախաքննության ժամանակ տված են եղել մի շարք անուններ, որոնք, չգիտեմ ինչու, մինչեւ դատարան հասնելը գործից դուրս են մնացել:

Մարգար պապն այժմ 82 տարեկան է, իսկ կնոջ հետ տարիներ շարունակ ունեցած կոնֆլիկտն ավարտվել է նրանով, որ իր բնակարանում հիմա ընդամենը մի մահճակալի տեղ ունի, իսկ կենսաթոշակից էլ ամեն ամիս պահումներ է կատարվում: Ծերունին հույս էր հայտնում, որ այս հրապարակումից հետո գոնե կենսաթոշակի կրճատված մասը պատկան մարմինները կվերականգնեն, եւ ինքը կկարողանա փոքր-ինչ բարելավել իր սոցիալական դրությունը, այլապես, ասում էր, չի կարողանա ապրել:

Իր պատմությունը նա ներկայացրեց սկզբից: Հիշեց, որ շատ տարիներ առաջ, երբ այլեւս աշխատանք չուներ, ամառանոց է գնել, որպեսզի այնտեղ հող մշակի, եւ իր ընտանիքը կարողանա ապրել: Ժամանակի մեծ մասն անցկացրել է ամառանոցում:

Երիտասարդը քաղաքացիական հագուստով անձանց կողմից ոստիկանություն է տարվել համալսարանի վարչական շենքից, համալսարանի վարչակազմի իմացությամբ ու թույլտվությամբ: Այս մասին երեկ մեզ հայտնեցին նրա ընկերները, որոնք Միքայելին, նախ, փնտրել են ոստիկանության Կենտրոնի բաժնում, այնուհետեւ` Կենտրոնի քննչական բաժանմունքում, ավելի ուշ պարզվել է, որ նա քննչական գլխավոր վարչությունում է:

Միքայելի ընկերներից մեկը` բնապահպան, իրավաբան Արթուրը Գրիգորյանը, մեզ պատմեց, թե գիտի միայն, որ Միքայելին բերման ենթարկելիս ասել են նրան, որ դա կապված է մայիսի 4-ին Հանրապետության հրապարակում փուչիկների պայթյունի հետ, իսկ թե ինչ կարգավիճակով է նա անցնում այդ գործում, եւ արդյո՞ք կասկածվում է պայթյունը կազմակերպելու կամ իրականացնելու մեջ` հայտնի չէ:

Ըստ այդմ, կարկուտն իր սեւ գործն է արել Արարատի մարզի Այգավան, Նոր կյանք, Նոր ուղի, Ոսկետափ եւ Փոքր Վեդի գյուղերում: Լոռու մարզի Մարգահովիտ գյուղը նույնպես կարկուտի հարվածների տակ է մնացել եւ տուժել է նշվածներից, թերեւս, ամենաշատը: Գյուղապետ Սամվել Անանյանը մեր զրույցում հայտնեց, որ ծառերի վրա ոչ ծաղիկ, ոչ էլ տերեւ է մնացել: Ասել է թե` Մարգահովիտի բնակչությունն այս տարի սեփական այգում միրգ չի ունենալու: «Երեւի մեր գյուղում ոչ մի անգամ այդքան երկար չի եղել կարկուտի տեւողությունը` 15-20 րոպե»,- պատմեց գյուղապետը: Այստեղ, ըստ նրա, բնակիչները հիմնականում կարտոֆիլաբուծությամբ են զբաղվում եւ այդ առումով, գոնե, վնասներ չեն կրել: «Ամեն տարի էլ կարկուտը վնասում է, ուղղակի այս անգամ ահավոր էր: Շատ խոշոր չի եղել, բայց երկար տեւեց:  Ժողովրդի բախտն էր, թե ոնց էր, որ կարտոֆիլը դեռ չէր ծլել: Արդեն երեք օր անցել է, բայց այս պահի դրությամբ ճանապարհներին կարկուտի շերտը դեռ մնում է»,- ասաց Սամվել Անանյանը: Մարգահովիտ գյուղում, ի դեպ, աննախադեպ տեւողությամբ կարկուտը նաեւ տանիքներ է վնասել: «Որոշ մարդկանց տանիքի շիֆրներ են կոտրվել, դա էլ մենք ինչքան կարողացել, օգնել ենք»,- շարունակեց գյուղապետը, իսկ ահա պտղատու ծառերի առումով կրած վնասները փոխհատուցելու վերաբերյալ Լոռու մարզի այս գյուղում առանձնապես ակնկալիքներ չունեն: «Եթե կարտոֆիլը վնասվեր, հնարավոր էր, բայց պտղատու այգիների համար մեզ մոտ այդպիսի բան չի եղած»,- ընդգծեց Սամվել Անանյանը: 

«Եթե կուսակցության հույսը դառնում է ծախվող քաղաքացին, ինքը դադարում է քաղաքական ուժ լինելուց, ինքը մարդ առնող-ծախող, թրաֆիքինգով զբաղվող կազմակերպություն է»,- այս համոզմանն է ռոք երգիչ Սարգիս Մանուկյանը: Մեր թղթակցի հետ զրույցում «Էմփիռեյ» խմբի մենակատարն այդպիսով անդրադարձել է մեծ տարածում գտած ընտրակաշառքներին, բայցեւ համոզմունք է հայտնել, որ ձայներ առնող կուսակցության ոչ բոլոր անդամներն են ողջունում այդ երեւույթը: Սարգիս Մանուկյանը կարծում է, որ պարզապես կա լծակներ ունեցող մի ուժ, որը նպատակաուղղված փչացնում է ինչպես հասարակությանը, այնպես էլ` կուսակցություններին: «Այստեղ կա երկու հանցագործ օղակ: Մեկը հասարակության տգետ, ծախված հատվածն է, մյուսն էլ այն հատվածը, որը կուսակցությունների ձեռքով է այս ամեն ինչը անում: Այսինքն` կուսակցությունները փչացած չեն, կան կուսակցություն փչացնող հատուկ մեխանիզմներ»,- ահա այսպիսի կարծիք է հայտնել ռոք խմբի մեներգիչ Սարգիս Մանուկյանը:

տես նաեւ էջ 6

Այս լուրի հարուցած զարմանքի ու զայրույթի պատճառն այն էր, որ քաղաքական թեժ բանավեճերով հայտնի սոցիալական ցանցում գրառում կատարելու համար, փաստորեն, քաղաքացին կարող է քրեական պատասխանատվության ենթարկվել:

Հարցին, թե ինչ գրառում է կատարել Ղազարյանը, եւ այդ ինչ կոչեր է պարունակել դա, որեւէ մեկը երեկ` ողջ օրվա ընթացքում այդպես էլ չկարողացավ պատասխան տալ: Գրառման բովանդակության վերաբերյալ ինքը` Արթուր Ղազարյանը եւս մեր հարցին չպատասխանեց: Փոխարենը երեկ նա ֆեյսբուքյան իր էջում նոր, ծավալուն գրառում կատարեց` պատմելով իր հետ տեղի ունեցածի մասին: Ըստ այդմ, մայիսի 10-ին, ժամը 12.00-ին 522824 հեռախոսահամարից ինքը հեռախոսազանգ է ստացել, զանգահարողը ներկայացել է որպես պետավտոտեսչության աշխատակից` հարցնելով նրա ավտոմեքենայի պետհամարանիշը: «Ասացին, որ ես ինչ-որ վրաերթ եմ կատարել: