Սերոբ Տեր-Պողոսյան

Մանկապղծության համար 15 տարվա ազատազրկման դատապարտված Սերոբ Տեր-Պողոսյանն օրերս տեղափոխվել է Միքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտ` երեկ մեր թղթակցին ասել է նրա փաստաբան Գիվի Հովհաննիսյանը: Ըստ նրա` շուրջ մեկ ամիս առաջ Տեր-Պողոսյանը երկրորդ անգամ էր վիրահատվել, ինչից հետո նրա մոտ հետվիրահատական խնդիրներ են ծագել: Թե ինչքան կմնա հիվանդանոցում, ըստ փաստաբանի, հայտնի չէ: Հիշեցնենք, որ Տեր- Պողոսյանը տառապում է աղիքային քաղցկեղով:

Վերջին օրերին լուրեր են հասնում Երեւանի Ավան թաղամասից այն մասին, որ ստորագրահավաք է իրականացվում Ռուբեն Հայրապետյանին «փոշմանեցնելու» բովանդակությամբ: Ստուգեցինք, լուրերը հաստատվեցին, եւ ստորագրահավաքը թափ է հավաքում: Տեքստը, որի տակ պետք է հնարավորինս շատ ստորագրություն հավաքվի, շատ նման է այն նամակին, որ մի քանի շաբաթ առաջ ստորագրել էին մի քանի «մտավորականներ»: Այսինքն` խնդրում են Ռուբեն Հայրապետյանին, որ նա ԱԺ նախագահից ետ վերցնի մանդատը վայր դնելու մասին դիմումը, քանի որ ազգն իրեն «ընտրել է, վստահում է...» եւ նմանատիպ լոլոներ: Հայտնի է նաեւ մեխանիզմը, թե ինչպես է իրականացվում այդ ստորագրահավաքը: Ստորագրություններ հավաքելը հանձնարարվել է ընտրությունների ժամանակ  ընտրատեղամասեր «մարդ բերող» ՀՀԿ-ական հայտնի բանդաներին, որոնք բաղկացած են ոչ միայն թաղային կրիմինալից, այլեւ ԺԷԿ-երի ու մանկապարտեզների աշխատողներից, ուսուցիչներից եւ այլն:

Ըստ Միքայելյանի անվան վիրաբուժության ինստիտուտի փոխտնօրեն Օնիկ Մելքոնյանի` մանկապղծության համար 15 տարվա ազատազրկման դատապարտված Սերոբ Տեր-Պողոսյանին երեկ առավոտյան դուրս են գրել հիվանդանոցից, որն այնտեղ էր չարորակ ուռուցքի վիրահատման պատճառով: «Նա իրեն լավ էր զգում, բայց մենք ասել ենք, որ ժամանակ առ ժամանակ պետք է քիմիաթերապիա անցնի»,- ասաց բժիշկ Մելքոնյանը: Տեր-Պողոսյանին, ինչպես տեղեկացանք ԱՆ քրեակատարողական վարչության մամլո խոսնակ Գոռ Ղալեչյանից, անմիջապես տարել են «Երեւան Կենտրոն» ՔԿՀ, որտեղ գտնվում էր մինչեւ վիրահատությունը: Մեր թղթակցի հարցին` հնարավո՞ր է նրան տեղափոխեն «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ, Ղալեչյանը պատասխանել է. «Չեմ կարող պատասխանել այդ հարցին: Ներկա դրությամբ նա «Երեւան Կենտրոն» ՔԿՀ-ում է:

Նրա ղեկավարած կառույցում Վերահսկիչ պալատի աղմկոտ բացահայտումներից հետո` երբ պարզվեց, որ հազարավոր մեռյալ հոգիներ թոշակ են ստացել, հսկայական չափերի հասնող գումար է յուրացվել, եւ քրեական գործ հարուցվեց, Խաչիկյանը մեկնեց երկրից: Խոսվում էր, որ իր անձի շուրջ սկանդալից հետո նրա առողջությունը կտրուկ վատացել է: Այս ընթացքում մեր բոլոր փորձերը` զրուցել նրա հետ, անհաջողության էին մատնվում: Երեկ, սակայն, Վազգեն Խաչիկյանի բախտը չբերեց: Նա եկել էր ՀՀԿ` համագումարի մանդատը ստանալու եւ չկարողացավ խուսափել մեր հարցերից:

- Պարոն Խաչիկյան, ինչո՞ւ եք ընդհատակ անցել, լրագրողներից խուսափում եք, ձեր հեռախոսահամարները փոխել եք:
- Փոխել եմ, որովհետեւ ձեր շատ հետաքրքրասիրությունը երբեմն խանգարում է իմ հանգստին: Ես հիմա հանգստանում եմ:

- Քրեական գործն ի՞նչ ընթացքի մեջ է, ձեզ կանչո՞ւմ են հարցաքննության:
- Այո, հարցաքննության կանչում են, եւ վկայություն տվել եմ: Երկու անգամ հարցաքննվել եմ որպես վկա: Վերջին անգամ անցած տարի են կանչել:

Ըստ «Միքայելյան» վիրաբուժության ինստիտուտի փոխտնօրեն Օնիկ Մելքոնյանի` ինքն աղիքային վիրաբուժության բաժնի վարիչի հետ երեկ մտել է մանկապղծության համար դատապարտված Սերոբ Տեր-Պողոսյանի հիվանդասենյակ` պարզելու, թե ե՞րբ է վերջապես համաձայնելու, որ վիրահատեն իրեն: Վերջինս ասել է` կնոջը կասի, որ վաղը (այսօր) մտնի իրենց մոտ եւ որոշեն վիրահատության օրը. «Եթե այս անգամ էլ չգա, ստիպված պետք է դուրս գրենք, որովհետեւ նա աղիքային չարորակ ուռուցք ունի, եւ այստեղ գտնվելու միակ իմաստը վիրահատելն է»: Մեր թղթակցի դիտարկմանը, թե, ըստ լուրերի, նա ուզում է ձգձգել վիրահատությունը, որ ԱՄՆ տեղափոխվի, բժիշկն ասաց. «Չեմ կարծում, թե ԱՄՆ-ի բժիշկները պրոֆ. Աղավելյանից ավելի լավ ունակություններ ունեն աղիքային վիրահատության ոլորտում: Եթե ունենային` հիվանդությունը չէր կրկնվի»: Մելքոնյանը նկատի ունի, որ Տեր-Պողոսյանը մի անգամ արդեն վիրահատվել է ԱՄՆ-ում:

«Միքայելյան» վիրաբուժության ինստիտուտի փոխտնօրեն Օնիկ Մելքոնյանը երեկ մեզ հայտնեց, որ եթե այսօր-վաղն էլ մանկապղծության համար դատապարտված Սերոբ Տեր-Պողոսյանի հարազատները նրա վիրահատության համար համաձայնություն չտան, իրենք ստիպված կլինեն Տեր-Պողոսյանին դուրս գրել հիվանդանոցից, ինչից հետո նա կրկին կտեղափոխվի մեկուսարան: Ինչպես տեղեկացրել ենք, աղիքային քաղցկեղի վիրահատության համար «Երեւան-Կենտրոն» ՔԿՀ-ից քաղաքացիական հիվանդանոց տեղափոխված Տեր-Պողոսյանը նախորդ շաբաթ խնդրել էր իրեն չվիրահատել, որպեսզի մասնակցի ուրբաթ օրը կայանալիք վերաքննիչ դատավարությանը: Բժիշկները ընդառաջել էին նրան` պայմանով, որ երկուշաբթի կամ երեքշաբթի վիրահատեն: Երեկ, սակայն, թեեւ բժիշկները Տեր-Պողոսյանի կնոջը կանչել են վիրահատության հարցը քննարկելու, սակայն նա չի ներկայացել: Մելքոնյանն ասաց` գուցե այսօր ներկայանա, նաեւ հավելեց, որ իրենք արդեն այլ վիրահատություն են պլանավորել:

Վերաքննիչ վարույթն իրականացվում էր Տեր-Պողոսյանի բողոքի հիման վրա, եւ վերջինս քննությանը մասնակցելու համար դատարան էր բերվել: Տեր-Պողոսյանը «Երեւան-Կենտրոն» ՔԿՀ-ից վերջերս տեղափոխվել է «Միքայելյան» վիրաբուժության ինստիտուտ եւ, բժիշկների խոսքով, բուժվում է աղիքային քաղցկեղի դեմ: Տեր-Պողոսյանի փաստաբան Գիվի Հովհաննիսյանը մեզ հետ զրույցում չբացառեց, որ իրենք առաջիկայում կդիմեն Վճռաբեկ դատարան, սակայն նկատեց, որ դեռ պետք է խորհրդակցի իր պաշտպանյալի հետ:

Այսօր առավոտյան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանում տեղի կունենա Ախթալայի լեռնահարստացուցիչ կոմբինատի սեփականատեր Սերոբ Տեր-Պողոսյանի գործով դատավարությունը: Նա բողոքարկել է Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի վճիռը, որով դատապարտվել է 15 տարվա ազատազրկման: Տեր-Պողոսյանը ներկայումս «Միքայելյան» վիրաբուժական կենտրոնում է` բուժվում է աղիքային անանցանելիության դեմ: Ինչպես մեզ ավելի վաղ հայտնել էր վիրաբուժական կենտրոնի փոխտնօրեն Օնիկ Մելքոնյանը, Տեր-Պողոսյանը ցանկություն է հայտնել մասնակցել դատին:

Ախթալայի լեռնահարստացուցիչ կոմբինատի սեփականատեր Սերոբ Տեր-Պողոսյանը, որ տառապում է աղիքային քաղցկեղով, այսօր էլ չի վիրահատվի: «Միքայելյան» վիրաբուժության ինստիտուտի բժիշկներին նա խնդրել է հետաձգել իր վիրահատությունը մինչեւ ուրբաթ, որպեսզի հնարավորություն ունենա մասնակցել իր գործով դատավարությանը: Ինչպես տեղեկացրել ենք, Տեր-Պողոսյանը բողոքարկել է Լոռու մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշումը, որով մանկապղծության համար 15 տարվա ազատազրկման էր դատապարտվել: ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանում առաջիկա ուրբաթ` փետրվարի 3-ին դատական նիստ է նշանակվել: Ըստ «Դատալեքս» համակարգի, Սերոբ-Գորիոն Դեր-Բողոսսյանի գործով նախագահող դատավորն է Արմեն Դանիելյանը: Երեկ «Միքայելյան» վիրաբուժության ինստիտուտի փոխտնօրեն Օնիկ Մելքոնյանից հետաքրքրվեցինք, թե արդյոք Տեր-Պողոսյանն ի վիճակի՞ է սպասել մինչեւ ուրբաթ` հաշվի առնելով, որ նրա վիճակը բավական բարդ էր ներկայացվում: «Մեզ հաջողվեց նրան դուրս բերել վիճակից: Եթե այսպես շարունակի պահպանվել, ապա կարող ենք սպասել մինչեւ ուրբաթ, որ մասնակցի իր դատավարությանը: Բայց եթե նորից աղիքների անանցանելիություն սկսվեց, պետք է վիրահատվի»,- ասաց բժիշկը: Դատավարության, ընթացում, հասկանալիորեն, Տեր-Պողոսյանը կշարունակի մնալ հիվանդանոցում: Վերաքննիչում էլ այս գործով դատավարությունը տեղի կունենա դռնփակ ռեժիմով:

«Կարելի է միայն մի եզրակացություն անել: Հայաստանի Լոռու մարզի բնակչությունն այնքան է լյումպենացված, որ փողի դիմաց պատրաստ է ամեն ինչի, անգամ կարող է աչք փակել հարազատ երեխայի նկատմամբ սեռական ոտնձգությունների վրա: Եթե դա լիներ շարքային այլասերություն, մի բան է, բայց եթե այդ այլանդակությունները ծնվում են մարդկանց դեգրադացիայի եւ նյութական անկման պատճառով, այ դա արդեն ազգային անվտանգության խնդիր է»,- գրում է դերասանը, իսկ մինչ այդ հիշում ու հիշեցնում, թե ինչպես Լոռու մարզի Ախթալայում գործարար Սերոբ Տեր-Պողոսյանը, թանկ նվերների դիմաց, պեդոֆիլիայի մի «գողտրիկ» անկյուն էր ստեղծել: Հետո անցնում է Թեղուտի խնդրին եւ նկատում, որ բնակչության զգալի մասը կողմ է անտառների հաշվին գործարան կառուցելուն, որովհետեւ աշխատատեղեր են ստեղծվելու:

Նախապես ասեմ` լավ եմ վերաբերվում Դանիելյանին եւ գնահատում եմ արտահայտվելու, ասելու, խոսելու նրա մղումը: Գնահատելի է, որ ժամանակ առ ժամանակ հարկ է համարում արտահայտվել հանրային նշանակություն ունեցող այս կամ այն հարցի վերաբերյալ: Եւ ejurnal-ում նրա գրածին տեղային-նացիոնալիստական արձագանքները, անկեղծ ասած, չափազանց թվացին, մանավանդ այն պատճառով, որ տեղային վիրավորվածության աղմուկը մի տեսակ մշուշապատում է ավելի կարեւոր խնդիրներ:

Դանիելյանի ասածի մեջ ամենակարեւորն այն է, թե մարդիկ, տվյալ դեպքում` Լոռու մարզի բնակիչները, անտարբեր են Թեղուտի անտառի ոչնչացման հեռանկարի նկատմամբ, որովհետեւ դեմ չեն, որ թեկուզ անտառի ոչնչացման գնով իրենց համար ստեղծվեն աշխատատեղեր: Դանիելյանը զարմանում է սրա վրա, ըստ էության համոզված լինելով, որ կան շատ ավելի կարեւոր բաներ, քան աշխատատեղն է: Ուղղակի հիշեցի, թե տարիներ առաջ այդ նույն Դանիելյանը ինչպիսի աղմուկ էր բարձրացրել, երբ խոսվում էր «Բանակում» սերիալը փակելու հնարավորության մասին: Ինքն էլ էր այնտեղ նկարահանվում, եւ այդ սերիալի փակումը սպառնում էր իր անձնական բյուջեին:

Երեկ «Միքայելյան» հիվանդանոց մեր այցելության պահին Տեր-Պողոսյանի սենյակում միայն ԱՆ քրեակատարողական վարչության հատուկջոկատայիններ էին, որոնք արգելում էին Տեր-Պողոսյանի սենյակ բոլորի մուտքը` բացառությամբ նրա կնոջ եւ բժիշկների: Հատուկջոկատայիններից մեկը մեզ փոխանցեց, որ Տեր-Պողոսյանի կինը առավոտյան այցելել է նրան, սակայն արդեն գնացել է: Ի դեպ, թեպետ մենք Տեր-Պողոսյանին դռան մոտից տեսնելու կարճ հնարավորություն ունեցանք (նա պառկած էր ստամոքսի լվացման խողովակները միացրած վիճակում), բայց նա հրաժարվեց խոսել: «Ոչ մի բան, ոչ մի բան»,- տեղից բղավեց Տեր-Պողոսյանը` նկատի ունենալով, որ ոչինչ չի ուզում խոսել: Դատապարտյալին բուժող բժիշկը` Ալեքսանդր Աղավելյանը, մեզ հետ զրույցում ասաց միայն, որ հիվանդը հիմա հետազոտության է ենթարկվում եւ ամեն պահի կարող է վիրահատվել:

Ըստ Տեր-Պողոսյանի փաստաբանից վերջերս ստացած տեղեկությունների` դատապարտյալը տառապում է աղիքային քաղցկեղով, ինչի համար նախկինում ԱՄՆ-ում բուժվել է: Տեր-Պողոսյանին քաղաքային հիվանդանոց տեղափոխելու լուրը հաստատեց առողջապահության նախարարության քրեակատարողական վարչության հասարակայնության հետ կապերի վարչության պետ Գոռ Ղլեչյանը, բայց դժվարացավ ասել, թե որ հիվանդանոց են տարել, այնտեղ որքան կպահեն եւ ընդհանրապես երբեւէ կվերադարձնե՞ն «Երեւան-Կենտրոն» ՔԿՀ, թե ոչ: Երեկոյան հիվանդանոցից մեզ տեղեկացրին, որ Տեր-Պողոսյանը գտնվում է հիվանդանոցի կոլոպրակտալոգիայի (աղիքային հիվանդությունների բուժման) բաժանմունքում եւ այսօր առավոտյան վիրահատվելու է: Հիվանդանոցի տնօրեն Արթուր Թամազյանին խնդրեցինք տեղեկացնել, թե իրենց հետազոտությամբ ինչ հիվանդություն է հայտնաբերվել Տեր-Պողոսյանի մոտ. Թամազյանն ասաց, որ այդ տեղեկությունը հեռախոսով չի կարող մեզ տրամադրել եւ առաջարկեց այսօր այցելել հիվանդանոց: 

Այս մասին տեղեկացանք ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական վարչությունից. վարչության խոսնակ Գոռ Ղլեչյանը մեր թղթակցին ասել է, որ բժշկական հանձնաժողովը եզրակացություն է տվել, որ Տեր-Պողոսյանին անհրաժեշտ է համալիր բուժզննության ենթարկել քաղաքացիական հիվանդանոցում: Պարզվում է` նա տառապում է աղիքային քաղցկեղից: Գոռ Ղլեչյանը դժվարացել է ասել, թե Տեր-Պողոսյանը որ հիվանդանոց կտեղափոխվի եւ որքան կմնա այնտեղ: Նա դժվարացել է ասել նաեւ, թե որքանով է հավանական, որ մանկապիղծը հիվանդության պատճառով ազատվի պատժի կրումից:

Այս հրապարակման կապակցությամբ մեզ հետ զրույցում Տեր-Պողոսյանի փաստաբան Գիվի Հովհաննիսյանն ասաց. «Առաջին անգամ ձեզանից եմ լսում: Ես նման տեղեկություն չունեմ»: Չնայած սրան, վերը նշված տեղեկատվությունը կասկածներ է հարուցում, թե Տեր-Պողոսյանը մտադիր է ջանքեր գործադրել ԱՄՆ տեղափոխվելու համար: Կա՞ արդյոք որեւէ իրավական հիմք, որով ԱՄՆ քաղաքացի դատապարտյալը, ինչպիսին հանդիսանում է Տեր-Պողոսյանը, տեղափոխվի ԱՄՆ` պատժի կրումը այնտեղ շարունակելու համար: Այս կապակցությամբ զրուցեցի միջազգային իրավունքի մասնագետ Արայիկ Ղազարյանի հետ: