Հայկ Գեւորգյան

Երեկ ՀՀ աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարար, ԲՀԿ անդամ Արթուր Գրիգորյանի հետ կարճ զրույց ունեցանք առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում նրա հնարավոր մասնակցության մասին:

- Մեծամասնականով ԲՀԿ-ից առաջադրվելո՞ւ եք, թե` ոչ:
- Իհարկե` ոչ:

- Իսկ համամասնական ցուցակում լինելո՞ւ եք, թե` ոչ:
- Եթե անկեղծ լինեմ, մեր կուսակցությունում դեռեւս չի քննարկվել համամասնական կամ մեծամասնական ընտրակարգով... Իհարկե, աշխատանքները այս ընթացքում քննարկման փուլում են գտնվում, բայց, համենայն դեպս, մեծամասնականով իմ թեկնածությունը առաջադրելու խնդիր չկա, չեմ առաջադրվելու:

- Դու՞ք չեք ուզում, թե՞ կուսակցության ղեկավարը չի ուզում:
- Ես հեռու եմ մեծամասնական կամ, ասենք, պատգամավորական աշխատանքից: Իմ մտքով նույնիսկ չի անցել, որ ես կարող եմ պատգամավորական աշխատանքով զբաղվել:

- Իսկ եթե առաջարկեն ընդգրկվել համամասնական ցուցակում, կհրաժարվե՞ք:
- Իհարկե` ոչ:

Երեկ ՀՀ պետեկամուտների կոմիտեն արձագանքել է մեր թերթի հրապարակումներից մեկին, ըստ որի` առաջիկայում բարձրանալու են Չինաստանից Հայաստան ներկրվող ապրանքների հսկիչ գները: ՊԵԿ-ը իբր հերքել է մեր հրապարակած տեղեկությունը, հայտնելով, թե դա չի համապատասխանում իրականությանը: Մյուս կողմից, սակայն, ՊԵԿ-ը պարզաբանել է. «Պարզապես համակարգում ընթանում է մաքսային հսկողության նոր մեխանիզմների շարունակական կատարելագործում, որն ուղղված է հիմնականում այն արտաքին տնտեսական գործունեություն իրականացնող սուբյեկտներին, ովքեր փորձեր են անում, օգտվելով պարզեցված ընթացակարգերից, շրջանցել օրինական դաշտը: Մասնավորապես, այսպես կոչված, «տուրիստական բեռների» անվան տակ փորձ է արվում նաեւ բարձրարժեք բեռներ տեղափոխել` դրանք ձեւակերպելով որպես էժանագին ապրանք»: Այլ կերպ ասած, ոչ թե հսկիչ գներն են բարձրանալու, այլ «նոր մեխանիզմների շարունակական կատարելագործում է» իրականացվելու, որի արդյունքում, կարելի է չկասկածել, Չինաստանից ներկրվող ապրանքներից ավելի շատ է հարկ գանձվելու, քան մինչ այժմ: Մաքսային ծառայությունը, ի հեճուկս Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության պահանջների, ներկրվող ապրանքները մաքսազերծելու համար հիմնականում որպես հիմք ընդունում է ոչ թե ներկրողի ներկայացրած հաշիվ ապրանքագիրը (ինվոյսը), այլ ինքն է որոշում, թե ինչ գին սահմանի, ըստ այդմ էլ` մաքսազերծում է ապրանքը: Սա իրականացվում է հիմնականում անհատ ձեռներեցների եւ փոքր ընկերությունների ներկրած ապրանքների դեպքում: Անկախ նրանից, թե ինչ անվան տակ են բարձրացվելու հարկերը, արդյունքը լինելու է նույնը, այսինքն` տուժելու են փոքրածավալ ապրանքներ ներկրող գործարարները:

Ինչպես հայտնի է, ԱԺ պատգամավոր Գալուստ Սահակյանը առաջարկել է ընդհանրապես չեղյալ համարել «ՀՀ տարածքում ժամանակի հաշվարկման կարգի մասին» ՀՀ օրենքը, իսկ կառավարությունը առարկում է դրան, պնդելով որ օրենքը պետք է մնա, եւ օրենքից պետք է հանվի միայն այն դրույթը, ըստ որի` ամեն տարի գարնանը եւ աշնանը ժամացույցի սլաքները մեկ ժամով ետ ու առաջ էինք տալիս: Հարցը վերջնականապես կպարզվի առաջիկա 1-2 ամիսների ընթացքում, երբ ԱԺ-ն օրենքի ուժ կտա նշված առաջարկներից որեւէ մեկին: Երկու դեպքում էլ գարնանը մենք ժամը առաջ չենք տա: Ու տպավորություն կա, որ բոլորը համաձայն են այս հեռանկարին: ՀՀ ստանդարտացման, չափագիտության եւ սերտիֆիկացման վարչության նախկին պետ, ֆիզ-մաթ գիտությունների թեկնածու Ղուկաս Մեհրաբյանը, սակայն, բոլորովին այլ եւ ակնհայտորեն հիմնավորված տեսակետ ունի: Նա համոզված է, որ պետք էր առաջ գնալ տրամագծորեն հակառակ ուղղությամբ: Այսինքն, օրենքում թողնել գարնանն ու աշնանը սլաքները մեկ ժամով ետ ու առաջ տանելու դրույթը եւ փոխել հենց 1-ին հոդվածը: Իսկ այդ հոդվածը ձեւակերպված է այսպես. «ՀՀ տարածքում ժամանակի հաշվարկման կարգը սահմանել ժամագոտիների միջազգային համակարգի 4-րդ ժամագոտուն համապատասխան»:

Մաքսայինը որոշել է վերանայել Չինաստանից ներկրվող ապրանքների հսկիչ գները եւ վերանայելու է, բնականաբար, բարձրացման ուղղությամբ: Ի՞նչ է սա նշանակում: Եթե նախկինում դուք Չինաստանից, ասենք, աթոռ էիք ներկրում, ապա դա մաքսազերծելիս մաքսավորները արձանագրում էին, որ դրա հսկիչ գինը, ասենք, 10 դոլար է: Այդ դեպքում դուք վճարում էիք 2 դոլար ավելացված արժեքի հարկ, եւս 1 դոլար մաքսատուրք, եւ աթոռը մաքսազերծված է: Ըստ մեր աղբյուրների, հավանաբար հենց փետրվարի 1-ից հսկիչ գինը կարող է բարձրանալ 10-20 տոկոսով: Այսինքն, այդ նույն աթոռի հսկիչ գինը 10 դոլարից կդառնա 11 կամ 11.5 դոլար: Իսկ դա նշանակում է, որ ձեր ներկրած աթոռը մաքսազերծելու համար, ընդհանուր առմամբ, պետք է վճարեք ոչ թե 3 դոլար, ինչպես մինչ այժմ, այլ արդեն մոտ 3.5 դոլար: Մի աթոռի մեջ մաքսազերծման ծախսի մեծացումը այնքան էլ մեծ չէ, բայց 10 կամ 100 աթոռի մեջ արդեն զգալի է: Իսկ եթե հաշվի առնենք, որ տարեկան Չինաստանից ներկրվող ապրանքների ընդհանուր ծավալը կազմում է մոտ 400 միլիոն դոլար, ապա պատկերը ավելի հստակ կդառնա: Հսկիչ գների բարձրացման արդյունքում, կոպիտ հաշվարկներով, ՀՀ պետբյուջե կմուտքագրվի մի 20 միլիոն դոլար ավելի գումար: