Նիկոլ Փաշինյան

Բայց ընկերներիս, ընտանիքիս հորդորները ազդեցին, եւ, չնայած որոշակի դժկամությամբ, ճանապարհորդելու որոշումը կայացրի: Ճանապարհին էլ ավտոյի անիվը պայթեց, ու ստիպված էի մայրուղու վրա, ամայի մի տեղ պագրիշկա փոխել` Թիֆլիսը մտքումս հայհոյելով: Հասնելուց հետո էլ մտածում էի` երկու օր ի՞նչ եմ անելու էստեղ, բայց երկու օր մնալուց հետո որոշեցի մեկ օրով էլ երկարաձգել այցելությունս, հետո էլ փոշմանեցի, որ ավելի վաղ չեմ եկել` մի երկու օր ավել մնալու հնարավորությունից ինքս ինձ զրկելով. աշխատանքային օրերն էին սկսվում:

Ապրող քաղաք. սա է այսօրվա Թբիլիսիի իմ բնորոշումը, եւ դրան հասա` փորձելով գտնել հարցի պատասխանը, թե ինչն է այսքան գրավում ինձ այդ քաղաքում: Թբիլիսին ապրում է, քաղաքում մթնոլորտ կա, քաղաքը շնչում է եւ քեզ շնչելու անսահմանափակ հնարավորություն տալիս: Դա մի քաղաք է, որ ունի պատմություն, հպարտանալ գիտե իր պատմությամբ եւ դեմքիդ ճչում է, որ ինքն ունի ապագա: Ունի, թե չունի` տվյալ պահին էական չէ, Թիֆլիսը մի քաղաք է, որ ճառագում է վստահությամբ` սեփական ապագայի նկատմամբ: Եւ դա ասված է, ասված է քաղաքաշինության լեզվով, որ լեզուներից ամենաազդեցիկն է, որովհետեւ մտածողություն է կերտում, կուլտուրա, կանոն եւ կարգ:

Երազներիս տրամաբանությունն էլ հետաքրքիր է. երբ ընդհատակում էի, Ազատության հրապարակն էի տեսնում երազում, երբ «Երեւան-Կենտրոնում» էի` ընդհատակը, «Նուբարաշենում»` «Երեւան-Կենտրոնը», «Կոշում»` «Նուբարաշենը», «Արթիկում» արդեն` «Երեւան-Կենտրոնը», «Նուբարաշենը», «Կոշը»:  Ազատության մեջ հայտնվելու առաջին վեց ամիսներին` «Արթիկը»: Էս վերջին 20 օրերին սկսել եմ նորմալ երազներ տեսնել` առօրյա կյանքի մոտիվներով: Սկսել եմ հիշել, տեղը բերել մարդկանց: Սկզբնական շրջանում ոչ շատ մոտիկ մարդկանց դժվարությամբ էի հիշում ու, ծանոթ դեմք տեսնելիս, նախ սկսում էի մտածել, թե սա ո՞ր քրեակատարողական հիմնարկի աշխատող էր կամ կալանավոր: Սրանում դիպվածն էլ դեր է խաղացել. բանտից դուրս գալու առաջին օրերին, մի քանի օր` վրա-վրա, խանութում, փողոցում ՔԿՀ աշխատակիցների եմ հանդիպել կամ նախկին կալանավորների, որոնց քաղաքացիական հագուստով դժվար էի տեղը բերում:

Երեկ Մոսկվայում տեղի ունեցած ՀԱՊԿ Հավաքական անվտանգության խորհրդի նիստում աննախադեպ որոշում է կայացվել: Անդամ երկրները (Ռուսաստան, Ղազախստան, Բելառուս, Տաջիկստան, Ղրղզստան, Հայաստան, Ուզբեկստան) համաձայնության են եկել, որ իրենց տարածքում ՀԱՊԿ անդամ չհանդիսացող երկրների զինված ուժեր կամ ռազմական օբյեկտներ տեղակայելու համար պետք է ստանան Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության անդամ բոլոր երկրների պաշտոնական համաձայնությունը: Այս մասին հայտարարել է Հավաքական անվտանգության խորհրդում նախագահող երկիր Ղազախստանի ղեկավար Նուրսուլթան Նազարբաեւը, ընդգծելով, որ որոշումը կայացվել է միաձայն: Սա նշանակում է, որ դրան կողմ է արտահայտվել նաեւ Սերժ Սարգսյանը, որ ինչպես հայտնի է` երկօրյա այցով գտնվում էր Մոսկվայում: Երեկ տարածված առաջին լրատվությունից այնքան էլ հասկանալի չէր, թե ինչ իրավական ձեւակերպում է ստացել այս համաձայնությունը: Դա ուղղակի Հավաքական անվտանգության խորհրդի որոշու՞մ է, թե միջպետական բազմակողմ պայմանագիր: Տվյալ հարցը էական է հետեւյալ իմաստով. արդյո՞ք այդ համաձայնությունը որեւէ կերպ պետք է վավերացվի Հայաստանի խորհրդարանում, եւ արդյոք դրա սահմանադրականությունը պետք է քննի ՀՀ Սահմանադրական դատարանը: Սա կարեւոր է, որովհետեւ վերը նշված որոշման լրատվական բովանդակությունն արդեն իսկ կասկածներ է հարուցում եւ հիմքեր տալիս ենթադրելու, որ այն հակասում է ՀՀ Սահմանադրությանն ու ինքնիշխանության սկզբունքին:

Մարտի 1-ի գործով տխրահռչակ դատախազ Կորյուն Փիլոյանը` 2011թ. դեկտեմբերի 12-ի ոչ պակաս տխրահռչակ ասուլիսում հիմնավորել էր «Չերյոմուխա-7» զինատեսակով 2008 թվականի Մարտի 1-ին Գոռ Քլոյանին, Տիգրան Խաչատրյանին, Արմեն Ֆարմանյանին սպանած ոստիկաններին բացահայտելու «անհնարինությունը»: Հիշեցնենք, որ ստույգ հայտնի է, որ այդ 2008թ. Մարտի 1-ին «Չերյոմուխա-7» կիրառել են չորս ոստիկաններ, ու հիմա, փաստորեն, Հատուկ քննչական ծառայությունը չի կարողանում բացահայտել, թե այդ չորսից ով կամ ովքեր են դարձել երեք անձանց սպանության հեղինակ. ամենակարեւոր հիմնավորումն այն է, որ «Չերյոմուխա-7»-ի փամփուշտը նույնականացման չի տրվում, եւ հնարավոր չէ պարզել, թե զոհերից յուրաքանչյուրին խոցած գնդակը ո՞ր հրացանից է արձակվել. «Ի՞նչ անեն, հո չորսին էլ չե՞ն դատելու: Երեք զոհերին, որոնք «Չերյոմուխաների» արդյունքում են զոհվել, չորս ոստիկաններ են կրակել, այսինքն` եթե ամեն մեկը մեկին է սպանել, գոնե մեկն անմեղ է, ավելին` կարող էր մեկը, չէ՞, երեքին կրակել, ի՞նչ անենք, դնենք` չորսը մարդու դատենք, ասենք` ոնց էլ լինի, մեղավորը դրանց մեջ կլինի՞»,- գործը բացահայտելու անհնարինությունը հիմնավորել էր Փիլոյանը: