Կարեն Կարապետյանի բերանով Վլադիմիր Պուտինը սպառնում է արցախյան նոր պատերազմով. ինչո՞ւ

ՀՀԿ համագումարից հետո հիմնական ներքաղաքական հարցը դարձավ հետեւյալը` ինչպես են 2018 թվականին կիսելու իշխանությունը Սերժ Սարգսյանը եւ Կարեն Կարապետյանը: Կամ արդյոք նրանք իշխանությունը կիսելո՞ւ են, թե՞ տեղի է ունենալու իշխանության սահուն փոխանցում Սերժ Սարգսյանից Կարեն Կարապետյանին: Իսկ գուցե ոչ կիսելու են, եւ ոչ էլ փոխանցելու: Բոլոր դեպքերում ստեղծված իրավիճակը լուրջ վտանգներ է պարունակում:

Քաղաքական անոմալիա

Արդեն նշել ենք, որ Կարապետյանի ՀՀԿ-ական դառնալու՝ 7 կետից բաղկացած հիմնավորումների 3-րդ կետը խիստ երկիմաստ էր: Նա ասաց, որ կարող է որոշ մարդկանց մեջ տեսական հարց առաջանալ, թե ինչու ինքը նոր կուսակցություն չի հիմնադրում, որն էլ կլիներ իր քաղաքական հենարանը: Կարապետյանի կարծիքով, այդ դեպքում ինքը ՀՀԿ-ին անդամագրվելու կարիք չէր ունենա, այլ կունենար իր սեփական քաղաքական հենարանը:

Արդեն իսկ տարօրինակ է, որ վարչապետը նման տեսական հնարավորությունների եւ հարցադրումների մասին բարձրաձայնում է: Բայց էլ ավելի տարօրինակ է դրանց պատասխանը: Ասում է, քանի որ ունենք Արցախի հիմնահարց եւ մեր երկրի անվտանգությանն ուղղված սպառնալիքներ, պետք է խուսափենք հնարավոր բոլոր դեստաբիլիզացիոն գործընթացներից:

«Որտեղ եք տեսել, որ մարդը մտնի կառավարություն, ղեկավարի երկիրը, հետո նոր մտնի կուսակցություն: Բոլոր ժողովրդավարական երկրներում մարդիկ մտնում են կուսակցություն, պայքարում են, հաղթում են, դառնում են իշխանություն եւ գնում են կառավարելու երկիրը»,- «Ուրվագծի» եթերում երկու օր առաջ իր զարմանքն էր հայտնում քաղաքական մեկնաբան Պետրոս Ղազարյանը: Նա ասում էր, որ տվյալ դեպքում Հայաստանում ամեն ինչ գլխիվայր է. մարդը (Կարապետյանը) հասնում է հաջողության, հետո կառավարում է երկիրը, հետո մտնում է կուսակցություն: «Եթե ունես իշխանություն, էլ կուսակցությունն ինչի՞դ է պետք»,- վարչապետին հեռակա հարց էր ուղղում մեկնաբանը:

Պետրոսի զարմանքը միանգամայն լեգիտիմ է: Որեւէ տեղ չես տեսնի, որ որեւէ հաջողակի կուսակցությունը դարձնի վարչապետ, նա արագ այլ կուսակցություն բացի եւ ձեռնոց նետի իրեն նշանակած քաղաքական մեծամասնությանը, այդ ողջ ընթացքում մնալով պաշտոնին: Նման թեկուզ տեսական քաղաքականություն աշխարհում գոյություն չունի, ոչ այն երկրներում, որոնք հարեւանների հետ տարածքային բանավեճ եւ անվտանգության հետ կապված խնդիրներ ունեն, ոչ էլ այն երկրներում, որոնք նման խնդիրներ չունեն: Հայաստանյան այս անոմալ քաղաքական երեւույթը, սակայն Կարեն Կարապետյանի քաղաքական անգրագիտությունից կամ քմահաճությունից չէ: Այն ունի շատ խորը հետադարձ պատճառներ:

Անցյալի դեստաբիլիզացիաները

Եթե փորձենք հասկանալ, թե ինչ դեստաբիլիզացիայի մասին է խոսում Կարեն Կարապետյանը, պետք է հիշենք, որ Հայաստանում իշխանության հանձնման պրոցեսը միշտ ուղեկցվել է արյունալի իրադարձություններով: Մի դեպքում դրանք օգնել են, որպեսզի իշխանության փոխանցումը տեղի ունենա: Խոսքը 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձությունների մասին է, որոնց շնորհիվ Քոչարյանի իշխանությունն անցավ Սարգսյանին:

Մյուս դեպքում, դրանք կանխել են իշխանության հնարավոր փոխանցումն անցանկալի ֆիգուրների: Խոսքը 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործության մասին է: Համարվում է, որ դրանով կանխվեց Հայաստանի աշխարհաքաղաքական վեկտորը 360 աստիճանով փոխելու ծրագրեր ունեցող Վազգեն Սարգսյան-Կարեն Դեմիրճյան տանդեմի իշխանության գալը: Երկու ոճրագործության դեպքում էլ թելերը հասնում են մինչեւ Մոսկվայի Կարմիր հրապարակ: Համենայնդեպս`այդպես է քաղաքական վերլուծաբանների, մամուլի եւ հասարակության մակարդակում:

Այսինքն, համարվում է, որ 1999 թվականին ՌԴ-ն ամեն ինչ արեց, որ չեզոքացնի Հայաստանի՝ դեպի Արեւմուտք թեքվելու վտանգը: 2008-ին էլ ամեն կերպ օգնեց Քոչարյան-Սարգսյան տանդեմին, որովհետեւ վստահ չէր, որ տասնյակ կուսակցությունների աջակցությամբ եւ ժողովրդական շարժմամբ իշխանության գալուց հետո Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը նույնպես չէր փորձի փոխել Հայաստանի քաղաքական վեկտորը ՌԴ-ից դեպի Արեւմուտք: Եվ հիմա 2018-ին ընդառաջ Հայաստանը հայտնվել է նույն կոտրած տաշտակի առաջ:

Ռուսաստանը կրկին միջոցներ է ձեռնարկում, որպեսզի ՀՀ-ում իշխանությունն անցնի նրան, ով երբեք աշխարհաքաղաքական վեկտոր փոխելու մտադրություն չի ունենա: Սահմանադրական փոփոխություններից եւ Հայաստանը խորհրդարանական հանրապետություն դարձնելուց հետո թվում էր, թե այս առումով Ռուսաստանի հնարավորություններն էապես նվազում են: Որովհետեւ անձերի հետ գործ ունենալն ավելի հեշտ է, քան՝ կուսակցությունների:

Բայց կյանքը ցույց տվեց, որ որքան Ռուսաստանի համար բարդացավ Հայաստանի սահմաններից ներս գործելու հնարավորությունը, այնքան մեծացավ Հայաստանի սահմանների վրա գործելու գայթակղությունը: Երեւանում սահմանադրական հանրաքվեի գործընթացը տապալելու մի քանի անհաջող եւ զուգահեռ փորձերից հետո (այդ շարքում են «Ոչ»-ի արշավը, Սերժ Սարգսյանի ինքնաթիռը պայթեցնող զինված խումբը), ի վերջո տեղի ունեցավ ապրիլյան պատերազմը, որից հետո` մայիսին, Սերժ Սարգսյանը գնաց Մոսկվա եւ Կարեն Կարապետյանին հրավիրեց՝ գլխավորել ՀՀ կառավարությունը:

Պուտինը նախազգուշացնում է

Կարեն Կարապետյանն, այսպիսով իր քաղաքական գործունեության համատեքստում, հղում անելով Արցախի խնդրին եւ դեստաբիլիզացիոն գործընթացներին, խոսում է արդեն կատարվածի մասին: Միաժամանակ չի բացառում, որ այդպիսի զարգացումներ կարող են անհրաժեշտության դեպքում նորից կրկնվել: Տվյալ դեպքում, ի դեմս Կարեն Կարապետյանի, խոսում է Կրեմլը: Վլադիմիր Վլադիմիրովիչը, ըստ ամենայնի, կորցրել է Սերժ Սարգսյանի հանդեպ վստահությունը: Նա հասկանում է, որ Սերժ Սարգսյանը կարող է Կարեն Կարապետյանի ֆիգուրի շուրջ փոխադարձ պայմանավորվածությունն օգտագործել՝ ստեղծված ճգնաժամը սառեցնելու եւ ժամանակ շահելու համար:

Այս իմաստով Կարապետյանին սեփական կուսակցության շարքերն ընդունելը, իր կողմից պայմանավորվածություններին հավատարիմ մնալու երաշխիք է: Մյուս կողմից, սակայն դա նաեւ լավ հնարավորություն է ՝ ամեն ինչ տապալելու համար: Մինչեւ 2018 թվական այնքան էլ շատ ժամանակ չի մնացել, եւ չնչին, անտեսանելի ջանքերով անգամ հնարավոր է այնպես անել, որ Կարեն Կարապետյանը պարզապես չկարողանա ՀՀԿ-ում անհրաժեշտ ուժը եւ հեղինակությունը վաստակել 2018-ին իշխանություն ժառանգելու համար:

Այսինքն, պայմանավորվածությունը՝ պայմանավորվածություն, բայց կարող է գալ այդ օրը, եւ պարզվի, որ Կարապետյանի անձնական որակների տեսակետից նախագահական երկրում վարչապետի պաշտոնը նրա հնարավորությունների գագաթն է, նա չի կարող պետության առաջին դեմք լինել: Պետք է նշել, որ Կարապետյանի մենեջերական անցյալը լավ հիմք է սրա համար, մնացածը կարող է ընդամենը տեխնիկայի հարց լինել: Թեեւ չի բացառվում, որ նա կարող է թաքնված քաղաքական տաղանդներ ունենա: Եթե այդպես է, ապա առաջիկա ամիսներին բոլորս ականատես կլինենք, թե ինչպես է լավ մենեջեր Կարեն Կարապետյանը տրանսֆորմացվում քաղաքական գործչի, որը կարող է նախ ՀՀԿ-ում Սերժ Սարգսյանին այլընտրանք դառնալ, ապա ՀՀ-ում ստանձնել իշխանությունը:

Աննախադեպ իրավիճակ

Ամեն դեպքում, նորանկախ Հայաստանի պատմության մեջ,կարծես թե, ստեղծվել է աննախադեպ իրավիճակ: Առաջին անգամ իշխանության փոխանցման ժամանակ Ռուսաստանը երկրի ներսում չի գտել համարժեք անձ կամ ուժ՝ նրա վրա խաղադրույք կատարելու, նրան սատարելու եւ մյուսներին ոչնչացնելու համար: Այս ընթացքում ձախողել է զենքով հեղաշրջման փորձը: Խնդիրներ է ունեցել գործող իշխանության հետ: Հիմա էլ չի կարող վստահ լինել, որ գտնված լուծումը լավագույնն է, եւ 2018-ից հետո Հայաստանում կունենա լիովին վերահսկելի իշխանություն:

Երեկ արդեն հայաստանյան խոշոր քաղաքական ուժերի հետ կապվող ԶԼՄ-ներում վերլուծություններ էին հայտնվում, որոնցով այդ ուժերը Սերժ Սարգսյանին առաջարկում էին այս պայքարում իրենց վրա հենվել: Պարզ է, որ սույն ուժերը նաեւ իրենց խնդիրն են լուծում, բայց նրանք դա կարող էին հաջողությամբ անել Մոսկվայում: Չի բացառվում, որ կգտնվեն նաեւ քաղաքական ուժեր, որոնք ստեղծված իրավիճակում իրենց ծառայությունները կառաջարկեն Ռուսաստանին, սակայն Կարեն Կարապետյանի հանրապետականացումից հետո դա արդեն կարեւոր չէ: Ոչ մի կուսակցություն չի կարող Կարապետյանին օգնել՝ կայանալ ՀՀԿ-ի ներսում: Նրանք կարող են Մոսկվային խոստանալ, որ խորհրդարան անցնելուց հետո 2018-ին վարչապետի հնարավոր թեկնածուների մեջ իրենց ձայնը կտան Կարապետյանին, սակայն ինչպես ասացինք, մինչ այդ գործող վարչապետը դեռ պետք է ապացուցի, որ կարող է ամբողջական իշխանության ծանր բեռ կրել իր ուսերին:

Առաջին անգամ է նաեւ, որ Արեւմուտքն առանձնապես չի միջամտում Ռուսաստանի` Հայաստանին քաղաքականապես ստրկացնելու գործընթացներին: Նախկինում Արեւմուտքը, համենայնդեպս, փորձում էր հակակշիռներ ստեղծել, տեսանելի եւ անտեսանելի պայքար էր տանում: Այլ հարց է`այդ պայքարում հաջողում էր, թե՝ ոչ: Հիմա այնպիսի տպավորություն է, որ ԱՄՆ-ն եւ ԵՄ-ն ձեռքերը լվացել եւ քաշվել են մի կողմ: Սրա պատճառը կարող է նաեւ Սիրիական ճգնաժամը լինել: Երբ աշխարհի հնագույն քաղաքներից մեկում ՌԴ-ն եւ Արեւմուտքն իրար դեմ ռումբեր են պայթեցնում, հարցը` Հայաստանի իշխանությունը Ռուսաստանի կամակատարը կլինի, թե՝ ոչ, կորցնում է հրատապությունը:

Տպել
12824 դիտում

Լոզան-2020․ օլիմպիական խաղերի բացման պաշտոնական արարողությունը կկայանա «Մալի» սառցադաշտում

«Արարատ-Արմենիա»-«Ֆ91 Դյուդելանժ»՝ 2:1. ԵԼ խմբային փուլն ավելի մոտ է

ԱՄՆ-ն մտահոգված է Վանի, Դիարբեքիրի և Մարդինի քաղաքապետների պաշտոնանկության որոշմամբ

20 վերելակների փոխարինման մրցույթի արդյունքները կասեցվել են. քաղաքապետարանը, միեւնույն է, հույս ունի այս տարի հասցնել

Արայի լեռան ստորոտում հրդեհաշիջման աշխատանքները շարունակվում են. կրակի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 1800 հա

Ոստիկանությունը ներկայացնում է «Օրենքով գող» մասիվցի Անդիկի սպանության բոլոր մանրամասները (տեսանյութ)

Հայ խաղաղապահները Գերմանիայում մասնակցել են բազմազգ զորավարժության առաջին փուլին

Վարոս Սիմոնյանը նշանակվել է էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ

Ռոբերտ Ղուկասյանը նշանակվել է վարչապետի խորհրդական. պաշտոնական

Մի քանի ամիս առաջ Արտաշատում կատարված պայուսակի գողությունը բացահայտվել է

Բողոքի ակցիաներ Գյումրու լուծարվող գիշերօթիկներում. ու՞ր են գնալու երեխաներն ու գործազուրկ մանկավարժները

Մեկի համար Ամուլսարը սար է, մյուսի համար՝ հանք, 3-րդի համար՝ առիթ

Գառնու ձորում վթարից տուժած երկրորդ ուղեւորը հիվանդանոցում մահացել է. զոհերը ՌԴ քաղաքացիներ են

Արմավիրի մարզի Այգեշատ գյուղում ավտոմեքենան ամբողջությամբ այրվել է

Լեհաստանի Օսուվ քաղաքում հուշատախտակ է տեղադրվել` ի հիշատակ հայազգի զիվորների

Նախագահը հանդես է գալիս պետականության ամրապնդմանը միտված որոշումների օգտին. Ամուլսարի հանքի մասին

Հայաստանում որսը կիրականացվի միայն չորեքշաբթի, շաբաթ, կիրակի օրերին. կթույլատրվի գայլի ու շնագայլի որսը

Խոշոր հրդեհ Արալեզում. այրվել են կերաղացի տանիքը, 150 հակ անասնակեր, 6 ծառ ու խաղողի 3 վազ

Երևանում թալանել են «Հիդրոէլեկտրոմոնտաժ» ՓԲԸ-ի կոմերցիոն տնօրենին՝ հափշտակելով 20 հազար դոլար

Արայիկ Հարությունյանը մասնակցելու է «Վորլդսքիլզ» առաջնության շրջանակում կազմակերպվող երկօրյա համաժողովին