Ի՞նչ արժեն մեր մատնահետքերը. փող տպելու մեքենա

14/11/2019 schedule10:05

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի 2006 թվականի նոյեմբերի 14-ի համարում

Արդեն երկու շաբաթ է` «Զվարթնոց» օդանավակայանում մեկնող ուղեւորներից վերցնում են մատնահետքերը: Ուղեւորներից պահանջվում է մատնահետքերը հանձնել հաշվառվելիս եւ ինքնաթիռ նստելուց առաջ: Իսկ ամենակարեւորն այն է, որ մատնահետքեր հանձնելու համար օդանավակայանը սահմանել է հատուկ վճար` երկու եվրոյի չափով, որը նախատեսվում է գանձել ուղեւորափոխադրողներից: Չնայած սարքն արդեն երկու շաբաթ է` շահագործվում է, բայց վարձավճարները նախատեսվում է գանձել դեկտեմբերի 1-ից սկսած: Այս նորարարության ներդրման պաշտոնական պարզաբանումն այսպիսին է. ԻԿԱՕ-ն եւ ավիացիոն մյուս միջազգային կազմակերպությունները օդանավակայաններին առաջարկել են ուղեւորների եւ ինքնաթիռների անվտանգության ապահովման նպատակով կիրառել նոր տեխնոլոգիաներ:

Այս առաջարկը օդանավակայաններին ներկայացվել է ահաբեկչության դեմ պայքարի միջոցառումների շրջանակներում: Ուստի, «Զվարթնոցի» հեղինակությունը բարձրացնելու նկատառումներից ելնելով` օդանավակայանի տնօրինությունը մտադրվել է կատարել այդ առաջարկը եւ ներդրել է այդ նոր սարքը: Այլ կերպ ասած, «Զվարթնոցում» պնդում են, որ իրենցից պահանջել են նոր տեխնոլոգիաներ կիրառել` իրենք էլ դա արել են: Սարքի էությունը կայանում է այն բանում, որ դրա միջոցով գրանցվում են մեկնող ուղեւորների մատնահետքերը, ինչի շնորհիվ հնարավոր է լինում պարզել` արդյոք հաշվառվողը եւ ինքնաթիռ բարձրացողը միեւնույն ա՞նձն է, թե՞ ոչ:

Ոչ պաշտոնական գնահատականներով, սարքավորման երկշաբաթյա շահագործումից հետո, քաղաքացիական ավիացիայում սկսել են խոսել այն մասին, որ նոր սարքավորման օգտագործումն անիմաստ գործառույթ է: Ինքներդ դատեք. «Զվարթնոցը» չունի մատնահետքերի, առավել եւս հետախուզվող ահաբեկիչների մատնահետքերի բազա: Ավելին, «Զվարթնոցում» հավաստիացնում են, որ վերցված մատնահետքերը չեն բազավորվում. համապատասխան չվերթի կայանալուց հետո դրանք ոչնչացվում են: Այսպիսով, ապահովվում է մատնահետքերի գաղտնիության սկզբունքը, ինչպես նաեւ երաշխավորվում է, որ մատնահետքերն այլ անձանց տրամադրության տակ չեն հայտնվի եւ այլ նպատակներով չեն օգտագործվի:

Ենթադրենք, ինչ-որ մեկը որոշել է ուրիշի անձնագրով ինքնաթիռ նստել: Բնականաբար, նա կարող է այդ անել միայն այն դեպքում, եթե ձեռքին ունի իր նկարով համապատասխան մարդու անձնագիր: Այս դեպքում, համապատասխան անձին ի՞նչն է խանգարելու անձամբ հաշվառվել, տալ իր մատնահետքերը եւ գնալ նստել ինքնաթիռ: Այդպիսով ինքնաթիռ նստելուց ապահովված կլինի նրա մատնահետքերի նույնականությունը: Փաստորեն, այն տարբերակով, որով պաշտոնապես ներկայացված է «Զվարթնոցի» նոր սարքի շահագործման իմաստը եւ նպատակը, այն կարող է օգտակար նշանակություն ունենալ միայն այն դեպքում, երբ արտաքնապես նույնական երկու անձանցից մեկը կհաշվառվի, իսկ մյուսը կփորձի նստել ինքնաթիռ, կամ եթե որեւէ մեկն առանց հաշվառում անցնելու կփորձի բարձրանալ ինքնաթիռ:

Մի խոսքով, սարքը նախատեսված է կատարյալ ապուշ ահաբեկիչներին բացահայտելու համար: Այն տարբերակով, որով նոր սարքը կիրառվում է «Զվարթնոցում», այն կարող է մի օգուտ տալ` օդանավակայանի համար հնարավորություն ստեղծել լրացուցիչ գումարներ գանձել փոխադրողներից: Իհարկե, վերջնահաշվարկում այդ գումարը եւս կրկին ուղեւորն իր գրպանից է վճարելու, քանի որ կասկածից վեր է, որ ավիաընկերությունների մեծ մասը այդ գումարը եւս կմտցնի չվերթների տոմսերի ինքնարժեքի մեջ եւ այդքանով կթանկացնի այն:

Նոր սարքի արժեքը «Զվարթնոցում» չեն հրապարակում, սակայն նշում են, որ այն շատ թանկ արժե: Ամսական «Զվարթնոցից» մեկնում է մոտ 50 հազար ուղեւոր: Այսինքն, երբ «Զվարթնոցը» կսկսի սարքի շահագործման համար վճար գանձել, ամսական կստանա մոտ 100 հազարի կամ տարեկան մոտ մեկ միլիոն 200 հազար եվրոյի օգուտ: Բնականաբար, սարքը անգին չէ, եւ ամիսներ անց, միեւնույն է, օդանավակայանը ետ կստանա իր ներդրած գումարը, իսկ դրանից հետո մատնահետքեր վերցնող սարքը կվերածվի փող տպող մեքենայի: Քաղավիացիայում չեն ժխտում, որ նոր սարքի շահագործման իրավական հենքը խորքային ուսումնասիրելու դեպքում հարցեր կարող են ծագել:

Մասնավորապես, օդանավակայանում մատնահետքեր վերցնելու գործառույթը կիրառելու համար անհրաժեշտ է, որպեսզի նման հնարավորությունը սահմանվի հատուկ օրենսդրական նորմով:  Մատնահետքեր վերցնող սարքերը տեղադրված եւ օգտագործվում են ԱՄՆ-ի օդանավակայաններում: Այնտեղ դրանք կիրառվում են բոլորովին այլ նկատառումներով: ԱՄՆ ժամանող կամ ԱՄՆ-ից մեկնող ուղեւորների մատնահետքերը վերցնելով` երկրի իրավապահները ցանկանում են համոզվել` արդյո՞ք ուղեւորների մեջ չկան հետախուզվողներ:

Այլ կերպ ասած, ամերիկացիները, ի տարբերություն մերոնց, ունեն մատնահետքերի մեծ բազա, որի հետ համեմատվում են ուղեւորների մատնահետքերը: Իսկ եվրոպական երկրներում ուղեւորների եւ ինքնաթիռների անվտանգությունը բարձրացնելու տեսանկյունից առավել կարեւորվում է, որպեսզի հնարավորինս կանխարգելվի վտանգավոր նյութեր կամ իրեր օդանավով տեղափոխելը:

Հ.Գ. Բացառված չէ, որ «Զվարթնոցի» մատնահետքեր վերցնող սարքի շահագործման ընթացքում կան նրբություններ, որոնք պաշտոնապես չեն հրապարակվում եւ գաղտնի են պահվում: Ինչպես արդեն նշեցինք, սարքը կարող է արդյունավետ լինել, եթե այն հնարավորություն ունի իր տվյալները համեմատել արդեն իսկ ունեցած բազայի հետ: Տվյալ դեպքում մատնահետքեր վերցնող սարքը կարող է արդյունավետ գործել, ասենք, ահաբեկչության դեմ պայքարի միջազգային ցանցին միացված լինելով՝ եթե հնարավոր լինի Երեւանում վերցված մատնահետքերը անմիջապես համեմատել ահաբեկչության դեմ պայքարի միջազգային բազայում եղած տվյալների հետ: Այս դեպքում, ինչպես ԱՄՆ-ում, հնարավոր կլինի իմանալ՝ արդյո՞ք ինքնաթիռ բարձրանալ ցանկացողների մեջ չկան ահաբեկչության համար հետախուզվող անձինք: Սա միակ տարբերակն է, որի դեպքում նոր սարքի շահագործումն ինչ-որ կերպ կարող է արդարացված լինել, բայց, ինչպես արդեն նշել ենք, մատնահետքերը երրորդ կողմին փոխանցելու եւ բազավորելու տարբերակները «Զվարթնոցում» պաշտոնապես հերքում են:

Վահագն Հովակիմյան

Տպել
391 դիտում

Մարմնի 90 տոկոս այրվածք ստացած տղամարդը մահացել է, իրավապահները հայտնաբերել են դեպքի վայրը

Սուր-կտրող գործիքից ստացված վնասվածքներով «Էրեբունի» բժշկական կենտրոն 3 պատանի է տեղափոխվել

Ամերիկյան բալետի պարուհի Միստի Կոպլանդը Մոսկվայի «Մեծ թատրոնին» մեղադրել է ռասիզմի մեջ. Lenta.ru

«Wizz Air»-ի Գյումրիից թռիչքներ իրականացնելու լուրերն իրականությանը չեն համապատասխանում». Տաթեւիկ Ռեւազյան

Վրաերթ Տիչինա և Սեբաստիա փողոցների խաչմերուկում. տուժածի վիճակը կայուն ծանր է

Երեւանում կայացած «Լազարյան ակումբ»-ի հերթական նիստը ֆինանսավորվել է ՌԴ նախագահ Վ. Պուտինի գրասենյակի կողմից

Շիրակի մարզի և Չինաստանի Հայնան նահանգի միջև ստորագրվել է Միջտարածաշրջանային հուշագիր

Մասիսում բնակարանագողը բռնվել է հանցանքի վայրում

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Կատարի փոխվարչապետ, պաշտպանության նախարար Խալիդ բին Մոհամեդ Ալ Աթիյայի հետ

Ռուբեն Բալաբանյանն ընտրվեց ՀՀ Հանրային խորհրդի պետաիրավական հարցերի հանձնաժողովի նախագահ

Թանկ Ամանորն ու էժան պոպուլիզմը

ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը կմասնակցի «Դոհա ֆորում-2019»-ին

Ռուսաստանում անոմալ եղանակ է սպասվում. РИА Новости

«Սևան» քրեակատարողական հիմնարկում թմրամիջոցների իրացման դեպք է կանխվել

Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 5-ից 7 աստիճանով

«Արաբկիր» բկ-ում քաղաքացին գլխով հարվածել է բժշկին. Արսեն Թորոսյանն իրավապահներին կոչ է արել գտնել եւ պատժել մեղավորին

Դալար գյուղի բնակիչը վճարային տերմինալ է գողացել

Դեկտեմբերի 8-ից 14-ը հայ դիրքապահների ուղղությամբ արձակվել է 1500 կրակոց

Կենտրոնական իշխանությունը ՏԻՄ ընտրությունների ժամանակ այլեւս չի ճնշում, երբեմն էլ չի հաղթում

Նախաքննության ընթացքում առիթ կունենաք ասելու, թե ով է այդ «ընդհանուր ընկերը». Անդրանիկ Քոչարյանը՝ Ռուբեն Հայրապետյանին