«Կթողները» չկան, համազգային բյուջե ունենալու ժամանակն է

20/06/2019 schedule19:55

Եթե փորձենք հնարավորինս կարճ ձեւակերպել, Հայաստանի հիմնական պրոբլեմն այն է, որ մեր հնարավորությունները մեր ծրագրերին, նպատակներին ու առկա մարտահրավերներին չեն համապատասխանում։ Պարզ ասած՝ մեր բյուջեն մոտ 3 միլիարդ դոլար է, իսկ մեր հավակնություններն իրականություն դարձնելու համար (ունենալ գերժամանակակից հզոր բանակ, գերժամանակակից ամուր տնտեսություն, սոցիալապես պաշտպանված հասարակություն, բարձր մակարդակի կրթական եւ առողջապահական համակարգեր եւ այլն) անհրաժեշտ է մի քանի անգամ ավելի մեծ բյուջե։ Բացի այդ էլ՝ գոյություն ունեն նաեւ համազգային հավակնություններ։ Ի վերջո՝ աշխարհում մոտ տասը միլիոն հայ կա, բայց նրանցից միայն 3 միլիոնն է ապրում Հայաստանում եւ Արցախում։ Ու այդ տասը միլիոնի հավակնությունները պիտի իրականացվեն 3 միլիոնանոց երկրի բյուջեով։

Եվ ահա վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Հայաստան համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի տարեկան ժողովի ժամանակ հայտարարում է, թե պետք է մտածել համազգային բյուջե ունենալու մասին, որը երկարաժամկետ հեռանկարում պիտի համադրելի լինի ՀՀ բյուջեի հետ։ Սա ըստ էության միակ ճանապարհն է, որովհետեւ մեծ ընտրություն չունենք. կամ պիտի մեր հավակնությունները խիստ սահմանափակենք եւ համապատասխանեցնենք 3 միլիարդանոց բյուջեին, կամ պիտի առկա հավակնությունների համար ֆինանսներ ապահովենք։

Գաղափարն, իհարկե, նոր չէ, բայց մինչեւ հիմա այդ ուղղությամբ կատարված քայլերը կամ ձախողվել են, կամ չնչին հաջողություն են ունեցել։ Համահայկական բանկն, օրինակ, կարող էր ներդրումներ ապահովել, որովհետեւ սփյուռքահայ մեր հարյուր հազարավոր հայրենակիցներ, վստահաբար, կցանկանային ներդրումներ անել Հայաստանում, բայց այդ նպատակով կարող են տրամադրել առավելագույնը մի քանի հարյուր կամ մի քանի հազար դոլար, իսկ այդքանով Հայաստանում բիզնես-գործունեություն ծավալել հնարավոր չէ։ Համահայկական բանկը կարող էր ներգրավել այդ գումարները եւ ինքը ներդրումներ անել Հայաստանում, իսկ հարյուր հազարավոր սփյուռքահայեր թեկուզ չնչին, բայց սեփականություն կունենային Հայաստանում՝ բաժնետոմսերի տեսքով։

Հայաստան համահայկական հիմնադրամի գործունեությունը նույնպես չի լուծում հիմնախնդիրը։ Այո, այդ հիմնադրամի միջոցներով Հայաստանում եւ Արցախում կարեւորագույն ծրագրեր են իրականացվել, տասնյակ դպրոցներ են նորոգվել, ճանապարհներ են կառուցվել եւ այլն, բայց եկեք անկեղծ լինենք․ եթե Հայաստանը չկարողանա դիմագրավել առկա մարտահրավերներին, օրինակ, պաշտպանության ոլորտում, վաղը-մյուս օրը այդ դպրոցներն ու ճանապարհները ոչ մեկին պետք չեն լինելու։ Հարցի արմատական լուծում է անհրաժեշտ, իսկ ավելի կոնկրետ՝ համահայկական բյուջե, որը համադրելի կլինի ՀՀ բյուջեի հետ։

Համապատասխան մեխանիզմներ ու ենթակառուցվածքներ ստեղծելն, իհարկե, շատ բարդ կլինի, բայց անհամեմատ ավելի կարեւոր է մարդկանց մտածելակերպն ու համազգային հավակնությունների նկատմամբ վերաբերմունքը փոխելը։ Մարդկանց նյութական վիճակը, հավատացեք, էական չէ։ Ղարաբաղյան պատերազմի առաջին ամիսներին, երբ խորհրդային բանակը դեռ Ստեփանակերտում էր, մարդիկ հսկայական տոպրակներով փող էին տանում ռուս սպաներին, որ մի քանի միավոր զենք վերցնեն, իսկ տոպրակները հսկայական էին, որովհետեւ փողը հիմնականում 1 եւ 3 ռուբլիանոցներով էր։ Եվ ընդհանրապես՝ ոչ Հայաստանում, ոչ Սփյուռքում չեք գտնի գեթ մի ընտանիք, թեկուզ՝ աղքատության մեջ ապրող, որ տարեկան գոնե մի 100 դոլար չծախսի տան վրա՝ ջարդված լուսամուտ կամ դռան բռնակ փոխելու համար։ Առնվազն խոսքով բոլորս Հայաստանը մեր տունն ենք համարում, չէ՞։ Ուրեմն՝ պիտի հասկանանք նաեւ, որ Հայաստանը «նորոգելու» համար նույնպես լուրջ միջոցներ են պետք։

Աշխարհում փող շատ կա, ցանկության դեպքում կարելի է տարբեր երկրներից կամ միջազգային կառույցներից ներգրավել այդ գումարները, բայց այդ դեպքում այդ գումարները պիտի ծառայեցնենք նրա՛նց հավակնություններին, իսկ մեզ անհրաժեշտ է կյանքի կոչել մեր օրակարգը։ Իսկ Սփյուռքը կարող է չվախենալ հերթական անգամ «կթու կովի» կարգավիճակում հայտնվելուց։ «Կթողները» արդեն մեկ տարի է իշխանություն չեն։

Տպել
896 դիտում

Դիզվառելիք տեղափոխող բեռնատարը Օձունի մոտ շրջվել է. 2 մարդ տեղափոխվել է Ալավերդու ԲԿ

Կոռուպցիոն համակարգին ուղղակիորեն կապված տնտեսական համակարգի հետ կոմպրոմիս չի լինելու․ վարչապետ (ուղիղ)

Անցնող շաբաթ հակառակորդը Արցախի դիրքապահների ուղղությամբ արձակել է 900 կրակոց

Ոստիկանները Երեւանի Կոմիտասի պողոտայից բերման են ենթարկել 31-ամյա գրպանահատի

Շարունակվում է «Իմ քայլը հանուն Շիրակի» բիզնես համաժողովի շրջանակներում կազմակերպված էքսպո-ցուցահանդեսը․ (ֆոտոռեպորտաժ)

Հայ պատանի մաթեմատիկոսները նվաճել են երկու արծաթե, մեկ բրոնզե մեդալ. Արայիկ Հարությունյան

Աննա Հակոբյանն այցելել է կոմպոզիտոր Վլադիլեն Բալյանին

Կիպրոսն ավարտել է Հայաստան-ԵՄ համաձայնագրի վավերացման ներպետական ընթացակարգերը

Գյումրիում ջինսեր արտադրող «Զաքարյան եւ ընկերներ» ընկերությունը վարչապետին ջինսե տաբատ նվիրեց

Մեկնարկել է «Իմ քայլը հանուն Շիրակի մարզի» բիզնես-համաժողովը․ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Գյումրիում է (լուսանկարներ)

Աննա Հակոբյանն ու Նոր Հարավային Ուելս նահանգի վարչապետ Գլեդիս Բերեջիկլյանը քննարկել են համագործակցության ուղիները

Երեւանում եւ Ելփինում փրկարարները բռնել են 1 իժ եւ 1 շահմար

Օշականում արտադրամասի տանիքին հրդեհ է բռնվել

Չափազանց թանկ կվճարեն, եթե ռազմական «ավանտյուրաներ»-ի դիմեն. Թրամփը սպառնում է Իրանին

Վլադիմիր Զելենսկին 11 դեսպանների է ազատել աշխատանքից, այդ թվում՝ ՀՀ-ում Ուկրաինայի դեսպանին

Ոստիկանությունը բացահայտել է «Սևան» ազգային պարկի կապալառուի կողմից 24 միլիոն 630 դրամի յուրացում

2019-ի առաջին կիսամյակում գրանցված հանցագործությունների ընդհանուր թիվն աճել է 9 տոկոսով

Զորամասի հրամանատարի դրդմամբ մոտ 9 մլն դրամի հափշտակության մասին քրգործը 8 անձի մեղադրանքով դատարանում է

ՀՀ հավաքականի ֆուտբոլիստ Կարապետյանը պատմել է, որ գերմանական անձագրով խնդիրներ չի ունենում

Երեւանում եւ մարզերում միայն այսօր 43.63 հա խոտածածկ տարածք է հրդեհվել