Կուսակցություն ունենալն ու քաղաքական գործիչ լինելը տարբեր բաներ են. խմբագրական

Առաջիկայում պարզ կդառնա՝ իշխող քաղաքական ուժը մտադի՞ր է դիմել Սահմանադրական դատարան՝ Գագիկ Ծառուկյանի պատգամավորական լիազորությունները դադարեցնելու հարցով, թե ոչ, բայց ինքնին այդ հարցի քննարկումը վկայում է այն մասին, որ Հայաստանի քաղաքական դաշտում իսկապես հետաքրքիր խմորումներ են տեղի ունենում: Ընդ որում՝ խնդիրն ամենեւին էլ Գագիկ Ծառուկյանի անձը չէ, ոչ էլ ԲՀԿ-ին նեղելը (ինչպես ուղղակիորեն կամ անուղղակիորեն ներկայացնում են այդ կուսակցության ներկայացուցիչները): Խնդիրն այն է, որ քաղաքական դաշտի կայացման համար իսկապես անհրաժեշտ է, որ բիզնեսն ու քաղաքականությունը տարանջատվեն: Ոչ թե գործարար պատգամավորների մոտ «փաստաթղթերով ամեն ինչ կարգին լինի», այլ նրանք իսկապես զբաղվեն կամ քաղաքականությամբ, կամ բիզնեսով:

Ինչի՞ մասին է խոսքը: Բանն այն է, որ Հայաստանը խորհրդարանական հանրապետություն է, եւ կուսակցությունները պիտի լինեն քաղաքական կյանքի հիմնական դերակատարները, բայց կուսակցությունները մեզանում համառորեն չեն կայանում: Որովհետեւ բոլոր հիմնական կուսակցություններն ունեն մեկ ընդգծված առաջնորդ, որոնց համար քաղաքական թիմը պարզապես սպասարկող անձնակազմի դեր է կատարում: Եվ կուսակցությունների այդ կառուցվածքն ուղղակիորեն ազդում է քաղաքական գործընթացների վրա: Օրինակ՝ ԱՄՆ-ում կամ եվրոպական երկրներում անհնար է պատկերացնել, որ որեւէ կուսակցություն կարող է ընտրություններում ստանալ, ասենք, 52 տոկոս, իսկ հաջորդ ընտրություններում՝ 3-4 տոկոս: Այնտեղ դա բացառված է: Իսկ մեզանում նման «փորձանք» տեղի է ունեցել բոլոր իշխող քաղաքական ուժերի հետ: Վերջին օրինակը 2018-ի դեկտեմբերի ընտրություններն էին, որտեղ «սխալված առաջնորդի» կուսակցությունն անգամ անցողիկ շեմը չհաղթահարեց: Որովհետեւ ՀՀԿ-ն ոչ թե կայացած կուսակցություն էր, այլ Սերժ Սարգսյանի «սպասարկող անձնակազմը» (եթե անգամ միայն քաղաքական ծառայություններ էր մատուցում):

Նույնն էլ ԲՀԿ-ի պարագայում է: Խնդիրն այն չէ՝ այդ կուսակցության պատգամավորները լա՞վն են, թե վատը: Խնդիրն այն է, որ եթե Գագիկ Ծառուկյանը մի օր որոշի կուսակցության կորիզի «սաստավը փոխել» եւ հասարակությանը բացարձակապես անծանոթ մարդկանց ներգրավի, դրանից այդ կուսակցության վարկանիշն ընդհանրապես չի փոխվի կամ կփոխվի առավելագույնը 1-2 տոկոսով:

Բայց ուրիշ հարց էլ կա: Տեսեք՝ վերջին ընտրությունների արդյունքներն արձանագրում են, որ ԲՀԿ-ն երկրորդ քաղաքական ուժն է: Երկրորդը՝ երկրորդն է, բայց արդյո՞ք քաղաքականության մեջ: Արդյո՞ք նույն ՀՀԿ-ն գոնե հասարակության կողմից որպես ավելի ազդեցիկ քաղաքական ուժ չի ընկալվում: Խնդիրն այն է, որ Գագիկ Ծառուկյանը վիթխարի կարողությունների տեր գործարար է եւ որպես այդպիսին էլ ընկալվում է հասարակության մեծամասնության կողմից: Ընդ որում՝ չի բացառվում, որ իրականում նույն Սերժ Սարգսյանի ու նրա ընտանիքի կարողություններն ավելի մեծ լինեն, բայց միեւնույն է՝ Սերժ Սարգսյանն առաջին հերթին որպես քաղաքական գործիչ է ընկալվում: Այսինքն՝ մուլտիմիլիոնատեր Գագիկ Ծառուկյանի կողմից սեփական կուսակցությունն անձամբ ղեկավարելն ու խորհրդարանում լինելը, որքան էլ տարօրինակ հնչի, թուլացնում է այդ կուսակցության քաղաքական կշիռն ու ԲՀԿ-ի ընկալումը՝ որպես կայացած քաղաքական ուժ, որի հեղինակությունը կախված չէ բացառապես լիդերի վարկանիշից ու իշխանությունների հետ նրա հարաբերություններից:

Մեծ հաշվով, խնդիրը հետեւյալն է՝ Հայաստանում քաղաքական պայքարը պիտի ընթանա ոչ թե, ասենք, Նիկոլ Փաշինանի, Սերժ Սարգսյանի, Գագիկ Ծառուկյանի կամ որեւէ այլ լիդերի, այլ նրանց ղեկավարած քաղաքական կուսակցությունների միջեւ: Դա քաղաքական համակարգի, ու հետեւաբար՝ նաեւ պետության կայունության կարեւորագույն նախապայմանն է: Հակառակ դեպքում միշտ կունենանք կուսակցությունների վարկանիշների կտրուկ տատանումներ՝ 2-3 տոկոսից 60-70 տոկոս կամ հակառակը, ու համապատասխանաբար՝ նաեւ ներքաղաքական ցնցումներ: Ու մեծ հաշվով՝ հենց այս խնդրի կարգավորումն է դրված բիզնեսը քաղաքականությունից տարանջատելու իրական ջանքերի հիմքում:

Տպել
2014 դիտում

Մենք պետք է երեխաներին սովորեցնենք ինքնուրույն կյանք վարելու հմտություններ. Արման Թաթոյան (տեսանյութ)

Մենք հավատացած ենք, որ ղարաբաղյան հակամարտությանը ռազմական լուծում չկա. Սվիտալսկի

Ռազմական անակնկալներ են լինելու. Տոնոյանը՝ նոր սպառազինություններ ձեռք բերելու մասին

Կրակոցներ Գյումրիում. դեպքով նախապատրաստվում են նյութեր

Որոշ մարդիկ կարծել են, որ օրենքից վեր են. ՀՀ-ում ԵՄ դեսպան

Հայաստան-Եվրամիություն համաձայնագիրը մտնում է իրականացման փուլ. ԵՄ դեսպան

Գերդիմակայություն ՀՀ-ում ընթացող Եվրո 2019-ում՝ Ֆրանսիա-Իսպանիա

ԵՄ-ն պատրաստ է չափելի ֆինանսական աջակցություն տրամադրել դատաիրավական բարեփոխումների գործընթացի համար. Սվիտալսկի

ՃՏՊ Տիչինայի փողոցում. կա տուժած

Հայրենյաց-Հայկասար-Տուֆաշեն-Պեմզաշեն ամբողջովին քայքայված 10.5 կմ երկարությամբ ճանապարհահատվածը վերականգնվում է

Երեւանի քաղաքապետարանը հանրային տրանսպորտի սակագնի փոփոխության հարց չի քննարկում. Կարապետյան

Իրանի և Հայաստանի քաղաքացիների մոտ հայտնաբերվել են ափիոն և մեթամֆետամին. ՊԵԿ

Մեզ հետ կռվի բռնվելու հետեւանքը մեկն է՝ մեր բոլոր թշնամիների պարտությունը. Փաշինյան (տեսանյութ)

Իջևանում տեղի ունեցած դեպքով 10 անձ կալանավորվել է. մեղադրանք է առաջադրվել 13 անձի. ՔԿ

Գյուրզա, շահմար, սահնօձ եւ օձի չպարզված տեսակ. ահազանգեր ԱԻՆ-ում՝ օձերի առկայության մասին

Զելենսկու կուսակցությունն ավելի քան 42 տոկոս Է հավաքում Ռադայի ընտրություններում

Սիրիական բանակը հետ է մղել գրոհայինների հարձակումը Իդլիբի հարավում

Թուրքիան կարող է մասնակցել կործանիչների արտադրության եվրոպական նախագծերի

Սևանա լիճը իդեալական մաքուր է. վարչապետի օգնական

Գյումրիում ծառը կոտրվել և փակել է ճանապարհը. փրկարարները մասնատել և հեռացրել են այն