Բանակցություններից առաջ Բաքուն կրկին սրում է լարվածությունը․ կարգավորման դինամիկան հրադադարի հաստատումից ի վեր

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը մարտի 29-ին Վիեննայում հանդիպելու է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ։ Թեև Փաշինյանն ու Ալիևն արդեն առիթ ունեցել են հանդիպել և ծանոթանալ միմյանց Մոսկվայում, ապա Դուշանբեում և Սանկտ Պետերբուրգում, իսկ այս տարվա հունվարին նաև Դավոսում, սա կլինի երկու երկրների ղեկավարների առաջին հանդիպումը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջնորդությամբ։

«Իրազեկ քաղաքացիների միավորումը» ներկայացերլ է Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումների հաճախականությունը։ «Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահները հիմնականում հանդիպում են կա՛մ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների, կա՛մ ՄԽ համանախագահող երկրների առաջնորդների միջնորդությամբ։

Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումների հստակ ժամանակագրություն, որպես այդպիսին, գոյություն չունի։ Որպես հատկապես 1990-ականների և 2000-ականների հանդիպումների ժամանակագրությունը կազմելու աղբյուր՝ կարող են օգտագործվել ԵԱՀԿ մամուլի հաղորդագրություններն ու հայտարարությունները, քանի որ ԵԱՀԿ-ն ղարաբաղյան հակամարտությունում միջնորդական առաքելություն է իրականացնում 1992 թվականից։ Ուշագրավ է, որ ԵԱՀԿ նման հայտարարություններում ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի և Ադրբեջանի նախագահ Հեյդար Ալիևի միջև կայացած ընդամենը մեկ հանդիպման մասին է նշվում, որը տեղի է ունեցել 1996 թվականին Լյուքսեմբուրգում։

Ըստ ԵԱՀԿ հայտարարությունների և մամուլի հաղորդագրությունների, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների միջև բազմաթիվ հանդիպումներ են տեղի ունեցել ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի օրոք։ Այսպես, 1999 թվականին Ռոբերտ Քոչարյանն ու Հեյդար Ալիևը հանդիպել են 6 անգամ, ընդ որում՝ ապրիլ և օգոստոսին ամիսներին նրանց միջև կայացել է երկուական հանդիպում։ Այս հանդիպումները տեղի են ունեցել Մոսկվայում, Վաշինգթոնում, Ժնևում, Յալթայում և Նախիջևանի սահմանամերձ Սարդարակ գյուղում։

2000 թվականին ևս Ռոբերտ Քոչարյանի և Հեյդար Ալիևի միջև 6 հանդիպում է տեղի ունեցել՝ Մոսկվայում, Դավոսում, Նյու Յորքում և Մինսկում։ 2001 թվականին ՀՀ և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումները մեկնարկել են տարվա սկզբից Փարիզում՝ հունվարին և մարտին, ապա շարունակվել ապրիլին Քի Վեսթում։ Եվս մեկ հանդիպում 2001 թվականին տեղի է ունեցել օգոստոսին Սոչիում։

Հարկ է նշել, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների այս շրջանի հանդիպումների նման ինտենսիվությունը պայմանավորված էր հենց Քի Վեսթի բանակցություններով, և ԵԱՀԿ միջնորդական ջանքերի արդյունքում կայացած այս հանդիպումների նպատակը հենց քիվեսթյան բանակցություններում համաձայնության հասնելն էր։ Ինչպես գիտենք, դա տեղի չունեցավ, և հետագայում կողմերը հրաժարվեցին քիվեսթյան բանակցությունների սկզբունքներից, իսկ ՀՀ և Ադրբեջանի առաջին դեմքերի հանդիպումների հաճախակիությունը նվազեց՝ պայմանավորված նաև երկու երկրներում սպասվող նախագահական ընտրություններով:

2002 թվականին Քոչարյանն ու Հեյդար Ալիևը հանդիպել են ընդամենը մեկ անգամ, որից հետո բանակցությունները տեղի են ունեցել 2003-ին Քոչարյանի և Ադրբեջանի արդեն հաջորդ նախագահի՝ Հեյդար Ալիևի որդի Իլհամ Ալիևի հետ։ 2004 թվականին Քոչարյանն ու Իլհամ Ալիևը հանդիպել են երկու անգամ, 2006-ին՝ երեք անգամ։ Քոչարյան-Իլհամ Ալիև վերջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի հունիսին Սանկտ Պետերբուրգում։

2008 թվականին Հայաստանում Ռոբերտ Քոչարյանին հաջորդում է Սերժ Սարգսյանը: Նրա և Իլհամ Ալիևի առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 2008 թվականի ապրիլին Բրյուսելում ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի ժամանակ։ 2008-ի ընթացքում Սարգսյանն ու Ալիևը հանդիպել են նաև հունիսին՝ Սանկտ Պետերբուրգում, և նոյեմբերին՝ Մոսկվայում։ Ավելի ինտենսիվ բանակցություններ տեղի են ունեցել արդեն 2009 թվականի ընթացքում․ Սարգսյանն ու Ալիևը հանդիպել են Պրահայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Մոսկվայում, Քիշնևում և Մյունխենում։ 2010 թվականին տեղի է ունեցել Սարգսյան-Ալիև երեք հանդիպում ևս՝ Սոչիում,  Սանկտ Պետերբուրգում և Աստանայում։

Ինչպես և Քի Վեսթի բանակցությունների դեպքում, ՀՀ և Ադրբեջանի ղեկավարների շփումներն ինտենսիվացել էին կարևոր իրադարձության՝ Կազանում 2011-ին տեղի ունեցած բանակցություններից առաջ, երբ սպասվում էր, որ կողմերի միջև կարող է համաձայնագիր կնքվել։ 2011 թվականին, մինչև Կազանի բանակցությունները, Սերժ Սարգսյանն ու Իլհամ Ալիևը հանդիպել էին նաև Սոչիում։

Կազանում, սակայն, որևէ համաձայնության գալ չի ստացվում, և ըստ այդմ, նվազում է ՀՀ և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումների ինտենսիվությունը։ Այսպես, Սարգսյանն ու Ալիևը 2012-ի ընթացքում հանդիպել են ընդամենը մեկ անգամ՝ Սոչիում, 2013-ին՝ Վիեննայում։ Որոշակի աշխուժություն է նկատվում 2014-ին, երբ երեք հանդիպում է տեղի ունենում օգոստոս, սեպտեմբեր և հոկտեմբեր ամիսներին, համապատասխանաբար, Սոչիում, Նյուփորթում և Փարիզում։ 2015 թվականի դեկտեմբերին տեղի է ունեցել 2016-ի Ապրիլյան պատերազմից առաջ Սերժ Սարգսյանի և Իլհամ Ալիևի վերջին հանդիպումը Բեռնում։

Ապրիլյան քառօրյայից հետո Սերժ Սարգսյանը և Իլհամ Ալիևը երկու կարևոր հանդիպումներ են ունեցել Վիեննայում և Սանկտ Պետերբուրգում, որոնց ընթացքում ձեռք են բերվել հրադադարի ռեժիմի ամրապնդման մեխանիզմների վերաբերյալ պայմանավորվածություններ։ Սերժ Սարգսյան-Իլհամ Ալիև ձևաչափով վերջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 2017-ի հոկտեմբերին Ժնևում, որից հետո երկու երկրների միջև բանակցությունները, մեծ հաշվով, գտնվել են սառեցված վիճակում՝ պայմանավորված նաև Հայաստանի ներքաղաքական զարգացումներով։

Ամփոփելով Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպումների ժամանակագրության վերաբերյալ համառոտ ակնարկը՝ կարող ենք արձանագրել, որ երկրների միջև բանակցությունները մինչ այս ակտիվացել և իրենց պիկին են հասել Քի Վեսթի և Կազանի բանակցություններից առաջ, որոնց արդյունքում, սակայն, հնարավոր չի եղել հասնել համաձայնության, և բանակցային գործընթացը սառեցվել է։

ՀՀ նոր իշխանությունների՝ ի դեմս Նիկոլ Փաշինյանի որդեգրած դիրքորոշումը՝ բանակցային սեղանին Արցախի վերադառնալու անհրաժեշտության վերաբերյալ, կարող է որոշակի փոփոխություններ մտցնել ղարաբաղյան հակամարտության բանակցային գործընթացի տրամաբանության մեջ, սակայն մինչ այդ պետք է փաստել, որ Ադրբեջանի հետ կառուցողական երկխոսության հավանականությունը քիչ է, և ինչպես նախկինում, այս դեպքում ևս պաշտոնական բանակցություններից առաջ Ադրբեջանը կրկին սրում է լարվածությունը հակամարտության շփման գծում և Հայաստանի սահմանին», - ասված է հոդվածում։

Տպել
1221 դիտում

Միշտ պիտի Արթուրի կողքը լինեմ. Կարո Փայլանը հանդիպել է 13-ամյա Արթուրի հետ

«Mercedes E» ավտոմեքենան բախվել է կայանած 2 այլ մեքենաների. 2 ուղեւորները հիվանդանոցում են

Վանաձոր-Ալավերդի-Բագրատաշեն ճանապարհահատվածը բեռնատարների համար շարունակում է փակ մնալ

Վնասվածքից հետո ապաքինված Արթուր Ալեքսանյանը կմասնակցի միջազգային մրցաշարի

ԱԽ քարտուղար Արմեն Գրիգորյանն աշխատանքային հանդիպումներ է անցկացրել Վաշինգտոնում

Այն, ինչ կատարվել է, մեզնից՝ ինձնից, Վահե Գրիգորյանից թաքուն է կատարվել. Սեդա Սաֆարյանը՝ գործի վարույթը կասեցնելու մասին

Սևան քաղաքում շմոլ գազից թունավորվել է 3 քաղաքացի

Քոչարյանն օգտվում է պաշտոնաթող նախագահի անձեռնամխելության երաշխիքից. դատարանի որոշման հիմնավորումները

«Փյունիկը» խիստ դժգոհ է մրցավարից. արձագանքել են հայտնի ֆուտբոլիստներ (տեսանյութ)

ՀՀ ոստիկանության ստորաբաժանումները երեք օրում բացահայտել են հանցագործության 101 դեպք

Գեղարքունիքի մարզի Արգիճի գետից 30-ամյա քաղաքացու դի է դուրս բերվել

Սահակաշվիլիի կինը Վրաստանում պարտություն է կրել քաղաքապետի ընտրություններում

Բռնցքամարտի ֆեդերացիային սպառնու՞մ են. ահազանգում են եւ հորդորում պաշտոնյաներին հեռու մնալ իրենցից

Բացահայտվել է Երեւանում տերմինալների գողության երկու դեպք

Դատական համակարգի հանդեպ եղած հանրային անվստահությունն այն աստիճանի է, որ vetting-ի կիրառումը դարձել է հրամայական

Խ. Աբովյանի տուն-թանգարանը նոր տնօրեն ունի. 60 տարի առաջ գրված համանուն օպերան կրկին կբեմադրվի

Բուժվող հիվանդն իրեն ցած է նետել Արտաշատի հիվանդանոցի 2-րդ հարկից ու ժամեր անց մահացել է

Նրանք պատրաստ են ամեն ինչ անել, միայն թե իրենք հետ գան եւ շարունակեն իրենց թալանը. Բադասյան

ԵԹԿՊԻ ուսանողները բողոք ունեն. վաղը նրանց կհանդիպեն ռեկտորի պաշտոնակատարն ու բուհի խորհրդի նախագահը

ՀՀ դատախազությունը եւս չի ստացել Քոչարյանի եւ մյուսների գործը կասեցնելու մասին որոշումը