Ով եւ ինչու է «շուռ տալիս խաղատախտակը». խմբագրական

Քաղաքական ու փորձագիտական շրջանակներում մտահոգություններ են հնչում, թե ղարաբաղյան բանակցությունների այս փուլում Հայաստանի իշխանությունները ձախողվել են, որովհետեւ Ալիեւն ըստ էության մերժել է Փաշինյանին ու հայտարարել, թե բանակցությունների ձեւաչափը չի կարող փոխվել /այսինքն՝ իրենք դեմ են, որ ԼՂՀ-ն վերադառնա բանակցությունների սեղանի շուրջ/։

Իրականում սա որպես ձախողում ներկայացնելն այնքան էլ ազնիվ չէ, որովհետեւ որեւէ մեկը չէր էլ ակնկալում, որ Ալիեւն անմիջապես համաձայնվելու է։ Շատ ավելի կարեւոր է այն, որ միջնորդների կարծիքով՝ այդ հարցը նույնպես պիտի դառնա բանակցությունների առարկա։

Բայց սա դեռ մի կողմ թողնենք ու փորձենք հասկանալ, թե ինչ է տեղի ունենում իրականում, ինչ դիրքորոշում ունեն Հայաստանի նոր իշխանություններն այս հարցում, եւ ինչն է փոխվել նախկինի համեմատ։ Սա հասկանալու համար դիտարկենք ընդամենը մի դրվագ։ Ազգային ժողովում պատգամավորներից մեկը հարց է ուղղում Նիկոլ Փաշինյանին, թե ահա Ադրբեջանը պատրաստ է բարձր ինքնավարություն տալ Արցախին․․․ եւ այլն, ինչպիսի՞ն է մեր դիրքորոշումը։ Նիկոլ Փաշինյանն, իհարկե, կարող էր տրվել գայթակղությանն ու հայտարարել, թե ինքնավարության որեւէ մակարդակ անընդունելի է, Արցախը պիտի լինի անկախ, եւ վերջ, ու դրանով իսկ ոչ միայն բացարձակ ճշմարտություն ասած կլիներ, այլեւ արտահայտած կլիներ առանց բացառության բոլորիս կարծիքը։ Բայց դրա փոխարեն նա պարզապես արձանագրեց, որ ինքնորոշման իրավունքը բանակցությունների հիմքում դրված կարեւորագույն սկզբունքներից մեկն է, եւ Ղարաբաղի ժողովուրդը պիտի կարողանա իրացնել այդ իրավունքը։ Այսինքն՝ նա, որպես Հայաստանի ղեկավար, հրաժարվեց Արցախի ապագա կարգավիճակի վերաբերյալ դիրքորոշում արտահայտել։ Ինչո՞ւ։

Որովհետեւ Արցախի ապագա կարգավիճակը բանակցությունների առանցքային հարցն է։ Ու եթե Ադրբեջանի նախագահն ասում է, որ բարձր ինքնավարություն տալուց ավելիին համաձայն չէ, իսկ Հայաստանի վարչապետն ասում է, որ ԼՂՀ անկախությունը քննարկման ենթակա չէ, ստացվում է, որ բանակցողները Հայաստանն ու Ադրբեջանն են, իսկ Ղարաբաղն ընդամենը բանակցություննրի օբյեկտ է։ Իսկ այդ մոտեցումը, հասկանալի է, բացարձակապես անընդունելի է մեզ համար։

Ի վերջո ինչի՞ մասին է խոսքը։ Եթե Հայաստանն ու Ադրբեջանը բանակցում են ԼՂՀ ապագա կարգավիճակի շուրջ /այսինքն՝ ըստ էության բանակցում են այն մասին, թե ում պիտի պատկանի Արցախը/, այդ դեպքում սա վերածվում է տարածքային վեճի։ Ու առաջնային է դառնում պետությունների տարածքային ամբողջականության սկզբունքը, որովհետև ե՛ւ Հայաստանը, ե՛ւ Ադրբեջանը միջազգային իրավունքի լիարժեք սուբյեկտներ են՝ միջազգայնորեն ընդունված /եւ անձեռնմխելի/ սահմաններով։ Իսկ եթե ԼՂՀ ապագա կարգավիճակի հարցը բանակցվում է ոչ թե Հայաստանի ու Ադրբեջանի, այլ Արցախի ու Ադրբեջանի միջեւ, այդ դեպքում արդեն առաջնային է դառնում ինքնորոշման իրավունքի սկզբունքը։ Իսկ սարածքային ամբողջականության սկզբունքն արդեն տարածվում է ինքնորոշված Արցախի եւ Ադրբեջանի վրա՝ հավասարապես։ Հենց սա է պատճառը, որ Հայաստանի այսօրվա իշխանությունները, ի տարբերություն նախորդների, Արցախի ապագա կարգավիճակի վերաբերյալ կանխորոշիչ հայտարարություններ չեն անում /այսինքն՝ այդ հարցով չեն բանակցում/։

Պարզ ասած՝ ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացում հայկական կողմի գործունեության մեջ իրականացվում է դիրքորոշումների հստակեցում, կամ, եթե կուզեք, «աշխատանքի բաժանում»։ Ըստ դրա՝ Արցախը պիտի փորձի իրացնել լիակատար ինքնորոշման իր իրավունքը, իսկ Հայաստանը պիտի․ 1․ իր բոլոր կարողություններն օգտագործելով թույլ չտա, որ Արցախի ժողովրդին իր կամքին հակառակ որեւէ կարգավիճակ պարտադրվի, 2․ռազմական ագրեսիայի դեպքում իր բոլոր /ռազմական, մարդկային, նյութական, միջազգային-դիվանագիտական եւ այլ/ կարողություններով կասեցնի այդ ագրեսիան ու ապահովի Արցախի անվտանգությունը։

Ըստ երեւույթին հենց այս մոտեցումն է, որ փակուղի է մտցրել ադրբեջանական կողմին ու ստիպել վերադառնալ կոշտ հռետորաբանությանը։ Որովհետեւ «խաղատախտակը շուռ տալու» ցանկությունը, որպես կանոն, հակափաստարկների բացակայության ապացույց է։

Տպել
1850 դիտում

Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանում բարձրացրել են Հենրիխ Մխիթարյանի ու հայերի հարցը. զայրացած են ՈՒԵՖԱ-ի վրա (տեսանյութ)

Իրանը չի տրվի ԱՄՆ-ի ճնշումներին, նույնիսկ եթե ռմբակոծվի. Ռոհանի

Հայաստանում մեկնարկել է «Subregional Innovation Policy Outlook» ծրագիրը

Ո՞ր դեպքում կարող է բռնագանձվել մարդու դրամական միջոցները. ՄԻՊ (տեսանյութ)

Ազգային ժողովում մեկնարկել են անցումային արդարադատության վերաբերյալ լսումները․ մասնակիցների թիվը կգերազանցի 250-ը

Վեթինգը ստորացուցիչ համարող դատավորներից ազատվելը միայն դրական կլինի մեր դատական համակարգի համար․ Կարեն Անդրեասյան

Մեծ կյանք եք մտնում նոր երկրում. ԿԳ նախարարի շնորհավորական ուղերձը՝ Վերջին զանգի կապակցությամբ

Արդարադատության փոխնախարարների մասնակցությամբ կայացել է ՀՀ-ԵՄ հանրային քննարկում

Սիրալիր և անվճար հուշում ՍԴ նախագահ Հրայր Թովմասյանին և դատական բանդայի անդամներին. Ս. Սաֆարյան

Ջերմաստիճանը կբարձրանա, բայց տեղումները կշարունակվեն առաջիկա օրերին անձրեւի եւ կարկուտի տեսքով

Հայաստանից ձեզ շատ սեր եմ բերել․ Աննա Հակոբյանը հանդիպել է Ալմաթիի հայ համայնքի հետ (լուսանկարներ)

Էլեկտրաէներգիայի 6-ժամյա անջատումներ են սպասվում Երեւանում եւ 7 մարզերում

Եղեգնաձորի դպրոցի բակում 15-ամյա պատանիների վեճի արդյունքում մեկը գլխուղեղային վնասվածք է ստացել

Երևան քաղաքի Ռոստոմի փողոցի տներից մեկում հայտնաբերվել է բնակչի դին

Լոռու մարզպետի հետ հանդիպումը արդյունք չտվեց. վարորդները որոշեցին շարունակել գործադուլը

Էրդողանը շնորհավորական ուղերձ է հղել Ալիևին՝ Ադրբեջանի 101-ամյակի կապակցությամբ

Արմավիրի մարզի մի շարք համայքներում հակակարկտային կայանքներից արձակվել է 1811 կրակոց

Պուտինը պետական պարգեւներ եւ կոչումներ է շնորհել ռուսաստանաբնակ հայտնի հայ գործիչներին

Աղբահանման և աղբի վերամշակման աշխատանքները համակարգող աշխատանքային խումբը սկսում է գործունեության առաջին փուլը

Եվրոպա լիգայի եզրափակիչը կարող է խաղացվել հազարավոր դատարկ տրիբունաների առաջ. The Sun