«Կողմերի» պարտավորությունները պիտի հստակեցվեն. «մուննաթ գալով» ոչինչ չի ստացվի

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն միտքը, որ աղքատությունը մարդկանց ուղեղներում է, եւ դա հաղթահարելու համար մարդիկ նախ եւ առաջ պիտի հավատան սեփական ուժերին, իրենք փոխվեն ու տնտեսական հեղափոխություն անեն, հասարակությունն այքան էլ միանշանակ չընդունեց։ Առաջին հերթին, հասկանալի է, ընդդիմադիր քարոզչամիջոցների շնորհիվ, որոնք դա ներկայացրեցին այսպես՝ տեսեք, իշխանությունները որեւէ պատասխանատվություն չեն կրում ժողովրդի սոցիալական վիճակի համար ու «լվանում են ձեռքերը», թեեւ հեղափոխությունից առաջ մարդկանց բարեկեցության թռիչքաձեւ աճ էին խոստանում։

Բայց խնդիրը միայն ընդդիմադիր քարոզչամիջոցների ազդեցությունը չէ։ Ի վերջո նրանք իրենց առջեւ իշխանությունների վարկանիշն իջեցնելու հստակ խնդիր են դրել ու «իրենց գործն են անում»։ Խնդիրը նաեւ այն է, որ տասնամյակներ շարունակ մարդկանց գիտակցության մեջ արմատավորվել են իշխանությունների եւ ժողովրդի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ խեղաթյուրված պատկերացումներ, ու դրանք այնքան ամուր են նստած մարդկանց ուղեղներում, որ ընկալվում են որպես բացարձակ, անառարկելի ճշմարտություններ ու ամեն առիթով որպես մեղադրանք շպրտվում իշխանությունների երեսին։

Միայն մի քանի օրինակ բերենք։ Տասնամյակներ շարունակ իշխանությունների հասցեին հնչող քննադատությունները սկսվել են «իշխանությունները պարտավոր են աշխատատեղեր ստեղծել» նախադասությամբ, ու մինչեւ հիմա դա ընկալվում է որպես անառարկելի ճշմարտություն։ Իրականում իշխանությունները պարտավոր չեն աշխատատեղեր ստեղծել, իշխանությունները պարտավոր են բիզնեսի զարգացման նպաստավոր պայմաններ ստեղծել, ինչի շնորհիվ տնտեսությունը կընդլայնվի, ու երկրում նոր աշխատատեղեր կստեղծվեն։ Տարբերություն էական է, որովհետեւ փաստորեն իշխանությունների /պետական համակարգի/ գործառույթներն այլ են, ժողովրդի ակնկալիքներն իշխանություններից /պետական համակարգից/՝ բոլորովին այլ։ Տեսականորեն իշխանություններն, իհարկե, կարող են աշխատատեղեր բացել։ Օրինակ՝ կարող են ստեղծել կծու բիբարի գիտահետազոտական ինստիտուտ կամ Մասիս սարի տեսարանի ՊՈԱԿ ու հազարավոր մարդկանց աշխատանքի ընդունել, բայց դրանից տնտեսությունը միայն կտուժի։ Հակառակը՝ իշխանությունների նպատակը պիտի լինի պետական համակարգի աշխատանքի արդյունավետությունը բարձրացնելը /այդ թվում՝ նաեւ օպտիմալացման միջոցով, որովհետեւ եթե պետական որեւէ հիմնարկ կարող է նույն աշխատանքը կատարել, ասենք, 50 հոգով, ինչո՞ւ պիտի 70 աշխատող ունենա հարկատուների հաշվին/։

Որպես անառարկելի ճշմարտություն է ներկայացվում նաեւ «իշխանությունները պարտավոր են բարձրացնել թոշակներն ու նպաստները» պնդումը։ Իհարկե բնակչության սոցիալական վիճակի բարելավումն իշխանությունների կարեւորագույն պարտավորություններից մեկն է, բայց ինչպե՞ս ապահովել դա։ Տեսականորեն կան մի քանի ձեւեր։ Առաջին՝ «լիքը փող տպել» ու բաժանել մարդկանց։ Բայց դա կհանգեցնի հիպերինֆլյացիայի ու ֆինանսական կոլապսի, եւ արդյունքում մարդկանց սոցիալական վիճակը հաստատ չի լավանա։ Երկրորդ՝ մեծահարուստների ունեցվածքը խլել եւ դրանով թոշակ ու նպաստ վճարել։ Բայց լավագույն դեպքում մի քանի ամիս անց այդ «ռեսուրսը» կսպառվի, իսկ երկարաժամկետ կտրվածքով հետեւանքներն աղետալի կլինեն Հայաստանի տնտեսության /եւ ընդհանրապես՝ պետության/ համար։ Երրորդ՝ թոշակներն ու նպաստներն ավելացնել այլ ոլորտների հաշվին։ Բայց ո՞ր ոլորտների։ Բանակի հաշվին՝ չի կարելի, առողջապահության կամ կրթության հաշվին՝ չի կարելի․․․ Մնում է պետական կառավարման համակարգը /ու սա ամենամոդայիկ թեման է/, եւ այստեղ իսկապես շատ անելիքներ կան, բայց եկեք անկեղծ լինենք՝ անգամ ավելորդ շռայլություններն իսպառ վերացնելու դեպքում հնարավոր կլինի թոշակները բարձրացնել առավելագույնը մի 200-250 դրամով, իսկ դա հարցի լուծում չէ /ինչն, ի դեպ, չի նշանակում, թե դա չպետք է անել/։ Չորրորդ՝ նպաստավոր պայմաններ ստեղծել բիզնեսի զարգացման համար, ինչի արդյունքում էլ բյուջեն էապես կմեծանա, եւ թոշակներն ու նպաստներն էլ համապատասխանաբար կաճեն։ Հասկանալի է, չէ՞, որ սա, ըստ էության, միակ տարբերակն է։ Այսինքն՝ էլի նույն պատկերն է․ պետությունը պիտի իրականացնի նույն գործառույթները, իսկ հասարակության ակնկալիքներն այլ են։

Մեծ հաշվով՝ հասարակության տրամաբանված ակնկալիքն իշխանություններից պիտի լինի այն, որ իշխանությունները նորմալ կատարեն «պայմանագրի» իրենց բաժինը, այսինքն՝ իրականացնեն պետական համակարգի արդյունավետ կառավարում։ Հասարակությունն էլ պիտի կատարի «պայմանագրի» իր բաժինը, այսինքն՝ օգտվի այդ արդյունավետ կառավարումից։  Իսկ իրար վրա «մուննաթ գալով» ոչինչ չի ստացվի։

Տպել
1280 դիտում

ԱՀ Նախագահը մասնակցել է Դիլիջանի միջազգային դպրոցի հիմնադրման 5-ամյակին նվիրված տոնակատարությանը

Հարկեր հավաքելն այլեւս չի իրականացվում բիզնեսի «կաշին քերթելու» միջոցով. Արտակ Մանուկյան

Ոստիկանի սպանության գործով անչափահաս եղբորը մեղադրանք առաջադրվեց 4 հոդվածներով, մյուսին՝ 2. ՔԿ

Քաղաքապետարանը պարզաբանել է, թե ինչու են մանկապարտեզում երեխաներին կապել աթոռներից

Արմեն Սարգսյանին հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանում Զամբիայի նորանշանակ դեսպանը

Հաստատված 19 դրվագ խարդախության դեպքով մեղադրանք է առաջադրվել 23-ամյա կնոջ

Սարհատ Պետրոսյանը դիմել է վարչապետին՝ Կադաստրի կոմիտեի ղեկավարի պաշտոնից ազատվելու խնդրանքով

Մենք ընտրություն պիտի կատարենք՝ ժողովրդավարական տեխնոլոգիաներ ներկրող, թե՞ արտահանող հանրություն պիտի լինենք․ Նահապետյան

Միխայիլ Խաչատուրյանի հարազատները կվիճարկեն կրտսեր դստեր անմեղսունակության մասին եզրակացությունը

Երեւանի թիվ 92 մանկապարտեզում երեխաներին կապում են աթոռներից. հնչել է ահազանգ եւ տրվում են մեկնաբանություններ

Գորիս-Տաթև ավտոճանապարհին ավտոմեքենան 200 մետր գլորվել է հարակից ձորը. կա տուժած

Սիրիայի կառավարությունն ու քրդական ուժերն արձագանքել են հրադադարի հաստատմանը

ՃՈ-ն հորդորում է ավտոտրանսպորտային միջոցի հաշվառումից անմիջապես հետո սահմանված կարգով կնքել ԱՊՊԱ պայմանագիր

Հայաստանում տարիներ շարունակ կուսակցական համակարգը սպանվել է․ Դանիել Իոաննիսյան

ՀՔԾ-ն Արման Բաբաջանյանի հաղորդման հետքերով քննչական գործողություններ է իրականացրել ԱԺ-ում, առգրավել փաստաթղթեր

Սանիտարահիգիենիկ բոլոր նորմերի կոպիտ խախտումներ, մսի ծագման կեղծ փաստաթղթեր. Արտաշատի դպրոցները դեռ ստուգում են

Դեպքի օրը սպանված ոստիկանը խոսել է համածառայակցի հետ՝ թե ինչ կարճ է կյանքը. վիրավոր ոստիկանը դուրս է գրվել հիվանդանոցից

Առաջարկում ենք կուսակցությունների հիմնադիր անդամների պարտադիր պահանջվող թիվը 100-ից իջեցնել 80, հրապարակել նրանց ցուցակը

Շանն ուղղված կրակոցից տուժած 32-ամյա կինը հողամասում աշխատում էր. կրակողը դեռ չի բացահայտվել

Կանայք կազմում են բնակչության կեսը, նրանք պետք է զբաղեցնեն որոշումներ կայացնող պաշտոններ․ Լենա Նազարյան