Դաշնակիցներ՝ հովանավորների փոխարեն. Հայաստանն այլեւս չի ցանկանում «բազում մանր ծառայություններ» մատուցել

Եվ այսպես, հունվարի 1-ից Հայաստան մտնող գազի գինը 10 տոկոսով բարձրացավ, ու թեեւ իշխանությունները խոստացան, որ սպառողի համար գազը չի թանկանալու, այնուհանդերձ հասկանալի է, որ գազի թանկացումը մեր տնտեսության համար անհետեւանք չի մնալու։ Բայց այս հարցի շուրջ հասարակական-քաղաքական շրջանակներում ծավալված բուռն քննարկումները, մեղմ ասած, տարօրինակ ընթացք ունեցան։

Սկսենք նրանից, որ խնդիրը ներկայացվեց այնպես, թե գազի թանկացման միակ պատճառը Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխությունն է, հեղափոխությունը չլիներ՝ Ռուսաստանը հաստատ չէր բարձրացնի գազի գինը։ Ընդ որում՝ հարցն այդպես ներկայացնողներն ու անձամբ Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրողներն այդպես էլ որեւէ ապացույց չներկայացրեցին, որ եթե Հայաստանում իշխանությունը չփոխվեր՝ գազի գինը նույնն էր մնալու /ի վերջո պայմանագիրը հենց նրա համար էլ մինչեւ 2018 թ․ դեկտեմբերի 31-ն էր ստորագրվել, որ դրանից հետո վերանայվի/։

Խնդիրը նույնիսկ այն չէ՝ կարո՞ղ էր Ռուսաստանը նույնը թողնել գազի գինը, թե՞ չէր կարող։ Իհարկե, կարող էր։ Ի վերջո տարբերությունը կազմում է ընդամենը 37 միլիոն դոլար՝ այնքան, որքան Ռուսաստանի միջին վիճակագրական չինովնիկները գողանում են միջին վիճակագրական գավառական քաղաքի միջին վիճակագրական կամուրջ կամ ճանապարհ կառուցելիս։ Այսինքն՝ Ռուսաստանն այս հարցում իրեն ամենեւին էլ ռազմավարական դաշնակցի պես չպահեց։ Ավելին՝ չի բացառվում նույնիսկ, որ եթե Հայաստանում հեղափոխություն տեղի չունենար, Ռուսաստանն իսկապես էլ նույնը կթողներ գազի գինը /որովհետեւ 37 միլիոն դոլարը Ռուսաստանի համար իսկապես չնչին գումար է/։ Բայց ինչի՞ դիմաց։ Հիշո՞ւմ եք Օստապ Բենդերի հայտնի արտահայտությունը Շուրա Բալագանովին կեֆիր հյուրասիրելիս․ «Բայց իմացեք, Շուրա, որ յուրաքանչյուր վիտամինի դիմաց ես ձեզանից բազում մանր ծառայություններ կպահանջեմ»։ Համեմատաբար էժան գազն, իհարկե, մի շիշ կեֆիր չէ, բայց Հայաստանից պահանջվող ծառայություններն էլ մանր չէին։

Հիմա՝ հարցի ներքաղաքական կողմի մասին։ Առավել տարածված տեսակետի համաձայն՝ Ռուսաստանը թանկացրել է գազը, որպեսզի Հայաստանում իշխանությունների նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքը փոխվի։ Այսինքն, ըստ այս վարկածի, Ռուսաստանը փորձում է անուղղակիորեն ազդել Հայաստանի ներքաղաքական գործընթացների վրա։ Բայց եթե անգամ դա այդպես է, ռուսական որոշակի շրջանակները սխալ «գործիքակազմ» են ընտրել։ Որովհետեւ ակնհայտ է, որ գազի թանկացման արդյունքում փոխվելու է մեր հասարակության վերաբերմունքը ոչ թե Հայաստանի իշխանությունների, այլ Ռուսաստանի նկատմամբ։ Ի վերջո գազը թանկացնողը Ռուսաստանն է, իսկ Հայաստանի իշխանություններն ուղղակի փորձում են անել ամեն ինչ, որ գոնե սպառողների համար գազը չթանկանա, ուրեմն ի՞նչ տրամաբանությամբ պիտի մեր ժողովուրդը «նեղանա» ոչ թե ռուսներից, այլ սեփական իշխանություններից։

Իրականում խնդիրն, իհարկե, «նեղանալ-չնեղանալու» հարթությունում չէ։ Միջպետական հարաբերություններում նման կատեգորիաներ ընդհանրապես չկան։ Խնդիրը երեւի այն է, որ Հայաստանն այլեւս չի ցանկանում «բազում մանր ծառայություններ» մատուցել ու ձգտում է ձերբազատվել Շուրա Բալագանովի կարգավիճակից, որում իրենց այնքան լավ էին զգում նախկին իշխանությունները /նրանց քարոզչամիջոցներն, ի դեպ, մինչեւ հիմա որպես հիմնական հաղթաթուղթ ներկայացնում են տարիներ շարունակ իբր ձրի ստացված «վիտամինների» ցանկը/։

Ինչ վերաբերում է հայ-ռուսական հարաբերություններին, ապա մեզ ոչ թե հովանավորներ են պետք, այլ դաշնակիցներ։ Եվ այդ իմաստով «հովանավորչության» վերացումը միայն նպաստում է իրական դաշնակցային հարաբերությունների ստեղծմանը։ Հովանավորչության մասին հայտնի խոսք կա՝ «եթե միլիոնատեր քեռին հովանավորում է զարմուհուն ու ադամանդներ նվիրում, ուրեմն կամ քեռին է կեղծ, կամ ադամանդները»։ Հիմա հարց՝ մեզ այդպիսի՞ հարաբերություններ են պետք, թե՞ այնուամենայնիվ լուրջ դաշնակցային համագործակցություն՝ հիմնված փոխադարձ հարգանքի ու ռազմաքաղաքական շահերի համադրման սկզբունքի վրա։

Վստահաբար՝ երկրորդը։ Որքան էլ ավելի դժվար լինի ու ավելի լուրջ աշխատանք պահանջի։

Արմեն Բաղդասարյան

Տպել
6342 դիտում

Բազմամարդ երթ եւ Սուրբ պատարագ Անթիլիասում՝ ի հիշատակ Հայոց Ցեղասպանության զոհերի

Արգենտինայի նախագահը Հայոց ցեղասպանության 104-րդ տարելիցի առթիվ դիմել է հայ համայնքին

Հայաստանի սահմանը խախտած ադրբեջանցի կալանավորին վիրահատել են․ վիճակը կայուն է

Ոստիկանները պարզել են, որ հայրը երեխաներին ներգրավել է մուրացկանության մեջ

Այսօր փրկարարները ձյան մեջ արգելափակումից դուրս են բերել մեքենան

Լավ է՝ քաղաքացու օրը տաք եղանակ է, թե չէ Ռուսաստանից քաղաքական ապաստան էի խնդրելու. Սուրենյանը կատակում է

Քանի տարի է՝ երգիչները ՀՀ-ն ներկայացնում են միայն իրենց ուժերով. Տյոմը՝ «Նոր ալիքին» մասնակցելու մասին

Տիգրան Վիրաբյանը՝ ծախսատար միջոցառումները «Ֆակտորի փրոդաքշնից» պատվիրելու մասին

«Վուդու» 24-ժամյա սրճարանի ոստիկան սեփականատերը խախտում է օրենքը. բաց նամակ ոստիկանապետին

ՀՀ նախագահի նստավայրում ցուցահանդես կկազմակերպվի 4 արվեստագետի գործերով

Շվեդիայի խորհրդարանում ոգեկոչել են Հայոց ցեղասպանության 104-րդ տարելիցը

ՀՊՏՀ-ում դասավանդման ժամավճարը երեք անգամ կբարձրանա՝ շնորհիվ կատարված տնտեսումների

ՀՀ-ն մտադիր է շարունակել իր ներդրումը ՄԱԿ-ի արտոնած խաղաղապահ գործողություններին. Դ. Տոնոյանի ելույթը Մոսկվայում

Արմեն Սարգսյանը ստորագրել է Ազգային ժողովի ընդունած մի շարք օրենքներ

Միլիոնատեր քաղհալածյալների «դուխը». իսկ գործընթացը դեռ երկար է շարունակվելու

«Քաղաքացիական պայմանագիրը» վարչության նիստ է գումարել. քննարկվել է առաջիկա համագումարը

Աշխարհի 14-րդ չեմպիոն Կրամնիկը կարող է դառնալ Լեւոն Արոնյանի մարզիչը

Վանաձորի սոցիալական ծառայության մասնագետը կաշառք է վերցրել. նա ձերբակալվել է (տեսանյութ)

Մեկնարկում է Հ.Յ. Դաշնակցության Հայաստանի կազմակերպության 23-րդ Գերագույն ժողովը

Երկու թեկնածու կպայքարի Գյումրու դրամատիկական թատրոնի տնօրենի պաշտոնի համար