Ռուս-ուկրաինական հակամարտություն. ո՞ւմ է ձեռնտու Ազովի ճգնաժամը

Նոյեմբերի 25-ի առավոտյան լուրեր տարածվեցին Ազովի ծովում ռուսական եւ ուկրաինական նավերի մասնակցությամբ միջադեպի վերաբերյալ: Ռուսաստանն ու Ուկրաինան փոխադարձ մեղադրանքներ էին հնչեցնում՝ սադրանք որակելով հակառակ կողմի գործողությունները:

Համաձայն Ռուսաստանի Անվտանգության դաշնային ծառայության հայտարարության՝ ուկրաինական նավերը խախտել են Ռուսաստանի ծովային սահմանը Ղրիմի Կերչի թերակղզու մոտ, իսկ ռուսական ուժերը ստիպված են եղել ուժ կիրառել՝ ուկրաինական նավերը կանգնեցնելու համար: Ուկրաինական կողմը հերքում է Ղրիմի ծովային սահմանը հատելու մեղադրանքը: Ըստ պաշտոնական Կիեւի՝ ռուսական հատուկ ծառայությունները հարձակվել են Օդեսայից Մարիուպոլ ուղեւորվող ուկրաինական երեք նավերի վրա, կրակ բացել եւ գրավել դրանք:

Ուկրաինական նավերը գտնվում են Կերչի նավահանգստում, իսկ անձնակազմի 24 անդամներից 12-ի նկատմամբ Սիմֆերոպոլի շրջանային դատարանը երկամսյա կալանքի որոշում է կայացրել:

Պաշտոնական Կիեւը տեղի ունեցածը որակել է որպես ագրեսիայի ակտ: Միջադեպից հետո Ուկրաինան բողոք էր ներկայացրել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդ, ինչպես նաեւ նախաձեռնել էր ռազմական դրություն մտցնելու ընթացակարգ: Ուկրաինական Ռադան հավանություն էր տվել նախագահ Պյոտր Պորոշենկոյի առաջարկին եւ նոյեմբերի 28-ից 30-օրյա ռազմական դրություն հաստատել Ռուսաստանի հետ սահմանակից 10 շրջաններում:

Պաշտոնական Մոսկվան տեղի ունեցածը համարում է նախապես պլանավորած սադրանք՝ Ռուսաստանին որպես ագրեսոր ներկայացնելու եւ նոր պատժամիջոցների թիրախ դարձնելու նպատակով:

Եվրամիությունը կողմերին կոչ է արել զսպվածություն պահպանել եւ ռուսական կողմից պահանջել, որպեսզի վերջինս վերականգնի Ազովի ծովում նավարկման ազատությունը: Ղրիմի կամուրջի բացումից հետո Ռուսաստանը պարբերաբար ստուգումներ էր իրականացնում ուկրաինական նավերի վրա, որոնք ուղեւորվում էին Ազովի ուկրաինական նավահանգիստներ: ԵՄ-ից զատ իրենց մտահոգությունն են հայտնել ԱՄՆ-ն եւ ՆԱՏՕ-ն: Վերջիններս իրենց «լիակատար աջակցությունն» են հայտնել Ուկրաինային եւ կոչ արել Ռուսաստանին ազատել ուկրաինական նավերն ու անձնակազմերը:

Տեղի ունեցածը լայն արձագանք է ստացել ինչպես ուկրաինական եւ ռուսական, այնպես էլ միջազգային մամուլում: Որպես հիմնական վարկածներ շրջանառվում են երկուսը: Դրանցից մեկով սադրանքի հեղինակը Ռուսաստանն է, որը նման մարտավարությամբ փորձում է ապակայունացնել իրավիճակը Ուկրաինայում եւ 2019 թ. մարտին կայանալիք նախագահական ընտրություններին ընդառաջ խաթարել Պորոշենկոյի առանց այդ էլ թույլ դիրքերը: Ըստ մի շարք կանխատեսումների՝ Պորոշենկոյի վարկանիշն այնքան ցածր է, որ առաջիկա ընտրություններում նա չի կարող հավակնել անգամ երկրորդ տեղը գրավելուն:

Բացի դրանից՝ ՌԴ իշխանությունները Ուկրաինայի հետ հակամարտության սրացմամբ, հնարավոր է, փորձում են շեղել սեփական բնակչության ուշադրությունը սոցիալական խնդիրներից:

Ըստ այդ վարկածի՝ ներկա պահը ամենահարմարն է Ռուսաստանի համար նման սադրանքներ իրականացնելու տեսանկյունից. Թրամփը զբաղված է միջանկյալ ընտրությունների արդյունքներով, թեեւ առանց այդ էլ երբեք յուրահատուկ ուշադրության չի արժանացրել Ուկրաինային, Ֆրանսիայում անկարգություններ են, իսկ Մեծ Բրիտանիան եւ ԵՄ-ն քննարկում են «Բրեքզիթի» հետ կապված նրբությունները:

Մեկ այլ վարկածով՝ սադրանքի հեղինակը Պորոշենկոն է, որը փորձում է ռազմական դրության միջոցով հնարավորինս երկար մնալ իշխանության: Այս վարկածի օգտին է խոսում այն, որ ռազմական դրության անհրաժեշտություն չեն տեսնում նաեւ Ուկրաինայում: Ուկրաինայի նախկին նախագահներ Լեոնիդ Կրավչուկը, Լեոնիդ Կուչման եւ Վիկտոր Յուշչենկոն Ռադայում համատեղ հայտարարությամբ են հանդես եկել, որում քննադատել են ընտրությունների նախաշեմին ռազմական դրություն մտցնելու նախաձեռնությունը՝ նշելով, որ վերջին 5 տարիների ընթացքում եղել են բազմաթիվ դեպքեր, երբ ռազմական դրությունն ավելի նպատակահարմար է եղել, սակայն չի մտցվել:

«Նման որոշման դեմ հիմնական փաստարկներից է եղել աղետալի սոցիալական, տնտեսական եւ ժողովրդագրական հետեւանքների անխուսափելիությունը: Ակնհայտ է, որ այսօր ի հայտ է եկել նաեւ այլ՝ քաղաքական բնույթի փաստարկ՝ ընտրությունները: Հասարակության զգալի մասը կարծում է, որ այդ կերպ կարող է սահմանափակվել ժողովրդավարությունը»,- ասված է հայտարարության մեջ:

Ժողովրդավարության սահմանափակման համար վտանգը նրանում է, որ ռազմական դրության պայմաններում իշխանությունները ուժեղացնելու են վերահսկողությունը ԶԼՄ-ների, բանկային համակարգի, քաղաքական այլ ուժերի նկատմամբ, ինչը, անգամ 30 օր շարունակվելու դեպքում, ի վերջո կարող է լուրջ ազդեցություն ունենալ առաջիկա ընտրությունների արդյունքների վրա: Իսկ եթե հաշվի առնենք, որ Պորոշենկոյի հրամանագրով նախատեսվում էր ռազմական դրություն մտցնել ոչ թե 30, այլ 60 օրով՝ այս վարկածն ավելի հավանական է դառնում: Բացի այդ, ռազմական դրության ժամկետը հնարավոր է նաեւ երկարաձգել:

Այդուհանդերձ, եթե նույնիսկ սադրանքը կազմակերպվել էր Կիեւի կողմից, ապա դրան տրվելը Կրեմլի ընտրությունն էր: Քիչ հավանական է, որ ուկրաինական նավերը ռուսական ԱԴԾ հարձակմանն են ենթարկվել միայն նրա համար, որ աշխարհին հիշեցնեն՝ «Ղրիմը ռուսական է»: Ուստի, վերոնշյալ երկու վարկածները ոչ միայն իրարամերժ չեն, այլեւ ինչ-որ առումով փոխլրացնող են: Այդպիսով, եթե վարկածները գոնե ինչ-որ չափով համապատասխանում են իրականությանը, Ռուսաստանը շեղում է քաղաքացիների ուշադրությունը սոցիալական խնդիրներից, իսկ Պորոշենկոն փորձում է ռեպրեսիվ միջոցներով լուծել իր վերընտրվելու խնդիրը:

Տպել
2673 դիտում

Թուրքական «Խաղաղության աղբյուրը». բոլորը կողմ են՝ դեմ խոսելով

ԿԲ նախագահ Արթուր Ջավադյանը հանդիպել է China Union Pay կազմակերպության խորհրդի նախագահի հետ

Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Վրաստանի ԱԳ նախարար Դավիթ Զալկալիանիի հետ

Շվեդիան չեղարկել է Թուրքիային զինտեխնիկա մատակարարելու բոլոր թույլտվությունները

Բեթհովենի 250-ամյակին և բեռլինյան պատի 30-ամյակին նվիրված միջոցառումներ կանցկացվեն. հանդիպում Գերմանիայի դեսպանի հետ

Տավուշի մարզում Porsche-ն մի քանի պտույտ գլորվելով ընկել է ձորակը. կա 1 զոհ, 1 վիրավոր

ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականը պարտվեց ու գործնականում կորցրեց Եվրո 2020-ում հայտնվելու հնարավորությունը

ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է Լիտվայի դեսպանին

Ադրբեջանը բողոքի նոտա է հղել Ռուսաստանին՝ պատգամավոր Զատուլինի՝ Արցախ կատարած այցի պատճառով

ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականը 2-րդ գոլը բաց թողեց Ֆինլանդիայից. արդեն պարտվում է 0:2

Ինչ եկամուտներ են հայտարարագրել ԱԱԾ ՊՊԾ արդեն նախկին պետ Գրիգորի Հայրապետովը, նրա կինն ու դուստրը

Խաղաղություն ու բարօրություն վրաց ժողովրդին. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Վրաստանի վարչապետին

Ոստիկանության Հրազդանի բաժնում մեծ քանակությամբ տարբեր տեսակի զինամթերք է հանձնվել (տեսանյութ)

ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականը գոլ բաց թողեց Ֆինլանդիայի դեմ խաղում. պարտվում է 0:1

Հակատուբերկուլոզային դիսպանսերը դեռ չի փակվի, սակայն քննարկվում է կառույցին տրվող ֆինանսական միջոցների կրճատման հարցը

ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահը ելույթ է ունեցել Միջխորհրդարանական միության 141-րդ նստաշրջանում

Վարչապետ Փաշինյանի անունից ի պատիվ Գեորգի Գախարիայի տրվել է պաշտոնական ընթրիք

Համալիր մարզումներ են իրականացվել ՊՆ հակաօդային պաշտպանության ստորաբաժանումում

ՀՀ պաշտպանության նախարարը հետևել է խաղաղապահների վարժանքներին

Գրիգորի Հայրապետովն ազատվել է ԱԱԾ պետական պահպանության ծառայության պետի պաշտոնից