Վահան Տեր-Ղեւոնդյանի երջանկության եւ երազանքի պատմությունը

Նորանկախ Հայաստանի պատմության մեջ և ոչ միայն` դեռ ոչ մի քաղաքական գործիչ, ոչ մի լիդեր իր պայքարի քաղաքական նպատակը չէր հռչակել երջանկությունը: Եվ ուրեմն, թավշյա հեղափոխությունն աննախադեպ էր ոչ միայն իրականացման մեթոդներով, այլև հռչակագրերով, որ հնչեցին հրապարակներում և ամենատարբեր հարթակներում: Լինել ազատ և երջանիկ` ասաց Նիկոլ Փաշինյանը:

Երջանկությունը կոչված է իբրև քաղաքական նպատակ: Կարելի է համարձակ երազել ոչ թե գալիք, այլ ստեղծելիք երջանկությունը, որովհետև այս հեղափոխությունը կատարվում է հենց ազատ ու երջանիկ լինելու համար: Հիմա: Արդեն իսկ: Ինչպե՞ս է կառուցվում ՀՀ հպարտ քաղաքացիների երջանկության մասին հավաքական գիտակցությունը: Ո՞րն է ազատ և երջանիկ հայրենիքի հավաքական տեսլականը: Որտե՞ղ են հատվում ՀՀ հպարտ քաղաքացու անձնականին և հանրայինին վերաբերող երազանքի գծերը: Որքանո՞վ են ուժեղ և ինչո՞վ են սնուցված երջանկության մեր երազանքները` իբրև հասարակական կամք և ուղերձ:

Սրանք են այս ծրագրի ուրվագծերը: Եվ ես հույս ունեմ, որ ամեն զրուցակցի երջանկության և երազանքի պատմությունը կհամալրի ազատ և երջանիկ հայրենիքի կոնկրետացող պատկերը, կօգնի ձևակերպել երջանիկ երկրի նոր կոնցեպտներ` ի մի բերելով երջանիկ երկիր, հայրենիք, հանրապետություն ստեղծելու պատկերացումներն ու առաջարկները: Այս ամենը կամրագրվի «Երջանկության նախագիծ» շարքում: 

Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղևոնդյան.

Հիմա մտածում եմ և հասկանում, որ չեմ կարող մեկ բառով նկարագրել, թե ինչ է երջանկությունը:

Անձնական երջանկություն

Հազար ու մի պարզ մարդկային երջանկություններ կան` երեխաս ծնվեց` երջանկացա, հաջողություններ ունեցավ` երջանիկ եմ, կնոջս հետ մեր սիրած սրճարանում մեր սիրած սուրճից մի բաժակ վայելեցինք՝ արդեն երջանիկ եմ, Հենրիկ Մխիթարյանը գոլ է խփում` ես երջանիկ եմ:

Հասարակական երջանկություն

Հիշում եմ, որ 1991 թվականին, երբ հռչակվեց Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը, և երբ Արամ Մանուկյանը կարդում էր Անկախության հռչակագիրը, այդ պահին երջանիկ էի: Իրոք, երջանիկ էի ու հպարտ: Երբեք չեմ մոռանա:

Մասնագիտական երջանկություն

Ես, ճիշտն ասած, մեծադղորդ տեսարաններով երջանկացող չեմ. մի շարք երկրներում դեսպան եմ եղել և չեմ կարող ասել, թե այսինչ երկրի նախագահին հավատարմագրեր հանձնելու պահին կամ պետական պահակազորի առջևով քայլելիս երջանիկ էի: Ես երջանիկ եմ, երբ իմ որևէ գործ արդյունք է տալիս: Կարող է շատ փոքրիկ գործ լինել, բայց երբ զգում եմ, որ հասավ իր նպատակին՝ երջանիկ եմ:

Եղիշեն ասում էր, որ բոլոր տեսակի դժբախտությունները ծնվում են տգիտությունից: Մատենադարանի խնդիրներից մեկը, բացի հետազոտական և այլ աշխատանքներից, նաև հասարակությանը կրթելն է: Հանրային գիտակցության մեջ Մատենադարանը գրեթե սրբացված տարածք է, որտեղ կան բարձր ու վեհ արժեքներ, բայց դրանք բաներ են, որ կապ չունեն իրենց առօրյա կյանքի, իրենց անձի, իրենց անձնական պատմության հետ: Մենք ինքներս մեզ լավ չենք ճանաչում: Եվ ճանաչելու լավագույն ձևը մեր հարուստ մատենագրությունը միայն տեսնելը չէ, այլ կարդալը, ուսումնասիրելը, յուրացնելը, մեր մի մասը դարձնելը: Մատենադարանը միայն թանգարան չէ, այն նաև գրադարան է ու հետազոտական ինստիտուտ: Այդ առումով դժվար է միաժամանակ պահել Մատենադարանի գիտական խորությունը և հանրայնացնել այստեղ ամփոփված գիտելիքը, բայց դա պետք է արվի: Ինչպե՞ս գիտելիքը դարձնել հանրամատչելի հասարակական լայն շերտերի, անգամ երեխաների համար: Դա շատ լուրջ խնդիր է: 

Ի դեպ, Մատենադարանում գործում է խմբակ, որտեղ 7-12 տարեկան երեխաները սովորում են մանրանկարչություն: Երջանկություն կլինի, եթե հետագայում այս խմբակը զարգանա և ներառի այլ տարիքային խմբեր ևս:

Երևանի որոշ ավագ դպրոցներում որպես ֆակուլտատիվ առարկա գրաբար է դասավանդվում: Երկու տարի առաջ գրաբար ուսանող լավագույն աշակերտների համար մի ծրագիր իրականացրինք Մատենադարանում, որը մեծ ոգևորություն առաջացրեց: Կարծում եմ` պարբերաբար կարելի է վերադառնալ նման ծրագրերի: Շատ կարևոր է,  որ  աշակերտը գրաբար կարդալիս ոչ միայն հասկանա բառերի իմաստը, այլև հաճույք ստանա լեզվի գեղեցկությունից, սա էլ է երջանկության մի ձև: Գտնել եղանակներ «Զվարթ գիտության» տարածման համար` այդ ճանապարհին փնտրտուքն ու փոքրիկ նվաճումները ևս դարձնելով երջանկության պահեր:

Երջանիկ հասարակություն, երջանիկ երկիր.

Մարդկանց երջանկությունից զրկում է հոգսը: Եվ մարդուն աշխատանքը չէ որ հոգսաշատ է դարձնում: Մարդը կարող է առավոտից երեկո ծանր աշխատանք կատարել, բայց նրա դեմքին հոգս չտեսնեք: Գուցե հոգնություն, բայց ոչ հոգս: Հոգսի հիմնական դրդապատճառը, իմ կարծիքով, անորոշությունն ու անկայունությունն է: Երջանիկ հասարակություն ունենալու հավանականությունը մեծ է կայուն հիմքեր ունեցող պետություններում: Այո, ժողովրդավարությունը շատ թերություններ ունի, բայց, ինչպես ասում են, աշխարհում դրանից լավ կառավարման մոդել դեռ չի ստեղծվել: Եվ ես կարծում եմ, որ երջանիկ կամ դժբախտ հասարակություն ունենալը կախված է ժողովրդավարության և բարեկեցության մասին պատկերացումներից: Մեզանում մինչև հիմա բարեկեցություն ասելով հասկացել են կա'մ մի տեղից մի բան փախցնելը, կա'մ մեծահարուստ մարդու կողքին կանգնելն ու նրա թափած փշրանքներից օգտվելը: Ես հասկանում եմ` քանիցս ձախողվել են արդար ճանապարհով բարեկեցություն ստեղծելու ջանքերը: Ուստի, շատերը ժողովրդավարությունը լավագույն դեպքում կապում են ազատության հետ, բայց ոչ բարեկեցության: Եվ ես կարծում եմ, որ երջանիկ հանրույթ կարող է լինել այն ժամանակ, երբ ժողովրդավարությունը կապվի բարեկեցության հետ: Դա երկար ու տանջալից ուղի է, բայց այլ տարբերակ չկա: Քայլ առ քայլ ամրապնդել ժողովրդավարությունը ու նույնպես քայլ առ քայլ ձևավորել բարեկեցիկ ու ապահով հասարակություն:

Մարինա Բաղդագյուլյան

Տպել
1193 դիտում

Փրկարարները լողավազանից դուրս են բերել շներին

Հայկական ավանդական ընտանիքի իմ պատկերացումը սա է, երբ ամուսինները թեւ ու թիկունք են իրար. Աննա Հակոբյան

Նախարար Սուրեն Պապիկյանն այցելել է «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ Երևանի մասնաճյուղ

Ձերբակալվածի անձնական խուզարկությամբ թմրամիջոց է հայտնաբերվել եւ դանակ (տեսանյութ)

Պաշտոնեական կեղծիք կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է ՀՀ ԱԺ աշխատակազմի ղեկավարի նախկին տեղակալը. ՀՔԾ

Շավարշ Գրիգորյանը նշանակվել է «Առողջապահական ծրագրերի իրականացման գրասենյակ»-ի տնօրենի պաշտոնակատար

ԱՄԷ արհեստական բանականության նախարարն ընդունել է Հայաստան այցելելու՝ Հակոբ Արշակյանի հրավերը

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Հենրի Էլիբեկյանի մահվան կապակցությամբ

Գյումրիում ծեծի են ենթարկել թոշակառու կնոջն ու բնակարանից հափշտակել ոսկյա մատանիներ և գումար

2019-ի 9 ամիսների ընթացքում գրանցված հանցագործությունների ընդհանուր թվաքանակն աճել է 6,7%-ով

Վերջին սրացումները նաեւ երկկողմանի իրականացվող ինժեներական աշխատանքների հետ են կապված. Բալայան

Կարճաժամկետ շահն ու խնդիրների այսօրեական լուծումները մեզ՝ որպես հասարակություն, զարգացման չեն տանելու. Ղուլյան

Ստեփանավանում քարաթափման հետեւանքով մոտ 4 խմ քար է լցվել ճանապարհի երթեւեկելի հատված

«Փողոցային» երաժշտությունը հասավ Վանաձոր. 22-ամյա տղան նվագում ու երգում է քաղաքի փողոցներում

Արարատ Միրզոյանն ընդունել է «Ավրորա» ամենամյա մրցանակի դափնեկիր Միրզա Դինայիին

ԱԱԾ-ին դեռ չի հաջողվել կապ հաստատել Հրայր Թովմասյանի հետ

Վարչապետ Փաշինյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Վլադիմիր Պուտինին

Վարչապետն ընդունել է Հայաստանում Չեխիայի նորանշանակ դեսպանին

Քաղաքական պատճառներով հետաձգված աշխարհի ամենակարեւոր ֆուտբոլային հանդիպումներից մեկը՝ Կլասիկոն, կկայանա դեկտեմբերի 18-ին

Մհեր Մարկոսյանը՝ Համաշխարհային բանակային խաղերի բրոնզե մեդալակիր