Իրական ընդդիմություն կձեւավորվի ընտրություններից հետո

Խորհրդարանական առաջիկա ընտրություններն էապես տարբերվելու են նախորդ բոլոր ընտրություններից: Ոչ միայն այն պատճառով, որ ընտրակաշառքն ու վարչական լծակների կիրառումը բացառվելու են, ոչ միայն այն պատճառով, որ մեծ հաշվով՝ ընտրությունների ելքը կանխորոշված է, այլ նախ եւ առաջ՝ որովհետեւ այս ընտրություններում քաղաքական բաղադրիչը գրեթե բացակայելու է: Այդ մասին վկայում է ընտրություններին մասնակցելու հայտ ներկայացրած քաղաքական ուժերի՝ մեղմ ասած նոսր ցանկը:

Ինչի՞ մասին է խոսքը: Որպես կանոն՝ քաղաքակիրթ երկրներում ընտրությունների ժամանակ կուսակցությունները ներկայացնում են իրենց գաղափարախոսությունն ու ծրագրերը (առաջին հերթին՝ ծրագրերը), եւ մարդիկ ընտրություն են կատարում հենց այդ ծրագրերի միջեւ: Մեր դեպքում այս անգամ այդպես չի լինելու: Ի՞նչ ծրագիր պիտի ներկայացնի, ասենք, հիմնական ընդդիմադիրի դերին հավակնող ՀՀԿ-ն: Աշխարհի ամենալավ ծրագիրն էլ ներկայացնի՝ որեւէ մեկը չի հավատալու դրան ու անգամ չի կարդալու: Մարդիկ ասելու են «անող էիք՝ անցած տասը տարում անեիք, հիմա ո՞ւմ եք ուզում խաբել»: Կամ ի՞նչ ծրագիր պիտի ներկայացնի «Քաղաքացիական պայմանագիրը»: Չէ, ներկայացնելն՝ իհարկե, կներկայացնի, մարդիկ էլ մեծ ուշադրությամբ կկարդան, բայց՝ այնպես չէ, որ եթե ծրագիրը դուրները չեկավ՝ ձայն չեն տա, եթե դուրները եկավ՝ ձայն կտան: Այսպես թե այնպես ձայն են տալու, որովհետեւ Նիկոլ Փաշինյանի հետ մեծ հույսեր են կապում, իսկ նա ընտրություններից հետո նոր միայն լիարժեքորեն տիրապետելու է իշխանական լծակներին: ԲՀԿ-ն նույնպես հազիվ թե լուրջ քաղաքական ծրագիր ներկայացնի: Հասկանալի է, որ «եթե մեզ ձայն տաք՝ մեր առաջնորդը 15 միլիարդ դոլարի ներդրումներ կապահովի» (ենթատեքստում՝ «եթե մեզ ձայն չտաք, Հայաստանը կկորցնի այդ ներդրումները») փաստարկը նույնպես շատ ազդեցիկ է, բայց դրանում քաղաքական բաղադրիչ առանձնապես չկա: Դաշնակցությունը նույնպես հազիվ թե որեւէ նոր բան ասի: Եթե ասի էլ, ընտրողները երեւի պիտի ճշտեն՝ կե՞նտ օրերի համար է ասում, թե՞ զույգ, որովհետեւ այդ ուժը վերջերս չափազանց հաճախ է «վերանայում» իր դիրքորոշումները: Բայց սա, իհարկե, չի նշանակում, թե ապագա խորհրդարանում Դաշնակցության ներկայացվածությունն անցանկալի է: Բոլորիս սառնարաններում էլ (դռների դարակների մի անկյունում) լինում են, չէ՞, դեղահաբեր կամ կես չորացած լիմոն, որ մարդիկ երբեւէ չեն օգտագործում, բայց նաեւ ափսոսում են շպրտել՝ «տուն է, պետք կգա»: Ահա այդպես մի օր էլ Դաշնակցությունը կարող է պետք գալ, ո՞ւմ է խանգարում, թող խորհրդարանում մի պուճուր խմբակցություն էլ իրենք ունենան, շատ տեղ չեն զբաղեցնում: «Սասնա Ծռերի» մասին ընդհանրապես չենք խոսում՝ ի՞նչ ծրագիր պիտի ներկայացնի այն քաղաքական ուժը, որը դիրքավորվում է որպես «ընդգծված արեւմտամետ» ու միաժամանակ առաջնահերթ նպատակ հռչակում հայկական պետության սահմաններն անհապաղ մինչեւ Քուռ գետը հասցնելը:

Առաջիկա ընտրություններն, այսպիսով, առանձնապես քաղաքական չեն լինելու, եւ դրանց արդյունքում խորհրդարանում լուրջ ընդդիմություն չի ձեւավորվելու: Մինչդեռ քաղաքական դաշտին լուրջ ընդդիմություն պետք է: Քաղաքական դաշտը պիտի բաժանված լինի ոչ թե հանցավորության դեմ պայքարողների եւ «քաղաքական պայքարի» ցուցանակի տակ դրան դիմադրողների, այլ պետության զարգացման հայեցակարգային հարցերում տարբեր մոտեցումներ ունեցող ուժերի միջեւ: Հաջորդ ընտրությունների արդյունքում, ցավոք, ունենալու ենք առաջին տարբերակը:

Իսկ լուրջ, իրական ընդդիմությունն ամենայն հավանականությամբ կձեւավորվի միայն խորհրդարանական ընտրություններից հետո: Եվ պետությունն, ի դեպ, դա պիտի հռչակի որպես առաջնահերթություն եւ նպաստի դրան: Հատուկ շեշտում ենք՝ ոչ թե իշխանությունները, այլ պետությունը: Որովհետեւ եթե դրանով իշխանություններն են զբաղվում՝ արդյունքում ունենում ենք «գրպանային ընդդիմություն» (կամ «հաճախորդներ»): Պետությունը պարտավոր է օրենսդրորեն ապահովել ազնիվ մրցակցությունը քաղաքական դաշտում, այնպես, ինչպես ապահովում է մրցակցությունը բիզնեսի ոլորտում (կամ, համենայդեպս, պարտավոր է ապահովել): Հակառակ դեպքում «դեռ երկար ժամանակ դեպի իշխանություն տանող ճանապարհը անցնելու է Մելիք Ադամյանով» նախադասության մեջ, կփոխվի միայն փողոցի անվանումը, ինչը ցանկալի չէ ոչ պետության, ոչ հասարակության համար:

Արմեն Բաղդասարյան

Տպել
2488 դիտում

Կառավարությունում քննարկվել է Գյուղատնտեսության ոլորտի զարգացման 2020-2030 թվականների ռազմավարության նախագիծը

Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները դռնփակ նիստում հարցեր են ուղղում բողոքը քննող դատավորին

«Այն, ինչը մերժվեց շինարարի կողմից, դարձավ անկյունաքարը»

Միջոցառումների նախապատրաստական աշխատանքներով պայմանավորված՝ մայրաքաղաքի մի քանի փողոցներ ժամանակավորապես փակ կլինեն

Մխիթարյանի թիմը հեշտ մրցակից կունենա Եվրոպա լիգայի 1/16 եզրափակչում

Ալաշկերտ գյուղի խաչմերուկում ավտովթար է տեղի ունեցել. 29-ամյա վարորդը տեղում մահացել է

Լոս Անջելեսից Երեւանի համար աշխարհի ամենաբարձր ծառի սերմերն են ուղարկել. Արթուր Իսպիրյան

69-ամյա տղամարդուն մեղադրանք է առաջադրվել 12 տարին չլրացած երկու երեխայի նկատմամբ անառակաբարո գործողությունների համար

Երկաթե մահակով արագաչափ սարքերը կոտրելու մեջ կասկածվող տղամարդը բերման է ենթարկվել (տեսանյութ)

3 գերդիմակայություն Չեմպիոնների լիգայի 1/8 եզրափակչում

Եթե տեսնեինք, որ պետք է չստորագրվի, կողմ չէինք քվեարկի ԱԺ-ում. Գրիգորյանը՝ «Պետական տուրքի մասին» օրենքի նախագծի մասին

«Էրեբունի» թանգարանի տարածքը կընդարձակվի. քաղաքապետարանը ներդրողների հետ պայմանագիր է ստորագրել

Իրանը կարող է ամբողջությամբ հրաժարվել համաշխարհային ինտերնետային ցանցից

Մեկնարկել է ձմեռային զորակոչը. առաջին նորակոչիկներն այսօր կմեկնեն ծառայության

Ազատավանում «Կարմիր գրքում» հաշվառված բեզոարյան այծ են որսացել. նշանակվել է քննություն

Պահեստավորվել է 2000 տոննա աղ, 3000 տոննա՝ ավազ. Երեւանի քաղաքապետարանը պատրաստվել է ձմռանը

Քաղաքացու ահազանգով քաղաքապետարանը պատշգամբի վտանգը չեզոքացրել է

Ռուբեն Հայրապետյանին առնչվող յուրացման դեպքով քրգործ է հարուցվել ՀՀ ՔՕ մի քանի հոդվածներով

Քաղաքապետն անջատել տվեց «Լույս» խմբակցության անդամի բարձրախոսը, Խաժակյանը բարկացավ

Մեծամորում թոշակառուի տնից գողացվել է բանկային քարտ և գումար կանխիկացվել (տեսանյութ)