Տերյանը նաեւ լուրջ ազգային պետական գործիչ էր. Ջավախքում նշվեց պոետին նվիրված տոնը

Արդեն 52-րդ անգամ Գանձայում կայացավ Տերյանական պոեզիայի տոնը: Կրկին օդը լիքն էր Տերյանով:

Հանդիսությունը Վրաստանում սովորաբար անցկացվում է հուլիսի նախավերջին կիրակի օրը՝ համընկնում «Վարդավառ»-ի հետ, քանի որ 1905 թվականին այդ օրը Գանձայում է եղել մեծանուն գրող Ավետիք Իսահակյանը եւ դեռեւս Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանի ուսանող Վահան Տեր-Գրիգորյանի (Տերյան) հետ մասնակցել տոնակատարությանը: Սակայն այս տարի բացառություն էր, «Տերյանական»-ը նշվեց հուլիսի 21-ին, շաբաթ օր եւ Վարդավառի տոնից հետո:

Տերյանական պոեզիայի տոնին տարբեր տարիների մասնակցում են Հայաստանի եւ Վրաստանի բազմաթիվ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ եւ հայտնի մշակույթի գործիչներ, որով տոնը վերածվում է հայ եւ վրաց ժողովուրդների միջեւ բարեկամության տոնահանդեսի: Երկար տարիներ է՝ «Տերյանական»-ը նշվում է հստակ կանոնակարգված ձեւով:

Վ.Տերյանի տուն թանգարանը

Տոնի մասնակիցները նախ այցելում են Վահան Տերյանի տուն-թանգարան, ապա պոետի հոր՝ Տեր-Սուքիասի ձեռքով 1852 թվականին կառուցված Սուրբ Կարապետ եկեղեցին, որի բակում է հանգչում Վահան Տերյանի միակ դուստր Նվարդ Տերյանի աճյունը: Տոնակատարության գագաթնակետը դաշտահանդեսն է, որտեղ հնչում են տերյանական բանաստեղծություններն ու սրտառուչ խոսքեր նրա մասին: Հնչող երգ ու երաժշտությունը ամբողջացնում է տոնական տրամադրությունը:

Պոեզիայի տոնը եզակի համաժողովրդական տոնախմբություն է Ջավախքում: Այդ օրը տոնին մասնակցելու պարտավորություն է զգում յուրաքանչյուր ջավախահայ, հավաքվում են աշխարհի տարբեր ծայրերում ապրող վիրահայերը:

Տարբեր տարիների տերյանական օրերին իրենց մասնակցությունն են բերել ճանաչված գրողներ Հրանտ Մաթեւոսյանը, Սիլվա Կապուտիկյանը, Հրաչյա Հովհաննիսյանը, Շալվա Նիշնիանիձեն, Գեորգի Ցիցիշվիլին, Իոսեբ Նոնեշվիլին եւ շատ ուրիշներ: Այսօր հայ մեծանունների պակասը փորձում են լրացնել ՀԳՄ (Հայաստանի գրողների միության անդամներ)՝ Հովհաննես Հովնաթանը եւ Լեւոն Բլբուլյանը, Կորյուն Առաքելյան, Դավիթ Սարգսյանը եւ այլոք:

Վերջին մի քանի տարիներին տոնին իրենց ներկայությունն են ապահովում Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ Հենզել Մկոյանը, Դավիթ Չիչինաձեն, Ախալքալաքի շրջանի ղեկավարներ Յուրա Ունանյանը, Նաիրի Իրիցյանը: Պարտադիր ներկա է գտնվում նաեւ «Ջավախք» հայրենակցական միության նախագահ, ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Շիրակ Թորոսյանը, որի խոսքով՝  Տերյանական օրն իր համար առավել իմաստավորվում է այն առումով, որ ինքն էլ է ծննդով Գանձայից, սերված է Վահան Տերյանի գյուղից:

«Ասեմ ավելին, Վահան Տերյանի քույրն իմ հայրիկի տատիկն է: Ընդհանրապես՝ Վահան Տերյանը հայ ժողովրդի պոեզիայի եւ քաղաքականության փայլուն ներկայացուցիչներից մեկն է: Մեր հանրության լայն շրջանակները Վահան Տերյանին գնահատում են որպես փայլուն պոետ, նա նաեւ լուրջ ազգային պետական գործիչ է»,- մեզ հետ զրույցում ասաց պատգամավորը:

Շիրակ Թորոսյանը վստահեցրեց, որ այդ առումով հայ ժողովուրդը մեծ բացթողում ունի, քանի որ Տերյանին այդ տեսանկյունից երբեւէ չի գնահատել: «Վահան Տերյանը եղել է Խորհրդային Ռուսաստանի գոյության առաջին տարիների ամենաբարձրաստիճան հայ պաշտոնյան՝ փոխնախարար, Ազգային գործերի ժողկոմատի հայկական սեկտորի վարիչը: Վահան Տերյանն այդ պաշտոնը ստանձնել է ոչ թե բոլշեւիկանալով, այլ իր ժողովրդին փոքրիկ աջակցություն ցուցաբերելու հնարավորությունը չկորցնելու համար: Ժամանակին խոսում էին Տերյանի իբր բոլշեւիկյան այս կամ այն վարքագծի մասին, մինչդեռ մեր օրերում ահագին բան արդեն բացահայտվել է արխիվային փաստաթղթերով, եւ այդ բացահայտումն իրականացրել է Տերյանի ծոռը՝ Գեւորգ Էմին-Տերյանը: Նրա պետական, ազգային, քաղաքական գործունեությունը անգամ դրսեւորում էր իր ստեղծագործությունների մեջ:
Մենք տեսնում ենք, թե Տերյանն ինչքան հիասթափված էր խորհրդային իշխանությունների հակահայկական գործողություններից»,- ասաց Թորոսյանը: 

Լուսանկարում՝ Շիրակ Թորոսյան

Տոնակատարությունը՝ դաշտահանդեսը, մշտապես կազմակերպում է Վրաստանի Նինոծմինդայի շրջանի ղեկավարությունը, իսկ հայաստանյան պատվիրակության մասնակցությունն ապահովում է «Ջավախք» հայրենակցական միությունը` ՀՀ մշակույթի նախարարության աջակցությամբ: 
«Տերյանական» տոնը հիմնադրվել է 1967 թվականին: 1981 թվականին Վրաստանի կոմկուսի կենտկոմի որոշմամբ պոեզիայի Տերյանական օրը պաշտոնականացվել եւ ներառվել է հանրապետական նշանակության տոների ցանկում:

Տպել
3460 դիտում

Նիկոլ Փաշինյանը՝ մեծ կտավի մեկ մասնիկի առաջին գնորդն ու կտավն ամբողջացնող վերջին այցելուն Գյումրիում

Աննա Հակոբյանը մասնակցել է Ararat challange փառատոնի բացման արարողությանը

Բաքվում չարտոնված ցույցի պատճառով փակել են մետրոյի երեք կայարան

Աննա Հակոբյանը մասնակցել է «Առողջ ապրելակերպը՝ բոլորի համար» խորագրով սպորտային տոնին

Ուկրաինայի խորհրդարանում Հայաստանի հետ միջխորհրդարանական կապերի պատգամավորական խումբ է ստեղծվել

Հյուսիսային մաքսատունը Գյումրիում կբացվի այս տարի. հստակ ժամկետ, սակայն, չկա

«Էրեբունի-Երեւան» միջոցառումների շրջանակներում սպասվում է անակնկալ. Հայկ Մարության

Ապօրինի գույքի «քաղհալածյալ» սեփականատերերը․ նախկին իշխանություններին խիստ մտահոգել է օրենքի նախագիծը

Վարչապետը ծանոթացել է Արտաքին տնտեսական գործունեության սպասարկման կենտրոնի շինաշխատանքներին

Այս տարվա առաջին 9 ամիսներին արձանագրվել է 3444 ճանապարհատրանսպորտային պատահար

Ոստիկանությունում տեղի ունեցած նիստից հետո մարզային պետեր են ազատվել

Հայկ Մարությանը Երվանդ Մանարյանին հանձնեց Երեւանի պատվավոր քաղաքացու կոչումը

Երկիր մոլորակին կմոտենա մեկ կիլոմետր տրամագծով երկնաքար

Արմեն Կարապետյանն ազատվել է էկոնոմիկայի նախարարության գլխավոր քարտուղարի պաշտոնից

Հերքվել է Սամվել Ֆարմանյանի հայտնած այն տեղեկությունը, թե շոգեբաղնիքում իրեն ՀՔԾ քննիչ է մոտեցել․ ոստիկանություն

Դատախազները քննարկումներ են անցկացրել հանրակրթական եւ հատուկ դպրոցների աշակերտների հետ

Մեր տարածաշրջանը վառոդի տակառ է, մեր անվտանգության երաշխիքները՝ երկուսը

Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը՝ Պետական եկամուտների կոմիտեի Գյումրիում կազմակերպած ռազմավարական պլանավորման աշխատաժողովին

Գեղարքունիքի մարզում մեքենան բախվել է բետոնե պատնեշին․ 18-ամյա վարորդն ու նույն տարիքի ուղեւորը մահացել են

Երեւանցին նա է, ով սիրում է Երեւանը, սիրում է՝ հոգատար ծնողի ու պատասխանատու ընկերոջ նման․ Հայկ Մարության