Ադրբեջանը դեռ գրավո՞ւմ է Թրամփի նորանշանակ խորհրդականի ուշադրությունը

Մարտի 13-ին Դոնալդ Թրամփը ԱՄՆ պետքարտուղարի պաշտոնից ազատեց Ռեքս Թիլերսոնին եւ նրա փոխարեն այդ պաշտոնին նշանակեց ԿՀՎ պետ Մայք Պոմպեոյին: Նոր պետքարտուղարը հայտնի է Իրանի հետ կնքված միջուկային համաձայնագրի դեմ, ինչպես նաեւ Գուանտանամոյի բանտը պահպանելու դիրքորոշմամբ: Նա նաեւ կտրուկ բացասական վերաբերմունք ունի Հյուսիսային Կորեայի նկատմամբ: Ռուսաստանի հասցեին քննադատությունները եւս սովորական են Պոմպեոյի համար: Կարճ ասած՝ դասական ամերիկացի հանրապետական:

Պոմպեոյի նշանակումից 10 օր հետո Թրամփը հայտարարեց մեկ այլ հետաքրքիր նշանակման մասին. նախկինում ՄԱԿ-ում ԱՄՆ մշտական ներկայացուցիչ Ջոն Բոլթոնը ապրիլի 9-ից կզբաղեցնի ազգային անվտանգության հարցերով նախագահի խորհրդականի պաշտոնը: Ջոն Բոլթոնը աչքի է ընկել Հյուսիսային Կորեայի կառավարությունը տապալելու կոչով:  Նրա խորին համոզմամբ՝ ԱՄՆ-ի տարիներ շարունակ վարվող շրջափակման քաղաքականությունը չի ազդել Հյուսիսային Կորեայի կառավարության քաղաքականության վրա: Բացի այդ, Բոլթոնը հանդես է գալիս Պաղեստին պետության դեմ՝ առաջարկելով կիսել այդ տարածքները Եգիպտոսի եւ Հորդանանի միջեւ:

Իրանում Բոլթոնի նշանակումը եւս բացասաբար ընդունեցին: Ըստ Իրանի Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի քարտուղար Ալի Շամխանայի՝ Բոլթոնը 2017-ին հանդիպել է արտերկրում գործող «Իրանի ժողովրդի մոջահեդներ» կազմակերպության ներկայացուցիչների հետ, որը նպատակ ունի տապալել Իրանի իշխանություններին:

Ակներեւ է, որ Թրամփը իրեն շրջապատում է համախոհներով, ինչը միանգամայն հասկանալի երեւույթ է: Սակայն այդպիսով ձեւավորվում է թիմ, որը, Հյուսիսային Կորեայի հետ վերբալ համաձայնության չգալու դեպքում, կարող է գնալ խնդիրը ռազմական ճանապարհով լուծելու տարբերակին: Այս հեռանկարը առավել հետաքրքիր ու վտանգավոր է դառնում ԱՄՆ-Չինաստան տնտեսական դաշտում նախապատերազմական վիճակի ֆոնին: Խոսքը Թրամփի՝ չինական ապրանքների համար լրացուցիչ հարկեր սահմանելու մտահղացման մասին է, ինչը թույլ կտա տարեկան հավելյալ 60 միլիարդ դոլար հավաքագրել:

Հայաստանի համար ավելի արդիական են Մերձավոր արեւելքում կատարվող իրադարձությունները: Մերձավոր արեւելքում իրավիճակի էլ ավելի սրումն ու ապակայունացումը թույլ չտվող ամենահզոր ֆիգուրը ԱՄՆ քաղաքականությունում համարվում էր պաշտոնանկ արված Թիլերսոնը: Պոմպեոյի եւ Բոլթոնի նշանակումով Մերձավոր արեւելքի ապագան էլ ավելի մշուշոտ է դառնում: Նորանշանակ պաշտոնյաների եւ Թրամփի տեսակետները ընդհանուր են նաեւ Իրանի հարցում: Սակայն Իրանի դիվանագիտությանը հաջողվել է չկրկնել Հյուսիսային Կորեայի սխալը եւ չմեկուսանալ:

2015 թ. մի կողմից Իրանի, մյուս կողմից՝ ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Չինաստանի եւ Գերմանիայի միջեւ կնքված համաձայնագիրը, ըստ որի՝ Իրանը պարտավորություն են ստանձնում սահմանափակել ուրանի հարստացման աշխատանքները, բավարարում է բոլորին, բացի ԱՄՆ-ից, կամ ավելի ճիշտ՝ բացի Թրամփից: Ուստի, Իրանի դեմ պայքարում ԱՄՆ-ն թերեւս ստիպված կլինի  հույսն իր ուժերի վրա դնել՝ առավելագույնը փորձելով Իրանի դեմ պայքարում օգտագործել վերջինիս հարեւաններին կամ խռովություններ ստեղծել երկրի ներսում:

Ջոն Բոլթոնի եւ մոջահեդների հանդիպման վերաբերյալ տարածված լուրերի ֆոնին ավելի հավանական է թվում երկրորդ տարբերակը, թեեւ չի բացառվում, որ ԱՄՆ-ն փորձի երկու սցենարները զուգահեռաբար իրագործել: Ինչեւէ, եթե Իրանի հարեւանների վրա ճնշումների միջոցով փորձ արվի նրանց տրամադրել Իրանի դեմ՝ Հայաստանը չի մտնի «ճնշվող» երկրների ցանկ: Իրանական նախորդ ճգնաժամի ընթացքում մենք դրա ականատեսը եղանք: Պատճառը Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի շրջափակումն է, ավելի ճիշտ՝ այն, որ դրա հետեւանքով Իրանի հետ հարաբերությունները կենսական կարեւորություն ունեն մեզ համար:

Փոխարենը Իրանի դեմ համագործակցության համար հաջող թեկնածու կարող է հանդիսանալ Ադրբեջանը, այն էլ աստիճանաբար, որովհետեւ ոչ ոք չի համաձայնվի անգամ հանուն ԱՄՆ-ի հետ ընկերության, զոհաբերել տնտեսական այնպիսի հարաբերությունները, ինչպիսիք այսօր առկա են Ադրբեջանի եւ Իրանի միջեւ:

Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների սերտացման համատեքստում հետաքրքրական է Թրամփի նորանշանակ խորհրդական Բոլթոնի յուրահատուկ վերաբերմունքը այդ երկրի նկատմամբ: Դեռեւս 2011 թ. նա հայտարարել էր, որ ԱՄՆ կառավարությունը պետք է ավելի մեծ ուշադրություն դարձնի Ադրբեջանին: Ըստ նրա, Ռուսաստանը, տարածաշրջանում մեծացնելով իր ազդեցությունը, փորձում է վերականգնել ԽՍՀՄ-ը, եւ տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի ներկայությունը պետք է լինի որպես «հայամետ Ռուսաստանի» հակակշիռ: Ճիշտ է, այդ հայտարարությունից հետո շատ ժամանակ է անցել, Արցախում տեղի են ունեցել սահմանային մի քանի սրացումներ եւ անգամ ակտիվ պատերազմ, իսկ Հայաստանի եւ Ռուսաստանի փոխադարձ համակրանքը որոշակի նահանջ է ապրել, սակայն հայտարարության դրույթների առումով շատ բան չի փոխվել: Ամեն դեպքում, մենք դեռ ժամանակ ունենք. ցուցակում առաջինը Հյուսիսային Կորեան է:

Հոդվածը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 27-ի համարում: 

Տպել
1512 դիտում

Նիկոլ Փաշինյանը՝ մեծ կտավի մեկ մասնիկի առաջին գնորդն ու կտավն ամբողջացնող վերջին այցելուն Գյումրիում

Աննա Հակոբյանը մասնակցել է Ararat challange փառատոնի բացման արարողությանը

Բաքվում չարտոնված ցույցի պատճառով փակել են մետրոյի երեք կայարան

Աննա Հակոբյանը մասնակցել է «Առողջ ապրելակերպը՝ բոլորի համար» խորագրով սպորտային տոնին

Ուկրաինայի խորհրդարանում Հայաստանի հետ միջխորհրդարանական կապերի պատգամավորական խումբ է ստեղծվել

Հյուսիսային մաքսատունը Գյումրիում կբացվի այս տարի. հստակ ժամկետ, սակայն, չկա

«Էրեբունի-Երեւան» միջոցառումների շրջանակներում սպասվում է անակնկալ. Հայկ Մարության

Ապօրինի գույքի «քաղհալածյալ» սեփականատերերը․ նախկին իշխանություններին խիստ մտահոգել է օրենքի նախագիծը

Վարչապետը ծանոթացել է Արտաքին տնտեսական գործունեության սպասարկման կենտրոնի շինաշխատանքներին

Այս տարվա առաջին 9 ամիսներին արձանագրվել է 3444 ճանապարհատրանսպորտային պատահար

Ոստիկանությունում տեղի ունեցած նիստից հետո մարզային պետեր են ազատվել

Հայկ Մարությանը Երվանդ Մանարյանին հանձնեց Երեւանի պատվավոր քաղաքացու կոչումը

Երկիր մոլորակին կմոտենա մեկ կիլոմետր տրամագծով երկնաքար

Արմեն Կարապետյանն ազատվել է էկոնոմիկայի նախարարության գլխավոր քարտուղարի պաշտոնից

Հերքվել է Սամվել Ֆարմանյանի հայտնած այն տեղեկությունը, թե շոգեբաղնիքում իրեն ՀՔԾ քննիչ է մոտեցել․ ոստիկանություն

Դատախազները քննարկումներ են անցկացրել հանրակրթական եւ հատուկ դպրոցների աշակերտների հետ

Մեր տարածաշրջանը վառոդի տակառ է, մեր անվտանգության երաշխիքները՝ երկուսը

Նիկոլ Փաշինյանի ելույթը՝ Պետական եկամուտների կոմիտեի Գյումրիում կազմակերպած ռազմավարական պլանավորման աշխատաժողովին

Գեղարքունիքի մարզում մեքենան բախվել է բետոնե պատնեշին․ 18-ամյա վարորդն ու նույն տարիքի ուղեւորը մահացել են

Երեւանցին նա է, ով սիրում է Երեւանը, սիրում է՝ հոգատար ծնողի ու պատասխանատու ընկերոջ նման․ Հայկ Մարության