Յուրի Մերզլյակով

Հրաժարվելով ծրագրային դրույթից, մարտի 22-ին սիրիական «Ալ Վատան» թերթին տված հարցազրույցում (www.president.am/events/press/arm/?pn=2&id=46) Ս. Սարգսյանը ասում է հետեւյալը. «Երբ Ղարաբաղի ժողովուրդը ստանա իր ինքնորոշման իրավունքն իրագործելու իրական հնարավորություն, եւ ստեղծվեն անվտանգության եւ զարգացման գործնական մեխանիզմներ, հայկական կողմի փոխզիջում կարող է դիտվել Ղարաբաղի շուրջ գտնվող այդ շրջանների վերադարձը Ադրբեջանին, իհարկե պահպանելով Լեռնային Ղարաբաղն ու Հայաստանը կապող միջանցքը»: Դա ոչ միայն նախադեպը չունեցող նահանջ է Հայաստանի նախկին դիրքերից, այլեւ սեփական ծրագրի արհամարհում է: Մինչ օրս հանրապետական կուսակցության ներկայացուցիչներից որեւէ մեկը չի բացատրել Ս. Սարգսյանի` նախընտրական ծրագրից հետ կանգնելու պատճառը: Պարզաբանելու համար, թե ինչն է այս չհիմնավորված միակողմանի զիջումը, նշենք, որ ընդհանուր սահման Հայաստանի եւ Ղարաբաղի միջեւ նշանակում է, որ Լաչինին տրվելու է նույն կարգավիճակը, որը ունենալու է ԼՂՀ-ն: Իսկ միջանցքի պարագայում Լաչինի կարգավիճակը կտարբերվի ԼՂՀ կարգավիճակից:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներ Ռոբերտ Բրադտկեն, Բեռնար Ֆասիեն, Իգոր Պոպովը եւ ռուսաստանցի նախկին համանախագահ Յուրի Մերզլյակովը երեկ աշխատանքային հանդիպում են ունեցել Մոսկվայում: Համանախագահները քննարկել են ապրիլի 20-21-ը Ադրբեջան կատարած այցի արդյունքներն ու Հայաստանի եւ Ադրբեջանի նախագահների հերթական հանդիպում կազմակերպելու հնարավորությունը: Հանդիպման ավարտին տարածվել է հայտարարություն, որում, մասնավորապես, նշվում է, որ «համանախագահները հանդիպեցին Մոսկվայում ապրիլի 22-ին` քննարկելու վերջին զարգացումները, ինչպես նաեւ` անցկացրին բարձր մակարդակով հանդիպումներ Վաշինգտոնում, Բաքվում եւ Մոսկվայում: Համանախագահները գնահատեցին այդ հանդիպումները որպես նոր ազդակ Մադրիդյան սկզբունքների շրջանակում ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորման համար: Համանախագահները մայիսի սկզբին կայցելեն Վիեննա` ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին այս ջանքերի մասին տեղեկացնելու համար»: «APA» գործակալության փոխանցմամբ, Սերժ Սարգսյանին ու Իլհամ Ալիեւին առաջարկվելու է մայիսի 8-ին հանդիպել Մոսկվայում, որտեղ այդ օրը տեղի է ունենալու ԱՊՀ երկրների ղեկավարների ոչ պաշտոնական գագաթաժողովը:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի ու ռուսաստանցի համանախագահներ Ռոբերտ Բրադտկեն եւ Յուրի Մերզլյակովը այսօր ժամանելու են Բաքու: Ֆրանսիացի համանախագահ Բեռնար Ֆասիեն այս անգամ Բաքու չի մեկնի: Ըստ «APA» գործակալության, Ադրբեջանի նախագահի ու ԱԳ նախարարի հետ հանդիպումներում քննարկվելու է ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման շուրջ բանակցային գործընթացի ներկա վիճակը:

«ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները մոտ ժամանակներս կժամանեն Ադրբեջան»,- երեկ Բաքվում հրավիրված ասուլիսի ժամանակ այս մասին տեղեկացրել է Ադրբեջանում Ռուսաստանի դեսպան Վլադիմիր Դորոխինը: Նա նաեւ հայտնել է, որ ռուսաստանցի համանախագահ Յուրի Մերզլյակովը ներկայիս պաշտոնում վերջին անգամ է ժամանելու տարածաշրջան:

Հիշեցնենք, մենք տեղեկացրել էինք, որ համանախագահների այցի օրերին ամերիկացի համանախագահ Ռոբերտ Բրադկեն եւ ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանության մի քանի ներկայացուցիչներ հանդիպում են ունեցել Ռոբերտ Քոչարյանի հետ «Էրեբունի պլազա» հյուրանոցում: Ըստ մեր աղբյուրների, ամերիկացիները Քոչարյանին ասել են, որ նա պայմանավորվածություն է խախտում, եւ որ նրա իրավահաջորդը ժամանակ է ձգում Ղարաբաղի խնդրի կարգավորման հարցում: Վիկտոր Սողոմոնյանը երեկ տարբեր լրատվամիջոցների ասաց, որ «Ռոբերտ Քոչարյանը եւ Ռոբերտ Բրադկեն նախորդ շաբաթվա վերջին հանդիպել են ՀՀ 2-րդ նախագահի գրասենյակում եւ քննարկել ԼՂ հակամարտության կարգավորման արդի փուլը»: Սողոմոնյանը նաեւ նշել էր, որ հանդիպումը տեղի է ունեցել ամերիկյան կողմի նախաձեռնությամբ: Հայ ազգային կոնգրեսի արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի անդամ Վլադիմիր Կարապետյանը երեկ մեզ հետ զրույցում սույն հանդիպման կապակցությամբ ասաց. «Կարծում եմ, այդ հանդիպման ժամանակ զրույցը տեղի է ունեցել ձեռք բերված պայմանավորվածությունների շուրջ»: ՀԱԿ ներկայացուցիչը երեկ պատասխանեց նաեւ ԼՂ հարցի եւ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման ներկա փուլի վերաբերյալ մեր մի քանի այլ հարցերի:

Մարտի 29-ին Մոսկվայի մետրոպոլիտենի միանգամից երկու կայարաններում տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողությունները կարող են դառնալ այն հերթական փաստարկը, որ Ռուսաստանի իշխանություններին կհամոզեն, որ Լեռնային Ղարաբաղի հարցի կարգավորման ձգձգումը անթույլատրելի է: Սա առավել հավանական է դառնում մանավանդ այն բանից հետո, երբ պաշտոնապես հայտարարվում է, որ ահաբեկչությունն իրականացրել են չեչեն ծայրահեղականները. մինչդեռ ռուսական պաշտոնական քարոզչությունը արդեն բավական երկար ժամանակ ազդարարում է չեչենական թնջուկի լուծման մասին: Իրականում ոչ միայն չեչենական թնջուկը լուծված չէ, այլեւ Հյուսիսային Կովկասը առաջվա նման վառոդի տակառ է հիշեցնում, որը կարող է պայթել ցանկացած պահի: Ընդունված է կարծել, որ հենց Ռուսաստանի Դաշնությունն է Ղարաբաղի հարցի կարգավորման ձգձգման հիմնական հովանավորը: Այս պնդումը անհիմն համարել չի կարելի, որովհետեւ ԼՂ հարցը Ռուսաստանին գործուն լծակ է տալիս թե Հայաստանի եւ թե Ադրբեջանի նկատմամբ:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները Ղարաբաղի հարցով պատասխանի հետեւից Հայաստան ժամանեցին հայտարարվածից ավելի շուտ: Հիշեցնենք, անցյալ շաբաթ ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովն առանձին-առանձին հանդիպումներ էր ունեցել ՀՀ եւ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների հետ, որոնց ընթացքում մանրակրկիտ քննարկել էր ԼՂ հակամարտության կարգավորման ներկա իրավիճակը: Լավրովի հետ հանդիպումից հետո Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Մամեդյարովը կրկին հաստատել էր, որ Ադրբեջանն ամբողջությամբ կողմ է Մադրիդյան նորացված սկզբունքներին եւ ասել, թե եկող շաբաթվա սկզբին համանախագահները գնալու են ՀՀ եւ եթե Հայաստանը եւս վերջնականապես տա իր համաձայնությունը այդ սկզբունքներին, ապա կսկսվի աշխատանքը մեծ խաղաղ համաձայնագրի ուղղությամբ: Երեկ հայտնի դարձավ, որ համանախագահները նախօրեին ժամանել են ԼՂ եւ հանդիպում ունեցել Բակո Սահակյանի հետ:

Իրականում, մենք արդեն տեղեկացրել ենք, որ, ըստ խիստ հավաստի տեղեկությունների, Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը հայտարարել է, որ ինքը պատրաստ է ստորագրել կողմերին առաջարկված նոր փաթեթի բոլոր կետերի տակ, ինչից Սերժ Սարգսյանը խիստ անակնկալի է եկել: Ու մինչ Սերժ Սարգսյանն ու Էդիկ Նալբանդյանը մտմտում են, թե հիմա ինչպես ժամանակ ձգեն, երեկ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներ Յու. Մերզլյակովը, Բ. Ֆասիեն եւ Ռ. Բրադտկեն հայտարարություն են տարածել, որում ասվում է, որ նրանք Փարիզում հանդիպել են Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Է. Մամեդյարովի հետ, քննարկել են ԼՂ բանակցային գործընթացին վերաբերող հարցեր եւ պատրաստվում են մարտ ամսվա ընթացքում նմանատիպ հանդիպում ունենալ նաեւ ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Է. Նալբանդյանի հետ:

Ադրբեջանում Ռուսաստանի դեսպան Վլադիմիր Դորոխինը երեկ Բաքվում հրավիրված ասուլիսի ժամանակ հաստատել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի Ռուսաստանի համանախագահ Յուրի Մերզլյակովի` այլ պաշտոն ստանալու մասին լուրերը: Բայցեւայնպես, նա չի հայտնել, թե ինչ պաշտոնում է նա նշանակվել: Դեսպանը միայն հայտնել է, որ Մերզլյակովը դեռ մի քանի ամիս կաշխատի ներկայիս պաշտոնում: Միեւնույն ժամանակ, դեսպանը ընդգծել է, որ համանախագահի փոփոխությունը չի նշանակում ԼՂ հիմնախնդրի կարգավորման հարցում Ռուսաստանի դիրքորոշման փոփոխություն: «ԼՂ հարցում ՌԴ դիրքորոշումը չի փոխվել,- ասել է Դորոխինը: Հիշեցնենք, ավելի վաղ ադրբեջանական «Trend News»-ը տեղեկացրել էր, որ Մերզլյակովը նշանակվել է Էստոնիայում ՌԴ դեսպան, իսկ ռուսաստանցի համանախագահի պաշտոնում կնշանակվի Իգոր Պոպովը, որը ներկայումս Մոզամբիկում ու Սվազիլենդում ՌԴ դեսպանն է:

Նախագահականի մեր աղբյուրները փոխանցում են, որ Սոչիում կայացած Մեդվեդեւ-Ալիեւ-Սարգսյան եռակողմ հանդիպումից հետո Ալիեւն ու Սարգսյանը ներկայացրել են իրենց առաջարկները Մադրիդյան նորացված սկզբունքների վերաբերյալ: Հիշեցնենք, Սոչիի եռակողմ հանդիպումից հետո ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ռուսաստանցի համանախագահ Յուրի Մերզլյակովը հայտարարել էր, որ Ալիեւն ու Սարգսյանը 2 շաբաթվա ընթացքում պետք է իրենց առաջարկները ներկայացնեն ԼՂ հակամարտության կարգավորման Մադրիդյան սկզբունքների այն կետերի շուրջ, որոնց վերաբերյալ առայժմ համաձայնության չեն եկել, որին կհետեւի համանախագահների այցը տարածաշրջան: Առաջարկները ներկայացնելուց հետո, ըստ նախագահականի մեր աղբյուրների, կողմերին կարգավորման նոր փաթեթ է առաջարկվել:

Իգոր Պոպովը, ով ներկայումս Մոզամբիկում ու Սվազիլենդում Ռուսաստանի դեսպանն է, չի հաստատել իր` ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ռուսաստանցի համանախագահ նշանակվելու մասին լուրերը: Դեսպանության քարտուղար Եկատերինա Միխալեւիչը այս կապակցությամբ «Trend News»-ին ասել է հետեւյալը. «Պարոն դեսպանը իր հնարավոր նշանակման վերաբերյալ ասել է, թե ինչ-որ սխալ է տեղի ունեցել: Նա ոչ մի կապ չունի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հետ եւ զարմացած է ռուսաստանցի համանախագահի պաշտոնում իր նշանակման մասին տեղեկատվությամբ»: Հիշեցնենք, որ երեկ տեղեկություններ էին հայտնվել այն մասին, որ ռուսաստանցի համանախագահ Յուրի Մերզլյակովին մայիսի վերջին փոխարինելու է Իգոր Պոպովը:

Մարտի վերջին ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները տարածաշրջանային այցով կրկին ժամանելու են Հայաստան ու Ադրբեջան: Այցի ընթացքում քննարկվելու են ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման շուրջ բանակցային գործընթացին առնչվող հարցեր: Ի դեպ, երեկ հայտնի է դարձել, որ մայիսի վերջին Մինսկի խմբի ռուսաստանցի համանախագահ Յուրի Մերզլյակովին փոխարինելու է Իգոր Պոպովը, ով ներկայումս Մոզամբիկում Ռուսաստանի դեսպանն է: Ինքը` Մերզլյակովը, նշանակվելու է Էստոնիայում Ռուսաստանի նոր դեսպան:

Երեկ լրացավ այն երկշաբաթյա ժամկետը, որ Սոչիում կայացած եռակողմ հանդիպումից հետո տրված էր Ալիեւին ու Սերժ Սարգսյանին:

Հիշեցնենք, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ռուսաստանցի համանախագահ Յուրի Մերզլյակովը Սոչիի հանդիպումից հետո հայտարարել էր, որ Ալիեւն ու Սարգսյանը 2 շաբաթվա ընթացքում պետք է իրենց առաջարկները ներկայացնեն ԼՂ հակամարտության կարգավորման Մադրիդյան սկզբունքների այն կետերի շուրջ, որոնց վերաբերյալ առայժմ համաձայնության չեն եկել: Առաջարկների ներկայացմանը կհետեւի համանախագահների այցը տարածաշրջան:

Նախօրեին Սոչիում Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների եւ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջեւ կայացած հանդիպումից հետո նման հայտարարություն է արել ռուսաստանցի համանախագահ Յուրի ՄԵրզլյակովը: Վերջինս նաեւ հույս է հայտնել, որ երկու շաբաթվա ընթացքում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարները կներկայացնեն այդ առաջարկները, որից հետո ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահները կրկին կժամանեն տարածաշրջան: Փաստորեն Սերժ Սարգսյանի եւ Իլհամ Ալիեւի առաջ կոնկրետ խնդիր է դրվել, կոնկրետ ժամկետով:

ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ռուսաստանցի համանախագահ Յուրի Մերզլյակովը շուտով կարող է հեռանալ զբաղեցրած պաշտոնից։ «Մինսկի խմբից իմ հեռանալը շուտով իրականություն կդառնա։ Հույս ունեմ, որ դա տեղի կունենա մոտ ժամանակներս։ Կարծում եմ` դա կլինի արդեն 2010-ին»,- «Trend News»-ի հետ զրույցում երեկ ասել է Մերզլյակովը։ Հիշեցնենք, որ հուլիսին նա ասել էր. «Հուսով եմ` որպես ռուսաստանցի համանախագահ 7 տարվա ծառայությունից հետո ինձ կթույլատրվի հեռանալ այդ պաշտոնից»։
Նշենք, որ Յուրի Մերզլյակովը ռուսաստանցի համանախագահի պաշտոնը զբաղեցնում է 2003 թվականից։