Բեռնար Քուշներ

«ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում համանախագահող երկրների պատվիրակությունների ղեկավարները` Ռուսաստանի ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը, Ֆրանսիայի ԱԳ նախարար Բեռնար Քուշները եւ ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալ Ջեյմս Սթայնբերգը ԵԱՀԿ նախարարական համաժողովի շրջանակներում հանդիպել են Հայաստանի ու Ադրբեջանի ԱԳ նախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանի ու Էլմար Մամեդյարովի հետ: Պատվիրակությունների ղեկավարները վկայակոչել են 2009 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Աթենքում ԵԱՀԿ արտգործնախարարների համաժողովի ժամանակ ընդունած հայտարարությունը եւ կողմերին հիշեցրել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը խաղաղ ճանապարհով կարգավորելու պարտավորության մասին, որը հիմնված կլինի Հելսինկյան եզրափակիչ ակտում առկա սկզբունքների վրա. ուժի կիրառման բացառում, տարածքային ամբողջականություն, ժողովուրդների հավասար իրավունքներ եւ ինքնորոշում:

Այսօր Ալմաթիից 35 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Աքբուլաղ լեռնադահուկային հանգստավայրում մեկնարկում է ԵԱՀԿ անդամ 56 երկրների ԱԳ նախարարների ոչ պաշտոնական համաժողովը: Այս տարի ԵԱՀԿ-ում նախագահող Ղազախստանը համաժողովը համարում է անվտանգության ապահովմամբ զբաղվող միջազգային կազմակերպությունների (ԵԱՀԿ, ԵՄ, ՆԱՏՕ, Եվրոպայի Խորհուրդ, ԱՊՀ, ՀԱՊԿ, Ասիայում փոխգործակցության եւ վստահության միջոցների խորհրդակցություն)` իր տեսակի մեջ առաջին նիստը: Քննարկվելու են Եվրոպայում անվտանգության ապահովմանն ու ԵԱՀԿ-ի դերին առնչվող հարցեր, ինչպես նաեւ` ԵԱՀԿ-ում նախագահող Ղազախստանի առաջարկով` տարեվերջին ԵԱՀԿ անդամ երկրների նախագահների գագաթաժողովի օրակարգը:

ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոն, ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրով, Ֆրանսիայի արտգործնախարար Բեռնար Քուշներ, Ղազախստանի արտգործնախարար Կանատ Սաուդաբաեւ, ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահներ` Իգոր Պոպով, Բեռնար Ֆասիե, Ռոբերտ Բրադտկե, ՀՀ արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյան, Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարով. սա այն կազմն է, որ, ըստ հաղորդագրությունների, հունիսի 16-17-ը Ալմաթիում կայանալիք ԵԱՀԿ ոչ պաշտոնական գագաթաժողովի շրջանակներում քննարկելու է Ղարաբաղի հարցը: Պաշտոնյաների ցանկի ընթերցումն իսկ մեզ մտքով տանում է հոկտեմբերտասյան Ցյուրիխ, որտեղ ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանն ու Թուրքիայի ԱԳ նախարար Ահմեդ Դավութօղլուն ստորագրեցին հայ-թուրքական տխրահռչակ արձանագրությունները: Այդ ժամանակ նրանց թիկունքին կանգնած էին Հիլարի Քլինթոնը, Սերգեյ Լավրովը, Բեռնար Քուշները, միջնորդ երկիր Շվեյցարիայի ԱԳ նախարար Միշելին Քալմի-Ռեյը, ԵՄ արտաքին հարաբերությունների գլխավոր հանձնակատար Խավիեր Սոլանան: Ալմաթիում վերջինիս դերակատարումը ստանձնում է Ղազախստանի ԱԳ նախարար Կանատ Սաուդաբաեւը` որպես ԵԱՀԿ գործող նախագահ:

Երեկ Ռուսաստանի Դաշնության ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը հեռախոսազրույց է ունեցել Ֆրանսիայի ԱԳ նախարար Բեռնար Քուշների հետ եւ քննարկել ղարաբաղյան հիմնախնդիրը: Ավելի վաղ` շաբաթ օրը, Բեռլինում ԼՂ հիմնախնդիրը քննարկել են ՌԴ նախագահ Դմիտրի Մեդվեդեւը եւ Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը:

Երեկ Աթենքում, ԵԱՀԿ անդամ երկրների ԱԳ նախարարների խորհրդի նիստի օրակարգում, ինչպես եւ նախատեսված էր, Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խնդիրը կարեւոր տեղ զբաղեցրեց: Ի հակառակ սպասումների, սակայն, ԼՂ հարցով փաստաթուղթ Աթենքում երեկ չստորագրվեց, թեեւ, ինչպես ԼՂ հարցով մի շարք հանդիպումներից հետո հայտարարեց ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի անդամ Ֆրանսիայի ԱԳ նախարար Բեռնար Քուշները, իրենք էլ ակնկալել են, որ Աթենքում ԼՂ հարցով փաստաթուղթ պետք է ստորագրվի: տես նաեւ` էջ 3

Նախ` նիստի շրջանակներում երեկ օրվա երկրորդ կեսին տեղի է ունեցել Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարների երկրորդ հանդիպումը, որին ներկա են եղել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները: Ավելի ուշ, տեղի է ունեցել Հայաստանի, Ադրբեջանի եւ Մինսկի խմբում համանախագահող Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի ԱԳ նախարարների, ԱՄՆ-ի փոխպետքարտուղարի մասնակցությամբ հանդիպում, որին ներկա են եղել նաեւ համանախագահները: Հանդիպման ավարտին համանախագահող երկրների ներկայացուցիչները հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ: Դրանում, մասնավորապես, արձանագրվում է, որ Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների միջեւ տեղի ունեցած հանդիպումներում դրական տեղաշարժ կա, ինչի հիման վրա որոշում է ընդունվել` Մադրիդյան հիմնարար սկզբունքների հարցում համաձայնության հասնելու համար ավելի ինտենսիվացնել կողմերի միջեւ բանակցությունները:

Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացը առաջիկայում կարող է նոր փուլ մտնել։ Դա, առաջին հերթին, կապված է Սանկտ Պետերբուրգում հունիսի 4-ին կայանալիք Միջազգային տնտեսական ֆորումի հետ, որի շրջանակներում նախատեսվում է Սերժ Սարգսյանի եւ Իլհամ Ալիեւի հերթական հանդիպումը, որի արդյունքում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները կրկին բեկում են ակնկալում։ Չնայած, որ Ֆրանսիայի ԱԳ նախարար Բեռնար Քուշները հայտարարել էր, թե Հայաստանի ու Ադրբեջանի նախագահների` Պրահայում տեղի ունեցած բանակցությունները տապալվել են, սակայն նախանձելի «լավատեսությամբ» աչքի ընկնող` ամերիկացի համանախագահ Մեթյու Բրայզան երեկ ադրբեջանական APA գործակալությանը տված հարցազրույցում հայտարարել է, թե «Սարգսյանի ու Ալիեւի` Սանկտ Պետերբուրգում կայանալիք հանդիպմանը բեկում են խոստանում»։

Երեկ հայտնի դարձավ, որ դա այնքան էլ այդպես չէ, որ` «Բանակցություններն անցել են լարված մթնոլորտում, եւ որ կողմերի միջեւ բազմաթիվ թյուրըմբռնումներ կան»։ Այս մասին երեկ հայտարարել է ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահող երկրի` Ֆրանսիայի ԱԳ նախարար Բեռնար Քուշները։ Վերջինիս հայտարարությունից ընդամենը ժամեր առաջ ԵԱՀԿ ՄԽ ֆրանսիացի համանախագահ Բեռնար Ֆասիեն, հիմնվելով Սարգսյան-Ալիեւ բանակցությունների վրա, հայտարարել էր, որ առաջիկայում ԼՂ հարցում թռիչք է հնարավոր։ Այն, որ Պրահայում ինչ-որ կարեւոր բան է կատարվել, կասկածից վեր է։ Եւ առայժմ դժվար է ասել, թե կոնկրետ ինչ։ Բայց ակնհայտ է, որ նախօրեին անսպասելիորեն հայտնի դարձած լուրը, թե ՀՀ հարցը ընդգրկվել է ԵԽԽՎ առաջիկա լիագումար նիստի օրակարգ, ուղղակիորեն կապված է Պրահայում տեղի ունեցածի հետ։